Ο φόρος προστιθέμενης αξίας και η πορεία του στο πλαίσιο της Δωδ/κής οικονομίας

Γράφει ο Κυριάκος Ι. Φίνας

Μέρος Γ’ (τελευταίο)

Με γνώμονα ότι η λύση που δόθηκε από την προηγούμενη κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ στο θέμα των μειωμένων συντελεστών δεν έλυσε το θέμα, οι παραγωγικές τάξεις της Δωδεκανήσου διεύρυναν τις επαφές τους περισσότερο και σε όλα τα λοιπά πολιτικά κόμματα. 

Αρχηγός της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης με επικεφαλής τον τότε δήμαρχο Ρόδου Σάββα Καραγιάννη εξασφάλισε για τον Σεπτέμβριο του 1989 ειδική συνάντηση στην Αθήνα με τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη, η οποία είχε ως αποτέλεσμα, κερδίζοντας τις εκλογές που θα επακολουθούσαν, από τα πρώτα θέματα που θα αντιμετώπιζε η Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, θα είναι το Δωδεκανησιακό. Θα αποφασιστεί η μείωση του ΦΠΑ κατά 30% σε όλα τα είδη, αλλά και στις Υπηρεσίες, όπου συμπεριλαμβάνεται, σε μεγάλο βαθμό, ο τουριστικός κλάδος. 

Προς το τέλος του 1989, τα κόμματα συμφώνησαν να πραγματοποιηθούν βουλευτικές εκλογές εντός του πρώτου εξαμήνου του 1990, τις οποίες, όμως, θα διενεργούσε Υπηρεσιακή Κυβέρνηση, καθόσον οι διεξαχθείσες προ μηνών δεν έδωσαν σ’ ένα κόμμα την απαιτούμενη πλειοψηφία να σχηματίσει κυβέρνηση. 

Το μήνα Φεβρουάριο του 1990 επί Οικουμενικής Κυβέρνησης, με Πρωθυπουργό τον Ακαδημαϊκό Ξενοφώντα Ζολώτα και Υπουργό των Οικονομικών τον καθηγητή ΑΣΟΕΕ Γεώργιο Ι. Αγαπητό, τον οποίον είχεν ορίσει η Νέα Δημοκρατία και με τη σύμφωνη γνώμη του τότε Αρχηγού της Νέας Δημοκρατίας Κωνσταντίνου Μητσοτάκη, εν γνώσει, δε, και των Δωδεκανησίων βουλευτών Αριστοτέλη Παυλίδη και Αναστάσιου Καραμάριου, κατορθώθηκε, ώστε η προηγούμενη μείωση του 30% να εφαρμόζεται για όλα ανεξαίρετα τα είδη, και να συμπεριλάβει και το σύνολο των υπηρεσιών.

Κατά τρόπον, επίσης, σαφή προβλέφθηκε η μειωμένη χρέωση να γίνεται στην πηγή, δηλαδή, άμα τη εκδόσει του τιμολογίου, από τον τόπο διακίνησης, εφόσον τα αγαθά και οι Υπηρεσίες όχι μόνο αυτές που πραγματοποιούνται στη Δωδεκάνησο, όπως ήταν προηγούμενα, αλλά και προορίζονται και για τις ανάγκες της περιοχής μας. 

Έκτοτε, ίσχυε ανεμπόδιστα, χωρίς κανένα πρόβλημα, το καθεστώς αυτό και μάλιστα με τη “βούλα” της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Και η Δωδεκάνησος δικαιώθηκε στον πολύχρονο αγώνα που διεξήγαγαν οι τοπικοί φορείς, αλλά και πρωτοστάτησε να συμπεριληφθούν στους μειωμένους συντελεστές και τα άλλα νησιά του Αιγαίου.
Αξίζει να μεταφερθεί εδώ σε συντομία πώς επιτεύχθηκε η τελευταία αυτή ρύθμιση, η οποία έδωσε την ευκαιρία να συμπεριληφθούν και τα υπόλοιπα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου. Όλα έγιναν, κατά τρόπον ίσως εσπευσμένο, ωστόσο αποτελεσματικό.

Υπηρετούσα ως Διευθυντής του Επιμελητηρίου Δωδεκανήσου, όταν μία από τις ημέρες του Φεβρουαρίου ή αρχές Μαρτίου το 1990, κατά τις απογευματινές ώρες με αναζητούσε από την Αθήνα ο βουλευτής Αναστάσιος Καραμάριος.

Επικοινώνησα μαζί του και με πληροφόρησε ότι ο Αρχηγός της Νέας Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, που βρισκόταν εκείνη την ημέρα σε προεκλογική περιοδεία στον Έβρο, έδωσε εντολή στον υπουργό Οικονομικών, (Οικουμενική Κυβέρνηση Ξεν. Ζολώτα), να ρυθμιστεί με τροπολογία το θέμα των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ στη Δωδεκάνησο. Μού ζήτησε, όμως, ο Αν. Καραμάριος, να τού αποσταλεί μέχρι της 10ης νυχτερινής το κείμενο τροπολογίας, αφού μού έδωσε και τον αριθμό του FAX της Βουλής για να τού το διαβιβάσουμε.

Ο Πρόεδρος του ΕΒΕΔ, Γιώργος Καραγιάννης βρισκόταν εκτός Ρόδου και επικοινώνησα με τους δύο Αντιπροέδρους, το Δημήτριο Δημητριάδη και Αναστάσιο Υψηλάντη και από κοινού αναλάβαμε την ευθύνη να συντάξουμε το κείμενο που μάς ζητήθηκε από τον Αν. Καραμάριο. Έτσι, λίγο πριν από τα μεσάνυχτα της ίδιας ημέρας ψηφίστηκε τροπολογία από τη Βουλή των Ελλήνων, που αναφερόταν στους Νόμους 1881/1990, και 1884/90, τροποποιώντας το Νόμο 1642/1986, ρυθμίζοντας, σύμφωνα με τις απόψεις μας το θέμα του ΦΠΑ στη Δωδεκάνησο, καθώς και για τα λοιπό του Αιγαίου, ως προαναφέρεται. 

* * *

Σύμφωνα με το κοινώς λεγόμενο, “τέλος καλό, όλα καλά”. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει πως πρέπει να επαναπαυόμαστε. Οι “εχθροί” του δημοσιονομικού καθεστώτος των νησιών του Αιγαίου καραδοκούν, είτε να το καταργήσουν, είτε να το παραμορφώσουν πάλι, ώστε να καταστεί “δώρον άδωρον” στην πράξη, όπως, σχεδόν, ήταν η αρχική λύση που δόθηκε από το υπουργείο Οικονομικών το 1986, στο αίτημα του Δωδεκανησιακού λαού. 

Γι’ αυτό επιβάλλεται να υπάρχει συνεχής ομοφωνία και συντονισμός των ενεργειών, επί του προκειμένου, με τα λοιπά ενδιαφερόμενα με το θέμα νησιά του Αιγαίου. 

Και να μην παραβλέπουμε ότι καλά αποτελέσματα είχαμε πάντοτε με συγκροτημένο λόγο, που υπερκομματικά και συστηματικά προβάλλαμε στους αρμόδιους κυβερνητικούς παράγοντες, κάθε φορά που ανέκυπτε το θέμα των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ. Και όχι ολοκληρωτικά ό,τι μάς πουν οι δικηγόροι.

* * *
Δυστυχώς από το 2015 άρχισε εκ νέου μια προσπάθεια κατάργησής των μειωμένων συντελεστών με αποτέλεσμα η κατάργησή τους να ολοκληρώνεται εφέτος. 

Μεταφορικό ισοδύναμο: Για να δικαιολογηθεί η κατάργηση αυτή εφευρέθηκε το Μεταφορικό ισοδύναμο. Ο Πρόεδρος του Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδος, Κωνσταντίνος Κόλλιας, σε επιστολή του προς τον υπουργό Ναυτιλίας, Παναγιώτη Κουρουμπλή επισημαίνει, εκτός των άλλων: “...το Μεταφορικό ισοδύναμο σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να θεωρηθεί ως οικονομικό αντιστάθμισμα στην κατάργηση των μειωμένων συντελεστών φόρου προστιθέμενης αξίας, (Φ.Π.Α.) στη Δωδεκάνησο και τα λοιπά νησιά του Αιγαίου.

Ο Ευρωβουλευτής Νίκος Ανδρουλάκης, σε δηλώσεις του (Τύπος 5.5.2018), αναφέρει, μεταξύ των άλλων: “.... έπειτα από ερώτησή μου ο αρμόδιος Επίτροπος κ. Μοσκοβισί κατηγορηματικά είχε απαντήσει ότι ήταν πρωτοβουλία της σημερινής κυβέρνησης η αύξηση του ΦΠΑ στα νησιά, καθώς και ότι η Επιτροπή είναι έτοιμη να συζητήσει προτάσεις για την μείωσή του».

Ο κ. Μοσκοβισί είχε τονίσει: “Το άρθρο 120 της Οδηγίας 2006/112 ΕΚ του Συμβουλίου της 28ης Νοεμβρίου 2006, σχετικά με το κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας (Οδηγία ΦΠΑ), εξακολουθεί να επιτρέπει στην Ελλάδα να εφαρμόζει συντελεστές μέχρι 30% χαμηλότερους από τους αντίστοιχους συντελεστές που εφαρμόζονται στην ηπειρωτική Ελλάδα σε συγκεκριμένα γεωγραφικά διαμερίσματα και νησιά. Δεν υπάρχουν σχέδια τροποποίησης του εδαφικού πεδίου εφαρμογής της Οδηγίας ΦΠΑ.

Μολονότι η Επιτροπή παρακολουθεί τη φορολογική πολιτική στο πλαίσιο του προγράμματος στήριξης της σταθερότητας για την Ελλάδα, του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ΕΜΣ), η ευθύνη για τη φορολογική πολιτική και τις επιλογές ως προς το φόρο προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) εναπόκειται στις ελληνικές αρχές. 

Το συμπέρασμα είναι ότι οι αρμόδιοι του υπουργείου Οικονομικών και η Κυβέρνηση παραπλανούν τον ελληνικό λαό και ιδιαίτερα τους σκληρά δοκιμαζόμενους κατοίκους των νησιών, που έχουν υποστεί πολλαπλές απώλειες στα εισοδήματά τους όχι μόνο λόγω της οικονομικής, αλλά και λόγω της προσφυγικής και μεταναστευτικής κρίσης”.

Οι συντελεστές ΦΠΑ στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Το τελευταίο 10ήμερο του Απριλίου 2018 συνήλθε η 76η Γενική Συνέλευση της HOTREC των Ευρωπαϊκών Ξενοδοχειακών Επιμελητηρίων που ολοκληρώθηκαν στη Βιέννη οι εργασίες των εκπροσώπων των Ευρωπαϊκών Χωρών. Κυρίαρχο θέμα της προαναφερθείσας Συνέλευσης ήταν η προοπτική θέσπισης χαμηλού συντελεστή ΦΠΑ σε ξενοδοχεία και εστιατόρια από τα Κράτη - Μέλη της Ε.Ε. 

Την Ελλάδα εκπροσώπησαν ο Πρόεδρος του Ξενοδοχειακού Επιμελητηρίου Αλέξανδρος Βασιλικός και η Αγνή Χρηστίδου, Διευθύντρια του ΞΕΕ. 

Κατά τις διεργασίες των εκπροσώπων των ευρωπαϊκών χωρών που συμμετείχαν στις εργασίες, διαπιστώθηκε ότι μεταξύ των χωρών της Ενωμένης Ευρώπης οι ξενοδοχειακές στην Ελλάδα έχει τους υψηλότερους συντελεστές προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ). 

Έτσι, για παράδειγμα, η Αυστρία που έχει ανάλογο πληθυσμό και περισσότερες αυξήσεις από την Ελλάδα, μείωσε το συντελεστή φόρου ΦΠΑ στα ξενοδοχεία από 13% στο 10%. Ενώ, και η συντριπτική πλειονότητα των Ευρωπαϊκών Χωρών έχουν, ήδη, πολύ χαμηλότερο συντελεστή ΦΠΑ στη διαμονή σε σχέσημε τη Χώρα μας.

Όπως είναι γνωστό τα ξενοδοχεία στην Ελλάδα υπάγονται σε συντελεστή 13%, την ώρα που οι ανταγωνίστριες Χώρες Ιταλία, Γαλλία και Ισπανία υπόκεινται σε συντελεστή 10%, η Πορτογαλία στο 6%, ενώ εκτός Ε.Ε. η ευθέως ανταγωνιστική Τουρκία στο 8%.

Επίσης, και στην εστίαση: Ενώ τα ελληνικά ξενοδοχεία υπάγονται σε συντελεστή 24% η Γαλλία, Ισπανία και Ιταλία στο 10%, η Πορτογαλία στο 13% και η Τουρκία στο 8%.

«Από τις 20 Ιουλίου έως τις 20 Αυγούστου τα τουρκικά ξενοδοχεία των 4 και 5 αστέρων είναι 30%-50% φθηνότερα από τα ελληνικά. Αν σε αυτό προστεθεί και η συναλλαγματική ισοτιμία του ευρώ με την τουρκική λίρα, οι Τούρκικοι προορισμοί καθίστανται ακόμη πιο ελκυστικοί (xxx).

Επιβάλλεται η επαναφορά των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ
Η επαναφορά του καθεστώτος των μειωμένων συντελεστών Φ.Π.Α. στα νησιά του Αιγαίου, με τις συνθήκες που διαμορφώνονται, καθίστανται εκ των πραγμάτων άμεσης προτεραιότητας.

Και λανθασμένα τον τελευταίο καιρό παύσαμε να το  προβάλλουμε περισσότερο κατά τρόπον αποτελεσματικό.

Ήδη, όλες οι Ευρωπαϊκές Χώρες έχουν χαμηλότερους συντελεστές από τους δικούς μας.
Κατά την άποψή μας, πρέπει και κάπως αργοπορημένα όλα τα κόμματα της Αντιπολίτευσης, παράλληλα και οι Ευρωβουλευτές μας να ενεργοποιηθούν με όσα δικαιώματα τους παρέχει το Σύνταγμα και οι Νόμοι να ενεργοποιηθούν πριν είναι, πλέον, αργά.

Και να έχουμε υπόψη μας απαξάπαντες ότι είναι πολύ αφηρημένο να μιλάμε για επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου, περί ανάπτυξης εναλλακτικών μορφών τουρισμού, ως και να συγκρατηθεί ο νεανικός μας κόσμος από την φυγή προς τα έξω.

Υποσημειώσεις
x. Δ. Δαγιόγλου. Το ιδιαίτερο φορολογικό καθεστώς της Δωδεκανήσου μετά την εισαγωγή του Φ.Π.Α., κατά το Ε.Κ.Δ. Αθήνα, Ιούλιος 1985.
xx. Συνθήκη, «περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας». Μετάφραση Υπουργείου Οικονομικών. Έκδοση Εθνικού Τυπογραφείου.
xxx. Στεφανία Σούκη. «Καμπανάκι από το comeback της Τουρκίας στον Τυρισμό. Πρώτο Θέμα 6.5.2018.