Επενδύσεις και καινοτομία  στην Ευρώπη

Γράφει ο Φίλιππος Ζάχαρης


Ολοένα και περισσότερο ακούμε σήμερα συνθήματα για περισσότερη Ευρώπη, για μεγαλεπήβολους στόχους, για ευρωπαϊκή συνοχή, για περισσότερες ευρωπαϊκές επενδύσεις και προϊόντα. 

Ποια είναι αλήθεια η Ευρώπη σήμερα; Σε τι κατάσταση βρίσκεται; Πόσο αποτελεσματική είναι; Ποια τα μειονεκτήματα και πλεονεκτήματά της; Αυτά και άλλα πολλά διασαφηνίζονται από πρόσφατα στοιχεία της Κομισιόν. Η Ευρώπη έχει, σύμφωνα με αυτά,  πολλές προοπτικές ανάπτυξης, αφού στο έδαφός της γίνονται πολλά σε ότι αφορά τις επενδύσεις και την καινοτομία. 

Παρά το γεγονός ότι η συνολική της οικονομική κατάσταση δεν είναι θα λέγαμε και τόσο ενθαρρυντική μιας και οι χώρες των δύο ταχυτήτων διαφέρουν μεταξύ τους σημαντικά, εντούτοις από τα στοιχεία προκύπτει ότι με τις κατάλληλες προσπάθειες θα μπορούσε να μιλά κανείς για μια νέα ελπιδοφόρα εποχή. 

Προϋπόθεση όλων αυτών βέβαια είναι να αποτινάξει η Ευρώπη την ακροδεξιά ρετσινιά που της έχουν κολλήσει λόγω της λανθασμένης αντιμετώπισης του προσφυγικού αλλά και της αύξησης των ξενοφοβικών πολιτικών, που πέραν των άλλων προκαλούν και οπισθοχώρηση στην προάσπιση των αξιών της. Ας δούμε όμως το πραγματικά σημαίνει σήμερα η ΕΕ από οικονομικής, επενδυτικής και τεχνολογικής πλευράς.

Πολλές επενδύσεις  σε έρευνα και καινοτομία 
Όπως μας πληροφορεί η Κομισιόν, μολονότι η Ευρώπη αντιπροσωπεύει μόλις το 7 % του παγκόσμιου πληθυσμού, στο έδαφός της πραγματοποιείται το 20% των παγκόσμιων επενδύσεων στον τομέα της έρευνας και της καινοτομίας, εκδίδεται το ένα τρίτο του συνόλου των επιστημονικών δημοσιεύσεων υψηλής ποιότητας, ενώ κατέχει ηγετική θέση παγκοσμίως σε βιομηχανικούς τομείς όπως τα φαρμακευτικά προϊόντα, οι χημικές ουσίες, η μηχανολογία και η μόδα.

Οι νέες τεχνολογίες 
Η Ευρώπη είναι σχετικά αποτελεσματική όσον αφορά την προσθήκη ή τη διατήρηση της αξίας των υφιστάμενων προϊόντων, υπηρεσιών και διαδικασιών, που είναι γνωστή ως επαυξητική καινοτομία. Αυτό έχει αποδειχθεί σε πολλούς διαφορετικούς τομείς, όπως το διάστημα, η αεροναυπηγική, τα φαρμακευτικά προϊόντα, τα ηλεκτρονικά είδη, η ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές, οι βιομηχανίες βιοπροϊόντων και οι προηγμένες μέθοδοι παραγωγής.

H Eυρώπη έχει  κάνει εντυπωσιακά βήματα προόδου για την υποστήριξη της καινοτομίας μέσω των βασικών τεχνολογιών γενικής εφαρμογής, όπως η ρομποτική, η φωτονική και η βιοτεχνολογία. Οι εν λόγω τεχνολογίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν και να εφαρμοστούν σε πολλούς κλάδους και έχουν ζωτική σημασία για την αντιμετώπιση σημαντικών κοινωνικών προκλήσεων.

Που υστερεί
Ωστόσο, πέρα από τα προηγούμενα ενθαρρυντικά στοιχεία, η Ευρώπη εξακολουθεί να  υστερεί ακόμη σε πολλούς τομείς. Σύμφωνα πάντα με τα στοιχεία της Κομισιόν, οι εταιρείες της ΕΕ επενδύουν λιγότερο στην καινοτομία σε σύγκριση με τους ανταγωνιστές τους (1,3 % του ΑΕΠ έναντι 1,6 % στην Κίνα, 2 % στις Ηνωμένες Πολιτείες, 2,6 % στην Ιαπωνία και 3,3 % στη Νότια Κορέα). Τα επιχειρηματικά κεφάλαια δεν έχουν ακόμα αναπτυχθεί πλήρως στην Ευρώπη. 

Το 2016 επενδύθηκαν περίπου 6,5 δισ. ευρώ από επενδυτές επιχειρηματικού κεφαλαίου στην ΕΕ έναντι 39,4 δισ. ευρώ στις ΗΠΑ, ενώ οι εταιρείες επιχειρηματικού κεφαλαίου στην Ευρώπη είναι υπερβολικά μικρές —56 εκατ. ευρώ κατά μέσο όρο σε σύγκριση με 156 εκατ. ευρώ στις ΗΠΑ. Ως εκ τούτου, οι εταιρείες αυτές μεταβαίνουν σε οικοσυστήματα όπου έχουν περισσότερες πιθανότητες να επιτύχουν ταχείς ρυθμούς ανάπτυξης. 

Τέλος, αξίζει να σημειωθεί, ότι στην ΕΕ υπάρχουν μόλις 26 «επιχειρήσεις-μονόκεροι» (νεοφυείς επιχειρήσεις αξίας άνω του 1 δισ. δολαρίων), έναντι 109 στις ΗΠΑ και 59 στην Κίνα. Οι δημόσιες επενδύσεις σε όλες τις χώρες της ΕΕ υπολείπονται του στόχου για 3 % του ΑΕΠ και η ένταση Ε&Α εξακολουθεί να είναι άνιση μεταξύ των περιφερειών της ΕΕ, καθώς το μεγαλύτερο μέρος των επενδύσεων και της έρευνας επικεντρώνεται στη Δυτική Ευρώπη. Παράλληλα, το 40 % του ευρωπαϊκού εργατικού δυναμικού δεν διαθέτει τις αναγκαίες ψηφιακές δεξιότητες.