Τιμήθηκε από το δήμο Ρόδου η Δέσποινα Παπαμιχαήλ - Καραγιάννη

Η ιστορική στιγμή της τελετής της άνευ όρων παράδοσης των γερμανικών στρατευμάτων στη Σύμη πριν από 73 χρόνια, στις 8 Μαΐου 1945, αναβίωσε προχθές το βράδυ στο Δημοτικό Θέατρο Ρόδου, όταν, κατά την εκδήλωση που διοργάνωσε ο Δήμος Ρόδου, η κα Δέσποινα Παπαμιχαήλ-Καραγιάννη, σκόρπισε συγκίνηση εκφωνώντας στα αγγλικά, 73 χρόνια μετά, τα ίδια ακριβώς λόγια που είχε πει στην προσφώνησή της τότε, νεαρή κοπέλα στο ακριτικό νησί της Δωδεκανήσου.

Κατάμεστο ήταν το Δημοτικό Θέατρο την περασμένη Τρίτη το βράδυ, στην εκδήλωση που διοργάνωσε ο Δήμος και η οποία στην ουσία ήταν ένα οδοιπορικό στην ιστορία και στον πολιτισμό των Δωδεκανήσων, «προς τιμή των Ελλήνων αγωνιστών και των στρατιωτών των συμμαχικών δυνάμεων».

Πρωταγωνίστρια της βραδιάς ήταν βέβαια η κα Δέσποινα χήρα Τσαμπίκου Καραγιάννη, το γένος Μιχαήλ Παπαμιχαήλ, στην οποία ο Δήμαρχος κ. Φώτης Χατζηδιάκος απένειμε συμβολικά τιμητική διάκριση για την κοινωνική προσφορά και δράση της, συνδυάζοντας την επέτειο της 8ης Μαΐου 1945 στη Σύμη.

Η κα Δέσποινα Παπαμιχαήλ - Καραγιάννη, στις 8 Μαΐου του 1945 ήταν μόλις 18 ετών όταν,  «με τόλμη, θάρρος, υπερηφάνεια και αποφασιστικότητα μπροστά στον  Άγγλο Ταξίαρχο Τζέιμς Μόφφατ εξέφρασε στην Αγγλική γλώσσα εκ μέρους όλων των Συμιακών την αγανάκτησή τους, την ανυπομονησία και τη χαρά τους για την απελευθέρωση των Δωδεκανήσων από τους σκληροτράχηλους κατακτητές».  

Την λιτή αυτή εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους: ο Θεοφιλέστατος  Επίσκοπος Ολύμπου κ.κ Κύριλλος,  ο Στρατηγός της 95 ΑΔΤΕ Υποστράτηγος Γρηγόριος Ρουμάνης, ο Αστυνομικός Διευθυντής Μιχάλης Καληωράκης, o Πρόεδρος του δημοτικού συμβουλίου Ρόδου κ. Ευάγγελος Μανδρακός, ο Αντιπεριφερειάρχης κ, Χαράλαμπος Κόκκινος,  οι εντεταλμένοι περιφερειακοί σύμβουλοι κ. Δημήτρης Τσοπανάκης και κα Χαρούλα Γιασιράνη, ο πρώην Δήμαρχος Ροδίων κ. Σάββας Καραγιάννης, ο πρώην Βουλευτής Δωδεκανήσου κ. Βασίλης Υψηλάντης, ο εκπρόσωπος του Φαρμακευτικού Συλλόγου κ. Κώστας Γλεντής,  μέλη της οικογένειας της τιμώμενης και πλήθος κόσμου.   

Το αποκορύφωμα της εκδήλωσης ήταν, βέβαια, όταν, συνοδευόμενη από τον γιο της, η κα Δέσποινα Καραγιάννη ανέβηκε στη σκηνή του Δημοτικού Θεάτρου και με ένα πάθος στη φωνή της, σαν να μην πέρασε μια ημέρα, 73 χρόνια μετά από εκείνη την ιστορική στιγμή, εκφώνησε στα αγγλικά τα ίδια λόγια που είχε πει τότε στην προσφώνησή της! Το κοινό ξέσπασε σε χειροκροτήματα ενώ η ίδια συγκινημένη δέχθηκε την τιμητική πλακέτα από τον Δήμαρχο και τους ευχαρίστησε όλους.


Η προσφώνηση που απηύθυνε στα αγγλικά η κα Δέσποινα Παπαμιχαήλ-Καραγιάννη στην τελετή της παράδοσης στις 8 Μαΐου του 1945, μόλις 18 χρόνων τότε, όπως τη θυμάται μέχρι σήμερα:
«Για εμάς τους κατοίκους της Σύμης, η ημέρα της απελευθέρωσης έφθασε, την οποία περιμέναμε ανυπομόνως όλον αυτόν τον καιρό.
Με την άφιξη των Ελληνικών και Συμμαχικών Δυνάμεων, είμαι βεβαία ότι δεν θα υποφέρουμε πλέον τα βασανιστήρια και τις σκληρότητες ενός κατειλημμένου νησιού.
Είμαι υπερήφανη που καλωσορίζω τον Ταξίαρχο Moffat, τον Συνταγματάρχη Auckland και τον Συνταγματάρχη La Baird, τους ήρωες της Μεσογείου οι οποίοι υπήρξαν ο τρόμος του μισητού εχθρού.
Είμαι σίγουρη ότι οι ψυχές αυτών που έπεσαν ηρωικώς για την απελευθέρωση της πατρίδας μας, ίπτανται στους ουρανούς χαρούμενες για την απελευθέρωσή μας».

Για το ιστορικό μέρος της εκδήλωσης μίλησε ο Δήμαρχος Ρόδου κ. Φώτης Χατζηδιάκος, με αναφορές στην ιστορία και στον πολιτισμό της Δωδεκανήσου, εστιάζοντας στα γεγονότα και στους πρωταγωνιστές  της 8ης Μαΐου 1945, ως ημέρα της νίκης των λαών κατά του φασισμού. Στη συνέχεια ακολούθησε ένα μουσικό αφιέρωμα στα Δωδεκάνησα, προσαρμοσμένο στις ιδιαιτερότητες κάθε νησιού, έργο του καθηγητή παραδοσιακής μουσικής κ. Ηλία Αναστασιάδη και προβλήθηκε οπτικοακουστικό υλικό, με παράλληλη αφήγηση από τη Φιλόλογο του Μουσικού Σχολείου κ Ανθούλα Τηλιακού - Κολιάδη και χορούς από το Λύκειο Ελληνίδων Ρόδου.  
Ο επίσημος προσκεκλημένος του Δημάρχου ήταν ο 95χρονός Ιερολοχίτης  Αντιστράτηγος Κωνσταντίνος Κόρκας, που στη σύντομη ιστορική αναφορά του επικεντρώθηκε σε γεγονότα και καταστάσεις που βίωσε ο ίδιος και απέδωσε με ακρίβεια τις διπλωματικές και ιστορικές πτυχές της επίλυσης του Δωδεκανησιακού ζητήματος, καθηλώνοντας το ακροατήριο.  Ο Δήμαρχος Ρόδου απένειμε επετειακό αναμνηστικό δώρο στον Ιερολοχίτη Στρατηγό και τον συνεχάρη για τον φλογερό πανηγυρικό, που εκφώνησε (το πρωί) στη Σύμη, παρουσία του Πρόεδρου της Δημοκρατίας κ. Προκόπη Παυλόπουλου. 

Η ομιλία του Δημάρχου:  
“Σήμερα, μια ημέρα πολλαπλών επετείων, ξεκινούμε, ένα οδοιπορικό στην ιστορία και στον πολιτισμό της Δωδεκανήσου. Μια ιστορία, που ενώνει, συνεχόμενα, αλληλένδετα και μόνιμα το παρόν με το παρελθόν και θωρακίζει το μέλλον, μέσα από ένα πλήθος δεσμών, που μας συνδέουν, ως ένα ενιαίο και αδιάσπαστο σύνολο, μέσα από την κοινή γλώσσα, τις κοινές παραδόσεις, τις κοινές αξίες. 
Η 8η Μαΐου, από το έτος 1945 και μετά, καθιερώθηκε ως η μέρα της νίκης των λαών κατά του φασισμού και γιορτάζεται κάθε χρόνο στην Ευρώπη. Όχι τυχαία, καθώς αυτή την ημέρα συνθηκολόγησε άνευ όρων η ναζιστική Γερμανία και τελείωσε οριστικά, για την Ευρώπη, ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος. 

Πρόκειται για ένα ιστορικό ορόσημο που δείχνει στους λαούς της Ευρώπης τις ευρωπαϊκές αξίες, τις βασισμένες στην ειρήνη, στον ανθρωπισμό, στην δημοκρατία. Η Ευρώπη, σήμερα αντιμετωπίζει και πάλι τις δικές της προκλήσεις και απειλείται από την οικονομική κρίση, την αναβίωση του φασισμού, του ρατσισμού, του ανταγωνισμού των μεγάλων δυνάμεων και της περιστολής των δημοκρατικών ελευθεριών και δικαιωμάτων. Η Ελλάδα δίνει τον δικό της αγώνα σε ένα ευρωπαϊκό περιβάλλον, που οι πολιτικές λιτότητας διαβρώνουν τον ευρωπαϊκό ιστό, το κράτος πρόνοιας και απογειώνουν τις ανισότητες.
Ας κάνουμε μια ιστορική αναδρομή: Στις 8 Μαΐου 1945 ολοκληρώνεται στη Σύμη το τέλος του  Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και ταυτόχρονα σημαδεύεται η αρχή του τέλους για την απελευθέρωση της Δωδεκανήσου ύστερα από σκλαβιά 600 και πλέον χρόνων.

Την ημέρα αυτή στη Σύμη, οι Γερμανοί υπέγραψαν την παράδοση  των Δωδεκανήσων στις συμμαχικές δυνάμεις, ουσιαστικά δηλαδή στη Βρετανία. Βέβαια, είχε  προηγηθεί η κατάρρευση της Γερμανίας και του φασιστικού καθεστώτος της Ιταλίας, η αυτοκτονία του Χίτλερ και η επικράτηση των συμμαχικών δυνάμεων στην Ευρώπη.     Ο Γερμανός διοικητής του Ανατολικού Αιγαίου Όττο Βάγκενερ, ύστερα από συνεννοήσεις με τους Άγγλους,  φτάνει στη Σύμη με μια τορπιλάκατο. Στο λιμάνι του αποδίδονται οι ανάλογες τιμές και ο Γερμανός στρατηγός με γρήγορο βήμα κατευθύνεται στο σπίτι του Καμψώπουλου, όπου τον περιμένουν  ‘Άγγλοι και Γάλλοι αξιωματικοί και οι Έλληνες Ιερολοχίτες.
Εκεί ο Άγγλος ταξίαρχος Τζέιμς Μόφφατ λέει στο Γερμανό στρατηγό : «Δέχεστε να υπογράψετε την παράδοση των στρατευμάτων σας;»

Με αργή και βραχνή φωνή αμετανόητος ο Βάγκενερ απαντά: « Εκτελώ διαταγές. Εάν είχα το δικαίωμα ποτέ δεν θα υπέγραφα !..»

Έσκυψε και χωρίς άλλη κουβέντα υπέγραψε. Ο υπασπιστής του ήταν έτοιμος να δακρύσει. Τον κοίταξε μ’ ένα βλέμμα βλοσυρό και έσπευσε να παραδώσει το περίστροφό του στον ‘Άγγλο ταξίαρχο : «Το τρόπαιο αυτό ανήκει στον Ιερό Λόχο» απαντά ο Μόφφατ. Τότε ο Γερμανός απαντά με ένα ξερό «για» (ναι) και παραδίδει το περίστροφο στον παριστάμενο διοικητή του Ιερού Λόχου συνταγματάρχη Χριστόδουλο Τσιγάντε . Η τελετή κράτησε λίγα μόνο λεπτά και αμέσως μετά ο Γερμανός στρατηγός επιβιβάστηκε στην τορπιλάκατο και αναχώρησε με κατεύθυνση τη Ρόδο για να ετοιμάσει την παράδοση του νησιού την επόμενη μέρα στις συμμαχικές δυνάμεις.

Η Δέσποινα Μοράρη του Μιχαήλ και της Μαρίας, δεκαοκτώ (18) χρονών τότε, κόρη του καθηγητή ξένων γλωσσών και μετέπειτα δήμαρχου Σύμης με τόλμη, θάρρος, υπερηφάνεια και αποφασιστικότητα μπροστά στον  Άγγλο Ταξίαρχο Τζέιμς Μόφφατ εκφράζει εκ μέρους όλων Συμιακών την αγανάκτησή τους, την ανυπομονησία και την χαρά τους για την απελευθέρωση των Δωδεκανήσων από τους σκληροτράχηλους κατακτητές. 

Σήμερα η κ. Δέσποινα χήρα Τσαμπίκου Καραγιάννη, το γένος Μιχαήλ Μοράρη, μια γυναίκα, με ευγένεια, καλοσύνη, ευαισθησία, πίστη στις αρχές και στις αξίες της αδελφικής αγάπης, διακρίνεται για την ανιδιοτελή προσφορά της σε καθετί, που συμβάλλει (όπως η ίδια λέει) «στο καλό, σύμφωνα με το σχέδιο του Θεού..). 
Έχει αποκτήσει ξεχωριστή θέση στη συνείδηση των συμπολιτών μας και αποτελεί ένα πρότυπο προσφοράς. Είναι βέβαιο, ότι η ίδια δεν επιδιώκει την δημοσιότητα και την προβολή, εμείς ωστόσο θεωρούμε χρέος να της εκφράσουμε τον σεβασμό μας συμβολικά με μια τιμητική διάκριση, για την κοινωνική προσφορά  και δράση της.

Σήμερα, 73 χρόνια μετά, σε μια περίοδο σύνθετων οικονομικών, πολιτικών και γεωπολιτικών προκλήσεων η Ελλάδα προσφέρει σταθερότητα και ειρήνη. Βασική προϋπόθεση για την διατήρησή τους είναι ο σεβασμός του διεθνούς δικαίου από όλα τα κράτη. Η Ενσωμάτωση της Δωδεκανήσου στην Ελλάδα αναδεικνύει τις ιστορικές, πνευματικές και πολιτισμικές παρακαταθήκες, που κληροδοτήθηκαν σε εμάς και στις νεότερες γενιές και φέρνει στην δημοσιότητα, μέσα από τις εκδηλώσεις μνήμης και τιμής, αυτά τα οποία καθορίζουν την πολιτιστική ταυτότητα των Δωδεκανησίων. 
Η πρωτοβουλία του Μουσικού Σχολείου Ρόδου σε συνεργασία με τον σπουδαίο μουσικοδιδάσκαλο, Ηλία Αναστασιάδη, να ενώσουν μέσα από την μουσική τον πολιτισμό της παράδοσης με την ιστορία του τόπου μας είναι αξιέπαινη. 

Η συλλογή δημοτικών τραγουδιών της Δωδεκανήσου αποτελεί μια αξιόλογη προσθετική συμβολή στην πνευματική ταυτότητα του τόπου μας και ένα τεκμήριο συμβολής στη σπουδή της λαϊκής σοφίας. Θέλω να τους ευχαριστήσω και να τους συγχαρώ. Η ανθρωπιά, ο πολιτισμός της αγάπης, η φιλαλληλία, η τιμιότητα, η φιλοξενία συνθέτουν την πολιτισμική ταυτότητα των Δωδεκανησίων. Είναι όλα αυτά τα ηθικά συναισθήματα, που μας φέρνουν πιο κοντά στην κοινωνική αποστολή μας.
Στη λιτή τούτη τελετή, ο Δήμος Ρόδου, μέσα από την διαδρομή στην ιστορία και στον πολιτισμό μας θέλει να αναδείξει, τα χαρακτηριστικά αυτά των Δωδεκανησίων, τα οποία αποτελούν θεμελιώδη στοιχεία της ταυτότητάς τους”.