Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής  πέρασε στην ιστορία δικαιωμένος εν ζωή και απ’ όλους

Γράφει ο Κυριάκος Φίνας

Τον Απρίλιο του 1998, συγκεκριμένα στις 23 του μήνα, ο Κωνσταντίνος Γ. Καραμανλής, «εξέπνευσε συνέπεια καρδιακής ανακοπής, ύστερα από ένα δεκαπενθήμερο άνισο αγώνα, ενάντια στην αρρώστια και τη φυσική φθορά των 92 χρόνων του, χάνοντας τη μάχη της ζωής παραδομένος», καθώς ανακοίνωσε ο στενός συνεργάτης του Πέτρος Μολυβιάτης, «στην κοινή μοίρα των ανθρώπων, που δεν κάνει εξαιρέσεις».

Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής διετέλεσε επί 14 χρόνια ως Πρωθυπουργός, επί 10 χρόια ως Πρόεδρος της Δημοκρατίας και επί, σχεδόν, 35 χρόνια ως Υπουργός και Βουλευτής.

Μέσα στο διάστημα αυτό ο Πολιτικός Κ. Καραμανλής βεβαιότατα, ήρθε αντιμέτωπος με μεγάλα γεγονότα· είναι αυτό, το οποίο ένας από τους βιογράφους του ονόμασε «ιερούς γάμους», του πολιτικού Ηγέτη με την Ιστορία. Και όταν σε κάποια φάση, το 1981, ο μακαρίτης έγκριτος δημοσιογράφος Στάμος Ζουλάς τον ρώτησε, «σε ποιά περίπτωση πιστεύει ο ίδιος ότι έχει συνάψει «ιερούς γάμους» με την Ιστορία», πήρε την παρακάτω απάντηση:

«Πρέπει να είναι τέσερις αυτοί οι γάμοι. Πρώτον, η έξοδος της Χώρας μας από την αιώνια φτώχεια. Όταν ανέλαβα Πρωθυπουργός το 1955 το κατά κεφαλήν εισόδημα ανήρχετο σε 230 δολ. σε λίγο διάστημα ανήλθε σε 500 δολ. και συνέχεια προχωράει. Και η Ελλάς από φτωχότερη Χώρα της Βαλκανικής, έγινε η πλουσιότερη της Ανατολικής Ευρώπης, με εξαίρεση μόνο την Ανατολική Γερμανία.

Δεύτερον: η ανεξαρτησία της Κύπρου, η οποία ανέκτησε ύστερα από δουλεία αιώνων την Ελευθερία της. Θα μπορούσε, ωστόσο, στη διαδρομή του χρόνου να ενωθεί με την Ελλάδα, αν είχανε υπομονή, ρεαλισμό και θάρρος και δεν είχαμε κάνει τα γνωστά σφάλματα.

Τρίτον, η αναίμακτη αποκατάσταση της Δημοκρατίας το 1974, όταν η Ελλάς κινδύνευε να εμπλακεί σε εμφύλιο σπαραγμό και σε πόλεμο με την Τουρκία. Και, στη συνέχεια, η θεμελίωση της Δημοκρατίας πάνω σε υγιείς θεσμούς. Τέταρτον, η Ένταξη της Ελλάδος στην ΕΟΚ, που ενίσχυσε την μόνιμα απειλούμενη Εθνική μας Ανεξαρτησία, κατοχύρωσε το δημοκρατικό μας Πολίτευμα και μας άνοιξε καινούργιους ορίζοτνες για την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη της Χώρας μας» (“Η Καθημερινή” 23.8.1998).

Είναι δύσκολο, συνέχισε ο δημοσιογράφος Στάμος Ζουλάς, να αντιληφθεί κανείς πως και γιατί η Ιστορία θα αδικήσει έναν πολιτικό, τον οποίον τίμησε εν ζωή όσο καένα άλλον ο Ελληνικός λαός. Αυτή η μακρά και συνεχής λαϊκή εκτίμηση είναι ίσως ο πέμπτοςκαι σημαντικότερος «ιερός γάμος» στα πενήντα χρόνια της πολιτικής παρουσίας του Κωνσταντίνου Καραμανλή.

«Ωστόσο, ο εκλιπών Ηγέτης πικραινόταν υπέρμετρα κάθε φορά που τα ΜΜΕ ή οι πολιτικοί του αντίπαλοι αντιμετώπιζαν επικριτικά κάποια πράξη του, ιδίως του παρελθόντος. Σ’ αυτήν του την ευαισθησία οφειλόταν και η ανησυχία του ότι, «θα τον αδικήσει η Ιστορία», που την επανέλαβε σ’ εκείνη τη συζήτησή μας.

«Θυμάμαι τότε ότι του είχα απαντήσει γι’ αυτές τις επικρίσεις που τον πίκραιναν: «Μετά πενήντα χρόαι πιστής και αρμονικής συμβίωσης, σε όλα τα ζευγάρια, κύριε Πρόεδρε, επιτρέπεται και κάποια γκρίνια»..!
Σήμερα, κατέληξε ο Στάμος Ζουλάς, θα μπορούσα να προσθέσω: «Μην ανησυχείς Πρόεδρε, οι γκρίνιες δεν έχουν θέση στην Ιστορία» (“Η Καθημερινή” 23.8.1998).

* * *

Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής γεννήθηκε το 1907 στην Πρώτη των Σερρών, πρώτο από τα οκτώ παιδιά του δασκάλου Γεωργίου Καραμανλή και της Φωτεινής Δόλογλου.

Από τις αρχές της πρώτης δεκαετίας του 20ού αιώνα ο Ελληνισμός της Μακεδονίας προετοίμαζε τους νέους ελεύθερους Έλληνες πολίτες. Και το 1913, όταν ο Κωνσταντίνος Καραμανλής ήταν 6 ετών, ο πατέρας του συνελήφθη από τους Βουλγάρους για να οδηγηθεί στον τόπο της εκτέλεσής του.

Ο μικρός Κωνσταντίνος τότε γατζώθηκε στα πόδια του πατέρα του για να μην αφήσει να τον πάρουν. Όρθωσε το κορμάκι του για να τον προστατεύσει και φάνταζε σαν μεγάλος. Και τότε ο Βούλγαρος αξιωματικός εντυπωσιάστηκε από τη στάση του μικρού και έκανε νεύμα στους στρατιώτες να μην προχωρήσουν και γύρισε προς τον δάσκαλο:

- Έχε χάρη στο παιδί σου... Έχω κι εγώ παιδιά... Δεν είπε τίποτε άλλο και άφησε να φύγουν (x).
Ο πατέρας του πέθανε το 1932 και σε ηλικία 25 ετών ο Κ. Καραμανλής ανέλαβε τη συντήρηση της οικογένειας.

Πολλά βιβλία έχουν γραφτεί για τον Κωνσταντίνο Καραμανλή τόσο από ξένους όσο και δικούς μας ιστοριογράφους.

Το 1935 εκλέκτηκε, για πρώτη φορά, ως βουλευτής Σερρών. Μεσολάβησε η δικτατορία Μεταξά του 1936 και ο Κωνσταντίνος Καραμανλής επανεκλέγεται το 1946 και αναλαμβάνει Υπουργός Εργασίας. Και έκτοτε, επανεκλεγόταν και αναλάμβανε Υπουργεία. Αρχηγός κόμματος αναδείχθηκε τον Οκτώβριο του 1955, μετά το θάνατο του Αρχηγού του Ελληνικού Συναγερμού, του Αλέξανδρου Παπάγου. Και το 1980, στις 5 Μαΐου, εκλέγεται Πρόεδρος της Δημοκρατίας και το 1995 αποχωρεί οριστικά της πολιτικής.

* * *

Όταν το 1952 ανέλαβε το Υπουργείο Δημοσίων Έργων, ένα από τα πρώτα θέματα που τον απασχόλησαν και έδρασε άμεσα, ήταν το δράμα της λειψυδρίας της Αθήνας. Το έκανε για τον Πειραιά και τη Θεσσαλονίκη το 1953. Εν τω μεταξύ, κατάργησε και τους τροχιοδρόμους της Αθήνας. Ήταν η αρχή που ο Ελληνικός λαός άρχισε να τον αποκαλεί, ο άνθρωπος των γοργών αποφάσεων», ο ίδιος, δε, συνήθιζε να λέγει: «στην Ελλάδα δεν φτάνει να κερδίζεις μόνο το ρολόι σου... για να προχωρήσει κάτι πρέπει να σπρώχνεις τους δείκτες με το δάκτυλό σου».

Αλλά και ως Πρωθυπουργός προχωρούσε με το ίδιο σύστημα. Έτσι, στις 6 Οκτωβρίου 1955, όταν ορκίστηκε ως Πρωθυπουργός στην πρώτη Πρωθυπουργική του ομιλία στη Βουλή, τόνισε, μεταξύ των άλλων... «Κύριοι Βουλευταί, η κυβέρνησις υπόσχεται εις τον Ελληνικόν λαόν, ότι με αυστηρότητα, αλλά και δικαιοσύνη θα επιβάλλει τον Νόμον προς πάσαν κατεύθυνσιν, διότι γνωρίζει ότι ο Ελληνικός λαός εξεγείρεται και επαναστατεί, όχι τόσο όταν υποφέρει, αλλά, κυρίως, όταν έχει το αίσθημα ότι εμπαίζεται και αδικείται από το Κράτος και τους επιτηδείους...»

Στις 4 Ιανουαρίου του 1956 ο Κ. Καραμανλής ίδρυσε την Εθνική Ριζοσπαστική Ένωση (ΕΡΕ) με προσχώρηση 180 από τους 200 βουλευτές του “Συναγερμού” αλλά και προσωπικότητες από το χώρο του Κόμματος των Φιλελευθέρων, μεταξύ των οποίων και ο δικός μας, ο Δωδεκανήσιος Στέλιος Κωτιάδης.  Και στις εκλογές που επακολούθησαν, στις 19 Φεβρουαρίου 1956 αναδεικνύεται η ΕΡΕ πρώτο κόμμα. Τότε, ορκίστηκε για πρώτη φορά και ο μακαρίτης Στέλιος Κωτιάδης ως Υπουργός Εμπορικής Ναυτιλίας. 

Όταν αργότερα, το Δεκέμβριο του 1963 ο Καραμανλής διαφώνησε με το Θρόνο αυτοεξορίστηκε για να αποτρέψει τον Εθνικό διχασμό. Αν και μυελού οστέων άνθρωπος της πράξης, το πάθος της εκπλήρωσης του χρέους υπήρξε σ’ αυτόν δυνατότερο από το πάθος της πράξης. Προτίμησε να θυσιάσει τη δράση παρά να δει την Ελλάδα (που χρειαζόταν ήρεμο πολιτικό βίο για να συνεχιστεί το έργο της οκταετίας (1955-1963) να κλυδωνίζεται από ασίγαστα πάθη, όπως πολλές φορές στοπαρελθόν. Θυσίασε γι’ αυτό την πολιτική του σταδιοδρομία και σιώπησε...

Ο Κωνσταντίνος Τσάτσος, μετέπειτα, επί 5ετία Πρόεδρος της Δημοκρατίας, θα τού γράψει: «...Θα σε επιζητήσουν οι εχθροί σου»... Και δεν έπεσε έξω στις εκτιμήσεις του. Επακολούθησε η επί 7ετία, 1967-1974, δικτατορία των Συνταγματαρχών και μετά το πραξικόπημα, τον Ιούλιο του 1974 του Ιωαννίδη για την απόπειρα δολοφονίας του Κύπριου Μακάριου και την τουρκική εισβολή, σύσσωμος ο πολιτικός κόσμος, ο λαός και ο Στρατός ακόμη στήριξαν και εκάλεσαν τον Καραμανλή από την ευτοεξορία του να σώσει την κατάσταση. Και ο Πολιτικός Ηγέτης ανταποκρίθηκε στο πάνδημο κάλεσμα. 

Για όσους έζησαν τα Ιουλιανά του 1974 γεγονότα μαρτυρούν ότι η λαϊκή υποδοχή που του επιφυλάχθηκε δεν είχε προηγούμενο. Έκτοτε, παρέμεινε στην ενεργό πολιτική ως Πρωθυπουργός και συνέχεια ως Πρόεδρος της Δημοκρατίας επί δύο πενταετίες.

Πριν τις Προεδρίες του, ως Πρωθυπουργός στις 28 Μαΐου 1979 υπογράφηκε η Συνθήκη Ένταξης της Ελλάδας στην ΕΟΚ. 

Η εφημερίδα “Η Καθημερινή” την επόεμνη ημέρα (29-5-1979) της υπογραφείας Συνθήκης Ένταξης ως πλήρους Μέλους της Ελλάδας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δημοσίευσε την ιστορική στιγμή της υπογραφής από τον πρωθυπουργό Κωνσταντίνο Καραμανλή, με τη λεζάντα: Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής υπογράφει στις 28 Μαΐου 1979 την Ένταξη της Ελλάδας στην ΕΟΚ.

«Εργαζόταν, όμως, ακούραστα για ένα σκοπό που είχε βάλει βαθειά-βαθειά μέσα στην καρδιά του και που τον έβλεπε, με το δίκιο του, σαν τεραστίας σημασίας για το μέλλον της Ελλάδος: την Ένταξή μας στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Χωρίς τις προσπάθειες του Καραμανλή  και χωρίς Διεθνές κύρος που είχε αποκτήσει και τις στενές προσωπικές φιλίες με πολλούς Μεγάλους της Γης, θα είμασταν ακόμη απ’ έξω, κτυπώντας την πόρτα. Μόνο αυτό να ήταν το επίτευγμα του Καραμανλή, θα έφθανε για να τον ξεχωρίσει από τους Πρωθυπουργούς της τελευταίας πεντηκονταετίας».

Πράγματι, για τους παρακολουθούντες τα δημοσιονομικά της Χώρας έχει εμπεδωθεί η πεποίθηση ότι, έως την υπογραφή της Συνθήκης Προσχώρησης, στις 28 Μαΐου 1979, χρειάστηκαν επίπονες διαπραγματεύσεις για να επιλυθούν πολύπλοκα ζητήματα, οικονομικής, κυρίως, φύσης, αλλά κσι να υπερκεραστούν οι δισταγμοί ορισμένων από τους μελλοντικούς εταίρους της χώρας.

Να ληφθεί, δε, υπόψη, ότι, πέραν των άλλων ωφελημάτων από τη συμμετοχή μας στην Ενωμένη Ευρώπη των 27, σε πολλά δισεκατομμύρια ευρώ φθάνουν οι Κοινοτικές ενισχύσεις για τη Χώρα μας, κατά τη διάρκεια  των τελευταίων 35 χρόνων.

Πέραν,όμως, όλων αυτών ο Κων. Καραμανλής πήρε ήδη τη θέση του, ως Ηγέτης με ήθος, με σπάνια πολιτική διορατικότητα, με απαρέγκλιτη συνέπεια σε ιδέες και αρχές. Μακάρι, για το μέλλον αυτού του τόπου, να μην καταχωρισθεί ιστορικά και ως ανεπανάληπτος...

Ο Κ. Καραμανλής και  το ενδιαφέρον του για τη Ρόδο
Είναι γνωστό ότι ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, κατά τη θητεία της Πρωθυπουργός του, αλλά και μετέπειτα έδειχνε ενδιαφέρον για την οικονομική πορεία της Ρόδου και της Δωδεκανήσου γενικότερα κατά τρόπον συνεχή. Και ότι η Ρόδος και η Κως δεν είναι μόνο για πεντάμηνο τουρισμό. Έχουν και άλλες αξιοποιητικές δυνατότητες.

Έτσι, με βάση τις δυνατότητες κάθε περιοχής να δοθεί η κατάλληλη έμφαση, με πρωταρχικό ρόλο στην ιδιωτική πρωτοβουλία, ώστε οι ικανοί για παραγωγική εργασία κάτοικοι των Δωδεκανήσων να κάνουν και άλλες επιλογές.

Οι δε επενδύσεις προγραμματισμένα να διοχετεύονται ανάλογα. Η αγροτική παραγωγή, σε συνδυασμό με την αξιοποίηση -όχι πώληση, να εντατικοποιηθεί και να οργανωθεί, σύμφωνα με τις νέες ανάγκες και τις μορφές που εμφανίζονται στα ανεπτυγμένα Κράτη.

Ενώ μέχρι και αρχές της δεκαετίας του 1960 η Ρόδος, για παράδειγμα έκανε εξαγωγή οπωροκηπευτικών, σήμερα αναγκαζόμαστε να κάνουμε εισαγωγές ακόμα και κρεμυδιών. Σε όλα τα αγροτικά προϊόντα, αν εξαιρεθεί η μελισσοκομία, η προσφορά υπολείπεται της ζήτησης.

Επί του προκειμένου, στο τέλος της δεκαετίας του 1970 ο Κ. Καραμανλής σε μια από τις συχνές επισκέψεις του στη Ρόδο είχε δηλώσει προς τον τοπικό τύπο: «...Όπως πριν πολλά χρόνια σας έλεγα ότι η Ρόδος έχει ένα δρόμο ν’ ακολουθήσει, το δρόμο του τουρισμού, τώρα λέγω ότι είναι ανάγκη, μαζί με τον τουριστικό τομέα, ν’ αναπτυχθεί και ο αγροτικός.

Οι λόγοι που επιβάλλουν αυτή την παράλληλη ανάπτυξη είναι πολλοί, κυρίως όμως, γιατί η γεωργία υπό την ευρύτερη έννοια, συμπληρώνει σήμερα τον τουρισμό («Η Ροδιακή» 29.12.1979). Συμβουλή, την οποία δυστυχώς, ως τοπική ηγεσία δε λάβαμε σοβαρά υπόψη.

Εάν, ωστόσο, μέχρι πρότινος δεν λαμβάναμε σοβαρά υπόψη μας τις αναπτυξιακές δυνατότητες -άμεσες και έμμεσες- που μπορεί να μας προσφέρει ο γεωργικός και γενικότερα ο αγροτικός τομέας σήμερα πια δεν έχουμε το δικαίωμα, την πολυτέλεια  θα λέγαμε, να τον αγνοήσουμε. Σήμερα, πλέον, οι αγρότες ξέρουν, με τηνυπόδειξη των γεωπόνων τι να καλλιεργήσουν και πού... Εξάλλου ειδική μελέτη κατέδειξε ότι οργανικές καλλιέργειες όχι μόνο ωφελούν το περιβάλλον και εμάς, αλλά είναι και πιο αποδοτικές.

Σημείωση:
x. Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής σε ηλικία 6 ετών, το 1913· πριν 105 χρόνια. Τα όσα ακολουθούν αποτελούν εξομολόγηση του Εθνάρχη, όταν βρισκόταν στην Πολιτική ζωή της Χώρας.

«Κατά την εποχήν εκείνην ο Μακεδονικός Αγών ευρίσκετο εις το αποκορύφωμά του. Ο πατέρας μου, ήτο ενεργώς αναμεμιγμένος εις τον αγώνα, γι’ αυτό και ήτο ο στόχος των Τούρκων και των Βουλγάρων κομιτατζήδων. Ενθυμούμαι ακόμα τα όπλα, τα οποία ήσαν αποθηκευμένα σε μία υπόγειο κρύπτη του σπιτιού μας και τα οποία ο πατέρας μου διοχέτευε προς τους Έλληνες αντάρτες.

Το βράδυ, μάλιστα, της γεννήσεώς μου συνέβη να φιλοξενήται στο σπίτι μου ο αρχηγός της Ομάδος Παγγαίου, καπετάν Δούκας, με μερικά παλικάρια του.Όταν τούς ανηγγέλθη η γέννησίς μου, την εόρτασαν με πυροβολισμούς, των οποίων τα ίχνη στην οροφήν διετηρήθηκαν έκτοτε κατ’ επιθυμίαν του πατρός μου.

Τα πρώτα μου χρόνια έζησα μέσα σ’ αυτό το κλίμα της Εθνικής εξάρσεως και όταν με ρωτούσαν τι θα γίνης άμα μεγαλώσεις, απαντούσα: Καπετάνιος· Γι’ αυτό και στις φωτογραφίες μου της εποχής εκείνης εμφανίζομαι οπλισμένος σαν αστακός».