Ειδήσεις από το παρελθόν

Toυ Αντώνη Ν. Βενέτη

Όλες οι δημοσιευόμενες «ειδήσεις» του παρελθόντος έχουν αλιευθεί από το μηνιαίο περιοδικό ΝΑΥΤΙΚΗ ΕΛΛΑΣ, των ετών 1941-1947, το οποίο ξεφύλλισα στο γνωστό παλαιοβιβλιοπωλείο του Λάμπρου στην οδό Σόλωνος της Αθήνας.

Οι περισσότερες αφορούν τους Έλληνες της διασποράς, οι οποίοι, πολλοί εξ αυτών, πολέμησαν σ’ όλα τα μέτωπα κατά των Γερμανών και Ιαπώνων, είτε ως στρατιώτες του Αμερικανικού στρατού, είτε του Αγγλικού και Γαλλικού. 

Επίσης βρίσκουμε Έλληνες αεροπόρους στην Βρετανική Ρ.Α.Φ. και στην Αμερικανική αεροπορία. Ελληνικής καταγωγής στρατιώτες υπηρετούν και στην 3η Αμερικανική Στρατιά του θρυλικού Στρατηγού Τζωρτζ Πάττον (1885 – 21.12.1945). Άλλους συναντάμε στις ζούγκλες της Βιρμανίας και στην απεραντοσύνη του Ειρηνικού Ωκεανού καθώς και τα πειράματα της ατομικής βόμβας στο νησί Μπικίνι. 

Ελληνικές παροικίες στην Αμερική, όπως στο Γούστερ της Μασσαχουσέτης, ο Τσαμαντιώτης Γεώργιος Κέντρος, ο Βαβουριώτης Ιωάννης Ευσταθίου. 

Στους επιχειρηματίες όμως που παρατίθενται παραλείπεται ο πιο σπουδαίος απ’ όλους ο Ευάγγελος Κωτσίδας, από την Πλησίβιτσα της Θεσπρωτίας, εκτός αν είναι ο αναφερόμενος ως Άγγελος Κοπσίδης. Ακόμα ένας Έλληνας, προσωπικός φίλος του τότε Προέδρου των Η.Π.Α. Χάρυ Τρούμαν (12.4.1945 – 20.1.1953). 

Ακόμα πληροφορούμεθα την ύπαρξη Αμερικανού Γερουσιαστή, ελληνικής καταγωγής, από τη Ρόδο.
Στο Μπουένος Άιρες της Αργεντινής διακρίνεται για την πατριωτική του δράση, ο σύλλογος των Ροδίων «ο Κλεόβουλος» και στη  γειτονική Βραζιλία οι ομογενείς Έλληνες κτίζουν ορθόδοξο ναό. Η μοναδική «είδηση», η οποία αναφέρεται στον ελλαδικό χώρο είναι άκρως θλιβερή. Μεταξύ των χιλιάδων θυμάτων των Δεκεμβριανών του 1944, που προκάλεσαν οι κομμουνιστές, περιλαμβάνεται και ένας απόγονος του πολέμαρχου του 1821 Θεόδωρου Κολοκοτρώνη.

Οι ειδήσεις
ΝΑΥΤΙΚΗ ΕΛΛΑΣ, Μάρτιος 1941 – Τώρα έχει αποσπάσει τον θαυμασμό και την αγάπη των Άγγλων ένας νεαρός Έλληνας αξιωματικός εις την αγγλικήν αεροπορίαν. Ο Πάτροκλος Στελλάκης, ο οποίος τόσον τιμά το ελληνικόν όνομα... είναι υιός του πλοιάρχου Ιωάννου Στελλάκη. 

Οι Στελλάκηδες... κατάγονται από την... Μονεμβασίαν... Προχθές δε έλαβεν επιστολή από ανώτατον Άγγλον αξ/κόν, διοικητήν του τμήματος εις το οποίον υπηρετεί ο υιός του. Γράφει ο Άγγλος Διοικητής: «Πλοίαρχέ μου, ο υιός σας επί δύο συνεχή έτη συμμετέχει εις αερομαχίας. [...]
Υπογραφή Ρ. Α.Φ.

ΝΑΥΤΙΚΗ ΕΛΛΑΣ, Αύγουστος 1945 – Έλληνες διακριθέντες εις τον Αμερικανικόν στρατόν [...]
Λοχαγός ΠΕΤΡΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΗΣ. Αγνοείται η τύχη του από Νοεμβρίου 1944 [...]

ΠΕΤΡΟΣ ΠΕΡΡΩΤΗΣ. Κατετάγη εις το Αμερικανικό ναυτικό το 1939 [...]

ΘΩΜΑΣ ΛΑΖΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Υπολοχαγός. Απόφοιτος του Πανεπιστημίου Σικάγου [...] προήχθη εις λοχαγόν τέλος δε μετά την κατάρρευσιν της Γερμανίας διωρίσθη Δήμαρχος τριών γερμανικών πόλεων. Κατάγεται από το Λεβίδι Αρκαδίας.

ΜΗΤΣΟΣ ΠΑΠΠΑΣ... Υπηρέτησεν εις το επιτελείον της 8ης μεραρχίας της 3ης Στρατιάς του Στρατηγού Πάττου [...]

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΑΤΣΙΡΟΥΜΠΑΣ. Ο «ιπτάμενος Εύζωνος» [...] Επίσης του απενεμήθη το μετάλλιον του αέρος, ο σταυρός των Ιπταμένων [...]

ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΚΕΡΑΣΙΩΤΗΣ... Οι λεπτομέρειες του θανάτου του περιέχονται σε γράμμα που έστειλε στους γονείς του ο διασωθείς φίλος του Τζέιμς Φιούμελ... «Το βαπόρι μας τορπιλλίσθηκε στον Ατλαντικό και βυθίστηκε μετά την τρίτη τορπίλλη».

ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΚΟΤΟΛΗΣ... Έλαβε μέρος εις αεροπορικάς επιδρομάς υπεράνω των Βαλκανίων, της Ιταλίας, της Αυστρίας της Γερμανίας...
ΤΖΕΪΜΣ ΣΑΚΕΛΑΡΙΔΗΣ. Κατετάγη εθελοντής εις ηλικίαν 18 ετών. Ήδη υπηρετεί εις τον Ειρηνικόν.
 
ΝΑΥΤΙΚΗ ΕΛΛΑΣ. Αύγουστος 1945. Ο Έλλην εκ Ρόδου Αμερικανός Γερουσιαστής Θεόδωρος Φράνσις Γκριν.
 
ΝΑΥΤΙΚΗ ΕΛΛΑΣ. Ιανουάριος 1946 – Την 30ήν Δεκεμβρίου 1945 συνεπληρώθη έτος από της ημέρας καθ’ ην ο Υποναύαρχος Πελίας Ιωαννίδης απαχθείς εκ της οικίας του υπό ομάδος στασιαστών ωδηγήθη όμηρος εις τα Κρώρα, όπου και απωλέσθησαν τα ίχνη του. [...] Ο πατήρ του Δημοσθένης Ιωαννίδης, ήτο διακεκριμένος δικαστικός, η δε μήτηρ του Φωτεινή, το γένος Ροδίου, ήτο δισεγγονή του Θεοδώρου Κολοκοτρώνη [...]
 
ΝΑΥΤΙΚΗ ΕΛΛΑΣ. Ιανουάριος 1946 – Οι Έλληνες Αμερικανοί υπήκοοι, οι οποίοι υπηρέτησαν ως αξιωματικοί εις τον Αμερικανικόν Στρατόν, ναυτικόν, την Αμερικανικήν αεροπορία, το Αμερικανικόν εμπορικόν ναυτικόν και άλλας υπηρεσίας, κατά την διάρκειαν του πολέμου ανέρχονται καθ’ α μας πληροφορεί φίλος εξ Αμερικής εις 3 χιλιάδας περίπου.
 
ΝΑΥΤΙΚΗ ΕΛΛΑΣ. Μάιος 1946 – Ο έξω Ελληνισμός. Εις το μέτωπον της Μπούρμας υπηρέτουν εις το ίδιον αμερικανικόν σώμα που εμάχετο σκληρά κατά των Ιαπώνων 11 Ελληνόπουλα. Ο λοχαγός Χρ. Δαριώτης, υπολοχαγός Σαμουήλ Κορίλης, υπαξιωματικοί: Νικ. Πανοράς, Νικ. Λουκίδης, Ν. Δέμας, Γεωργ. Νικολάτος, Πετρ. Καζάκης, Ν. Ζέλιας, Γεωργ. Παχιλής, ο στρατ. Λεωνίδας Βλαχάκης και ο 21ετής φοιτητής του Πανεπιστημίου της Κολούμπιας Σωτήριος Ράντης [...] Μεταξύ των παρατηρητών διά τας εκλογάς μας συγκαταλέγεται και ο Έλλην Ιω. Μαραγκός, προσωπικός φίλος του Προέδρου Τρούμαν, ο οποίος εις την νεότητά του συγκατοικούσε μαζί του [...]

Εις τα πειράματα της ατομικής βόμβας, τα οποία θα γίνουν στη νησίδα Μπικίνι των νήσων Μάρσαλ θα λάβη μέρος και ένας Έλλην εγκατεστημένος εις το Lowell Mass των Η.Π.Α. ο κ. Ιωάννης Γ. Χούπης, πλωτάρχης του πολεμικού ναυτικού των Η.Π.Α. Ο κ. Χούπης είναι διδάκτωρ των φυσικών επιστημών του Πολυτεχνείου Μ.Ι.Τ.

ΝΑΥΤΙΚΗ ΕΛΛΑΣ. Ιανουάριος 1947 – Η Ελληνική παροικία του Γούστερ Αμερικής.

Η Ελληνική παροικία του Γούστερ αριθμεί άνω των 400 οικογενειών. Έχει προαχθεί εις μίαν από τας πλέον ανθηράς ελληνικάς κοινότητας της Αμερικής, πολλοί δε ομογενείς μας ανεδείχθησαν εις σοβαρούς επιχειρηματίας. [...] Είναι πολλοί οι νέοι της Έλλην. Παροικίας Γούστερ που έλαβαν μέρος εις τον τελευταίον πόλεμον. [...] Ο κ. Γεώργιος Κέντρος από τα Τσαμαντά των Ιωαννίνων, υπηρέτησε στον στρατό και στο ναυτικό ως οδοντίατρος χειρούργος και ετιμήθη διά μεταλλείου ανδρείας [...].

Αριθμεί άνω των 150 σοβαρών επιχειρηματιών ως οι κ.κ. Αδελφοί Τσάρλη, Ιωάννης και Χάρης Κατσιλίμπας, Αδελφοί Ανδρουτσόπουλου (Άντερσον), Άγγελος Κοπσίδης, Γεώργιος Τσαγκαρέλης, Χρήστος και Ιωάννης Τσούρος, Νικ. Ρασσιάς, Χάρης Λάππας, Αντώνης Μαύρος, Ιωάννης Ευσταθίου, Αδελφοί Αλεξάντερ, Κων. Οικονόμου, Λούης Μπουκάλης, Γουΐλιαντ Κοντούλης, Μόσχος Γκομίδης, Ιωάννης Λάντος[...]
 
ΝΑΥΤΙΚΗ ΕΛΛΑΣ. Φεβρουάριος 1947 – Η πόλις Πήποντυ και η συνεχόμενη προς αυτήν Σάλεμ ευρίσκονται 18 μίλλια βορείως της Βοστώνης και 2 μίλλια από τας ακτάς του Ατλαντικού. Οι πρώτοι Έλληνες έφθασαν εις τας πόλεις αυτάς τω 1864. Ήσαν δε ούτοι οι αδελφοί Διονύσιος και Γεώργιος Αδριανός από το Γεωργίτση της Σπάρτης [...] Σήμερον η παροικία αύτη αριθμεί περί τους 4.500 ομογενείς. Με ελληνικά σχολεία διά την νεολαίαν, κοινοτικά και άλλα φιλανθρωπικά ιδρύματα, ναόν κ.λπ.
 
ΝΑΥΤΙΚΗ ΕΛΛΑΣ. Απρίλιος 1947 – Από την Αργεντινήν. Η καλλιτεχνική χοροεσπερίς του Συλλόγου Ροδίων «O Κλεόβουλος» του Μπουένος Άιρες εδόθη εις το Salon Armenio, ήτο μία από τας καλλιτέρας δοθείσας κατά το λήξαν έτος εορτάς της Ελληνικής παροικίας, σημειώσασα λαμπροτάτην επιτυχίαν και αποδώσασα περί τα 2.500 πέσος υπέρ των ορφανών της Ρόδου. Το καλλιτεχνικόν πρόγραμμα ήτο πατριωτικώτατον και ελληνοπρεπέστατον διεξήχθη δε θαυμασίως.

Υπό της Ελληνικής παροικίας της Φλωριανουπόλεως της Βραζιλίας ανεγείρεται ο πρώτος και μοναδικός Ελληνικός Ορθόδοξος ναός του Αγίου Νικολάου... Το έργον τούτο πραγματοποιείται... υπό την αιγίδα του Αιδεσ. Ιερέως Ιωάννου Χρυσάκη [...]