Ολοήμερη διδασκαλία  κάθε μαθήματος

Γράφει ο επίτιμος σχολικός σύμβουλος
Θεόδωρος Παπανδρέου

Ωρολόγιο  πρόγραμμα  ΥΠΕΠΘ
Σύμφωνα με τα τελευταία Π.Δ και τις νεότερες  συμβουλευτικές εγκυκλίους του ΥΠΕΠΘ, σχετικά με τα ωρολόγια προγράμματα, το διδακτικό έτος αποτελείται από  (10) ημερολογιακούς μήνες (Σεπτέμβριος- Ιούνιος). Δηλαδή συνολικά (278) ημέρες (εργάσιμες και αργίες).


Αφαιρουμένων των νομίμων αργιών και  των Σαββατοκύριακων, μένουν  περίπου για κάθε διδ/κό έτος (168 έως172) εργάσιμες ημέρες.

Αν και από αυτές αφαιρεθούν (6 έως 9) βιωματικές  και διδακτικές επισκέψεις, μένουν καθαρές διδ/κές ημέρες (164), δηλαδή (24) Εβδομάδες.
*** Κατά το ωρολόγιο πρόγραμμα του ΥΠΕΠΘ, για κάθε μάθημα   στις μεγάλες τάξεις προβλέπονται περίπου οι ακόλουθες διδακτικές ώρες:

• Γλώσσα: 168  διδ/κές ώρες  περίπου.
• Μαθηματικά:           120       «       «            «
• Φυσική:                     98        «       «            «
• Ιστορία:                     69        «       «            «
• Θρησκευτικά:           69        «       «            «
• Γεωγραφία:                69       «       «            «
• Κοινων. Πολιτ.Αγωγ:   36      «       «       «

*** Εδώ καταγράφονται τα  υπόλοιπα «βοηθητικά» μαθήματα.
• Φυσική Αγωγή:                69  διδ/κές  ώρες
• Αισθητική  Αγωγή:          120    «        «
• Ευέλικτη Ζώνη:                69    «        «
• Αγγλικά:                            120   «        «
• Β΄. Ξένη γλώσσα:              69   «        «

Προτεινόμενη διόρθωση
*** Η νέα πρόταση-εισήγηση κατανομής και  διδασκαλίας  της  προβλεπόμενης διδακτέας ύλης   είναι η ακόλουθη:
➢ Κάθε  ημέρα της εβδομάδας,  από τις 08.30΄ έως τις 1200΄να διδάσκεται, το ίδιο μάθημα σε όλες  τις  τάξεις.
➢ Κι από τις 12.00΄μέχρι τη λήξη του διδακτικού ωραρίου να διδάσκονται, εναλλάξ τα μαθήματα του Β΄. Μέρους, ανάλογα με τον  αριθμό των ωρών που προβλέπει το ωρολόγιο πρόγραμμα.

Δειγματικό ωρολόγιο  πρόγραμμα.
➢ Δευτέρα    08.30-11.50΄  Γλώσσα (Με τα προβλεπόμενα  διαλείμματα).
12.15-13.45΄  Αγγλικά-Αισθητική Αγωγή.
➢ Τρίτη        08.30-11.50΄  Μαθηματικά.
12.15-13.45΄  Φυσική Αγωγή- Β΄. Ξένη γλώσσα.
➢ Τετάρτη    08.30-11.50    Φυσική.
12.15-13.45     Ευέλικτη Ζώνη- Αγγλικά.
➢ Πέμπτη     08.30-10.10     Ιστορία.
10.20-11.50     Θρησκευτικά.
12.15-13.45   Αισθητική Αγωγή-Ευέλικτη Ζώνη.
➢ Παρασκ.   08.30-10.10       Γεωγραφία.
10.20-11.50  Κοιν. Πολιτική Αγωγή.
12.15-13.45  Φυσική Αγωγή- Β΄. Ξένη γλώσσα

Εναλλακτικές λύσεις    
Το δειγματικό τούτο ωρολόγιο πρόγραμμα μπορεί να αλλάζει σε ημέρες και μαθήματα μετά από ένα μήνα ή στο πρώτο  τρίμηνο ή και όταν  η ύλη μερικών μαθημάτων θα μειώνεται.
Μερικές  από τις αλλαγές  που μπορούν να γίνουν είναι:
Να  αλλάζουν ημέρες  και  μαθήματα, δηλαδή  η γλώσσα να πάει Τετάρτη και τα μαθήματα της Τετάρτης να μπουν τη  Δευτέρα.
Την ίδια Εβδομάδα να  μπουν τα μαθηματικά  δυο φορές και να παραλειφθούν  δυο δευτερεύοντα.
Αργότερα που θα εξαντλείται η ύλη των δίωρων  μαθημάτων, η επανάληψη  των μαθημάτων κορμού να γίνεται συντομότερα, ανά δυο ή τρεις ημέρες.
Το  κυλιόμενο  τούτο σύστημα να επαναλαμβάνεται, ανάλογα με τις μαθησιακές ανάγκες των μαθητών κάθε τάξης.
 
Πλεονεκτήματα της Μεθόδου.
Επιτυγχάνεται άνετα η προσφορά, επεξεργασία και η εμπέδωση της προσφερόμενης  διδακτέας ύλη.
Αποδελτιώνεται εύκολα και κατανοείται συντομότερα το συγκεκριμένο γνωστικό αντικείμενο κι επιτυγχάνεται ο επιδιωκόμενος διδακτικός  στόχος.

Παρουσιάζονται  κι εμπεδώνονται βιωματικά οι θέσεις κλειδιά και τα σημαντικότερα σημεία κάθε ενότητας, καθόσον υπάρχει επάρκεια χρόνου.

Αποφεύγεται κατά τρόπο αβίαστο και  φυσιολογικό η  ποικιλία  των γνωστικών αντικειμένων των διαφορετικών μαθημάτων (4-5) την ημέρα, που συνήθως προκαλούν  άγχος  και σύγχυση στα παιδιά.

Καλύπτονται σε μεγάλο βαθμό τα προηγούμενα μαθησιακά κενά  και αποφεύγεται η δημιουργία νέων, καθόσον δίδεται  η ευχέρεια  της επανάληψης και της συνειρμική σύνδεσης νέων και παλαιών γνωστικών αντικειμένων.

Υπάρχει χρόνος για ενισχυτική διδασκαλία  στα παιδιά εκείνα που παρουσιάζουν μαθησιακά κενά  και παράλληλα δίδεται η ευκαιρία για περισσότερη  εργασία σε παιδιά που επιθυμούν ασκήσεις  με αυξημένη δυσκολία.

Μειώνεται και σταδιακά  καταργείται η υποχρεωτική προετοιμασία και η εργασία στο σπίτι, καθότι η όλη εργασία γίνεται πια στο σχολείο.
 Ισχυροποιείται και ενεργοποιείται η  «Μακροχρόνια μνήμη» η οποία κατά  τη συνήθη διδασκαλία μένει  αδρανής, επειδή τα πάντα, λόγω  συντομίας, καταγράφονται και συσσωρεύονται  μόνο στη «βραχυπρόθεσμη» μνήμη.

Μειώνεται το άγχος της πολύπλευρης μελέτης και προετοιμασίας των παιδιών, τα οποία υποχρεώνονται με το υπάρχον ωρολόγιο πρόγραμμα να προετοιμάζονται για (4-6) μαθήματα,(κάθε απόγευμα), πραγματοποιώντας (3-8) ασκήσεις για καθένα από αυτά.

Μειώνεται, επίσης ,το άγχος της προετοιμασίας των εκπ/κών, οι οποίοι είναι υποχρεωμένοι να σχεδιάζουν τον προγραμματισμό της επόμενης ημέρας, να συλλέγουν πληροφορίες , να διορθώνουν και να αξιολογούν τις εργασίες των παιδιών, ενώ με το νέο τρόπο εργασίας τους δίδεται ο χρόνος και η ευκαιρία σχεδιασμού μιας ολοκληρωμένης και αποτελεσματικής  διδακτικής προετοιμασίας ενός ή δυο  μαθημάτων.

Δίδεται η ευκαιρία  της μετάβασης των παιδιών με μαθησιακά κενά των μεγάλων τάξεων, σε κατώτερες τάξεις, για κάλυψη των μαθησιακών τους ελλείψεων, αλλά και των παιδιών των μικρών τάξεων  με αυξημένες δυνατότητες, να μεταβαίνουν  σε ανώτερες τάξεις, για ικανοποίηση των υπερεργατικών  τους επιθυμιών.

Μειώνεται στο ελάχιστο  ο κίνδυνος της  «Σκολίωσης», που προκαλεί σε μεγάλο αριθμό παιδιών  το δυσανάλογο  βάρος της σχολικής τσάντας με τα (10-12) σχολικά βιβλία και τα αντίστοιχα τετράδια.

Τέλος, εξασφαλίζεται η επάρκεια χρόνου για την πραγματοποίηση του βιωματικού μέρους τη διδασκαλίας, με την πραγματοποίηση πειραμάτων, κατασκευών, δραματοποιήσεων και διδακτικών  επισκέψεων στους χώρους που διαδραματίζονται τα διδασκόμενα  γνωστικά αντικείμενα.

Εκτός από τα ανωτέρω θετικά επιχειρήματα και σύμφωνα με τη φιλοσοφική ρήση «Ουδέν καλόν αμιγές κακού», η εφαρμογή της προτεινόμενης μεθόδου παρουσιάζει σίγουρα και αρνητικά σημεία, με πρώτο εκείνο της  κόπωσης και τη μείωσης του ενδιαφέροντος των παιδιών, μετά τη δεύτερη ώρα διδασκαλίας του ιδίου μαθήματος.

 Άλλωστε είναι κοινωνικά αποδεδειγμένο, ότι καθετί που έρχεται σε αντίθεση ή δε συμβαδίζει με το κατεστημένο και ιδιαίτερα προς το καθημερινό εργασιακό μοτίβο, αν δε γίνεται παραδεκτό, σίγουρα  ειρωνικά απορρίπτεται!

Όμως τούτο δεν αποτελεί καταλυτικό ανασταλτικό παράγοντα προσπαθειών σε όσους αισθάνονται ή διακατέχονται από διδακτικές ανασφάλειες και προβληματισμούς, αλλά απεναντίας  γίνονται κίνητρα και προσδοκίες ότι κάποτε και στη χώρα μας θα πάψει να φωτίζεται το εκπαιδευτικό οικοδόμημα μόνο μέσα από τις χαραμάδες.

*Τα  βιβλία του Επίτιμου Σχολικού    Συμβούλου Θεοδώρου Παπανδρέου:
 «Γιατί το λέμε έτσι;»
«Η πυξίδα για μια ορθογραφημένη γραφή».
«Μαθηματικά  τεχνάσματα».
«Το συνταγολόγιο για μια σωστή μόρφωση  του παιδιού».
«Ο Δάσκαλος  και το σχολείο του μέλλοντος».
τα οποία αποτελούν απαραίτητο εργαλείο εκπαιδευτικής καθημερινότητας, διατίθενται στα βιβλιοπωλεία:
«Το ΚΑΡΑΒΑΚΙ»  και
«Τάσος Αλαφάκης Ατταβύρου και Σμύρνης 23».