Σεβαστείτε αλλήλους

Γράφει η Χρυσάνθη Ελευθεριάδη-Ροδίτη
Φοροτεχνικός

Οταν το 2011  ο τότε υπουργός εργασίας ανακοίνωνε την κατάργηση των συλλογικών συμβάσεων και την διατήρηση μόνο της Εθνικής Συλλογικής Σύμβασης, σίγουρα δεν φανταζόταν τον εργασιακό μεσαίωνα που θα ακολουθούσε.

Η ανατροπή όλων των εργασιακών σχέσεων, η κατάργηση όλων των συλλογικών οργάνων, των σωματείων, η κατάργηση των περισσοτέρων επιδομάτων με ελάχιστες εξαιρέσεις, δημιούργησε την γενιά των  μειωμένων ωραρίων, των 400 ευρώ και της απόλυτης διαταραχής  των σχέσεων εργοδότη-εργαζομένου.

Είναι όμως ο εργαζόμενος  τελείως εκτεθειμένος στην σημερινή  κατάσταση;

Μήπως η άγνοια  και ο φόβος διεκδίκησης των δικαιωμάτων, που με τόσες θυσίες κατακτήθηκαν από τις προηγούμενες γενιές, δημιούργησαν όλους αυτούς τους "κακούς" εργοδότες;

Ο κάθε εργαζόμενος έχει υποχρέωση να ζητάει και να λαμβάνει πλήρη ενημέρωση  ως προς την πρόσληψή του (αντικείμενο εργασίας, αμοιβή, ωράριο κλπ).

Ο κάθε εργαζόμενος έχει υποχρέωση  τήρησης του δηλωμένου ωραρίου, το οποίο δηλώνεται στην επίσημη ιστοσελίδα του Υπουργείου Εργασίας ταυτόχρονα με την πρόσληψη  αλλά και επαναδηλώνεται στον ετήσιο πίνακα προσωπικού, κάθε χρόνο και για όσο διάστημα  είναι σε ισχύ η εργασιακή σχέση.

Ο κάθε εργαζόμενος έχει υποχρέωση να εκτελεί τα καθήκοντα που του ανατίθενται  με τρόπο παραγωγικό για την επιχείρηση και να λειτουργεί αρμονικά με τους υπόλοιπους συναδέλφους του.

Για να είναι εφικτό το τελευταίο και να μπορεί ο εργαζόμενος να εκτελεί τα καθήκοντά του παραγωγικά για την επιχείρηση, θα πρέπει να συντηρούνται και οι κατάλληλες συνθήκες από την πλευρά του εργοδότη.
Στις μέρες μας  το φαινόμενο της ανάρμοστης συμπεριφοράς στο χώρο εργασίας από τον εργοδότη προς τον εργαζόμενο, καθώς και αντιστρόφως, συναντάται πλέον συχνά σε όλες τις σύγχρονες επιχειρήσεις

Έτσι φτάσαμε να έχουμε από την μία πλευρά  να αντιμετωπίσουμε την  προσβλητική συμπεριφορά  του εργοδότη  ως προς την επαγγελματική αλλά και την ψυχική υπόσταση του εργαζομένου, με απώτερο ίσως σκοπό τον εξαναγκασμό σε παραίτηση  του τελευταίου και  άμεσο αντίκτυπο στην ομαλή λειτουργία  της εκάστοτε επιχείρησης και απ’ την άλλη την πλημμελή εκτέλεση των καθηκόντων απ’ τους εργαζομένους.

Αποτέλεσμα της κατάστασης αυτής είναι η μη ομαλή λειτουργία όλης της επιχείρησης, η διατάραξη των σχέσεων  όλων των μελών της και τελικά η μείωση των εσόδων της.

Τι θεωρείται όμως "ανάρμοστη συμπεριφορά";

Από το άρθρο 288 του Αστικού Κώδικα, πηγάζει η γενική υποχρέωση εκπλήρωσης των συμβατικών υποχρεώσεων, σύμφωνα με την καλή πίστη, τα χρηστά ήθη και τις συνθήκες που επιβάλλει ο κοινωνικός και οικονομικός σκοπός του δικαιώματος.

Κατ’ επέκταση, ο εργοδότης οφείλει να σέβεται την τιμή, την υπόληψη και την αξιοπρέπεια του εργαζομένου, και να αποφεύγει κάθε τι που μπορεί  να προσβάλλει την προσωπικότητά του.

Ως εκ τούτου απαγορεύεται  κάθε μειωτική ή προσβλητική συμπεριφορά προς τον εργαζόμενο. Εάν αυτό δεν τηρείται  τότε καταλήγουμε σε κατάχρηση του ¨διευθυντικού δικαιώματος”….

Η καταχρηστική άσκηση του διευθυντικού δικαιώματος
Στα πλαίσια του διευθυντικού του δικαιώματος ο εργοδότης έχει την εξουσία ελέγχου, επιπλήξεων και παρατηρήσεων προς τον εργαζόμενο, ώστε να επιτυγχάνεται η παραγωγική λειτουργία της επιχείρησης, χωρίς όμως να υπερβαίνει τα όρια που επιβάλλει η καλή πίστη.

Η Νομολογία των Δικαστηρίων έχει να παρουσιάσει μεγάλο αριθμό αποφάσεων με ποικίλο περιεχόμενο.
Έχει κριθεί ότι κατάχρηση  του διευθυντικού δικαιώματος, συνιστούν μεταξύ άλλων οι παρακάτω περιπτώσεις:

1. Η αδικαιολόγητη μη απασχόληση του μισθωτού. Μάλιστα στις περιπτώσεις αυτές ο εργοδότης που δεν απασχολεί τον μισθωτό που προσφέρει πραγματικά και με τον αρμόζοντα τρόπο τις υπηρεσίες του, περιέρχεται σε υπερημερία (άρθρο 656 Α.Κ). Η αδικαιολόγητη άρνηση του εργοδότη να απασχολήσει τον μισθωτό είναι δυνατόν να θεωρηθεί και ως μονομερής βλαπτική μεταβολή της σχέσης εργασίας ή σπουδαίος λόγος σε σύμβαση ορισμένου χρόνου, με συνέπεια την υποχρέωση του εργοδότη για καταβολή αποζημίωσης.

Επίσης η μη απασχόληση του μισθωτού κάτω από συνθήκες που προσβάλλουν την προσωπικότητα και την επαγγελματική τιμή του , μπορεί να επισύρουν και τις συνέπειες των άρθρων 57 και 59 Α.Κ, ώστε σε συνδυασμό με τις διατάξεις του άρθρου 281 Α.Κ., να θεμελιώνουν αξιώσεις λόγω αδικοπραξίας.

2. Η καταγγελία της σύμβασης ορισμένου χρόνου για δήθεν ανεπάρκεια του μισθωτού.

3. Η χειροδικία του εργοδότη σε βάρος του μισθωτού λόγω άρνησης του τελευταίου να εκτελέσει διαφορετική εργασία ή να συμμορφωθεί στις εντολές του εργοδότη που είναι παράνομες.

4. Η δυσφήμιση του μισθωτού ως φυγόπονου.

5. Η παρενόχληση του μισθωτού με ανήθικες προτάσεις.

6. Ο περιορισμός των ατομικών ελευθεριών του εργαζόμενου, όπως είναι η επέμβαση στην ελευθερία των πολιτικών ή θρησκευτικών του πεποιθήσεων.

7. Η επέμβαση στην ιδιωτική ζωή του εργαζόμενου.

8. Η υβριστική συμπεριφορά που οδηγεί στη ηθική μείωση του εργαζόμενου.

9. Ο αντικανονικός σωματικός έλεγχος του εργαζόμενου

10. Ο εξαναγκασμός να υποβληθεί ο εργαζόμενος σε ιατρική εξέταση, εφόσον προηγουμένως προσκόμισε βεβαίωση ιατρού του ΙΚΑ.

11. Η έκθεση της ζωής και της υγείας του εργαζόμενου σε κινδύνους ή σε ακατάλληλο περιβάλλον.

12. Ο υπηρεσιακός υποβιβασμός του μισθωτού.

13. Η παράνομη απασχόληση του μισθωτού κατά τις Κυριακές χωρίς την θέλησή του.

14. Η μονομερής αλλαγή της ειδικότητας του εργαζόμενου, ή η ανάθεση αρμοδιοτήτων που είναι υποδεέστερες.

 Αν  αποδειχτεί λοιπόν  ότι ο εργοδότης συμπεριφέρεται κατά τρόπο ανάρμοστο, σύμφωνα με όσα προαναφέρονται, τότε αυτό θεωρείται κατάχρηση του "διευθυντικού δικαιώματός του" ακόμη κι αν δεν προκαλεί εξαναγκασμό σε παραίτηση.

 Η κακή ψυχολογική κατάσταση του εργαζομένου, εντός του χώρου και κατά την διάρκεια του ωραρίου  του , η μείωση της προσωπικότητάς του καθ’ οιονδήποτε τρόπο  ουσιαστικά καθιστά αδύνατη την εκπλήρωση των συμβατικών υποχρεώσεων  του εργαζομένου, βλάπτει την υγεία του  και τελικά δυσχεραίνει την παραμονή του στον χώρο εργασίας.

Σε ποια θέση βρίσκεται λοιπόν ο εργαζόμενος απέναντι σε τέτοιου είδους συμπεριφορές;

Υπάρχει τρόπος αντιμετώπισης;

Φυσικά και υπάρχει.

Εάν ο εργαζόμενος αποδείξει την ανάρμοστη συμπεριφορά του εργοδότη προς αυτόν-ήν, τότε  μπορεί να επικαλεστεί μονομερή βλαπτική ενέργεια ως προς την σύμβασή του, μεταβολή των όρων  εργασίας του  και να καταγγείλει αυτήν (την σύμβαση) αξιώνοντας παράλληλα την νόμιμη αποζημίωση που θα του καταβάλλονταν  εάν η επιχείρηση τον απέλυε.

Παράλληλα, η προσβλητική και αντισυμβατική συμπεριφορά του εργοδότη συνιστά αναντίρρητα προσβολή της προσωπικότητας του εργαζομένου και του δίνει τη δυνατότητα να ασκήσει αγωγή αξιώνοντας χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης.

Απ’ όλα τα παραπάνω το τελικό συμπέρασμα που μπορούμε να αποκομίσουμε είναι ότι ο αλληλοσεβασμός στις υποχρεώσεις  αλλά και στα δικαιώματα μεταξύ εργαζομένων και εργοδοτών φέρνει θετικά αποτελέσματα και στις δύο πλευρές.

Αντιθέτως η μη αρμονική συνύπαρξη των δύο πλευρών το  μόνο που επιφέρει είναι κακή κατάσταση στο ταμείο του δεύτερου.

Σεβαστείτε αλλήλους.