Οι άνθρωποι που  δεν «αλλάζουν»...

Γράφει η ψυχολόγος, Msc
Μαρία Καρίκη

Υπάρχουν σχέσεις για τις οποίες έχεις παλέψει πολύ. Έχεις επιμείνει, έχεις εξηγήσει τι σε ενοχλεί, έχεις προτείνει εναλλακτικές, έχεις φωνάξει για να βρεις το δίκιο σου...!

Παρόλα, αυτά διαπιστώνεις με λύπη ότι τα πράγματα παραμένουν τα ίδια. Νιώθεις από ένα σημείο και μετά ότι ίσως και να είναι μάταιο να προσπαθείς άλλο... Αναρωτιέσαι πώς γίνεται να μην ακούν αυτοί οι άνθρωποι τα όσα λες, να μην κάνουν καμία αυτοκριτική, να είναι πεπεισμένοι ότι πάντα φταίει κάποιος άλλος. Και στο τέλος, μάλιστα, μετά την αντιπαράθεση, μετά τη σύγκρουση φέρονται τις περισσότερες φορές ως οι θιγμένοι της υπόθεσης!

Πώς γίνεται να είναι ένας άνθρωπος τόσο άκαμπτος, τόσο αδιάλλακτος, τόσο κλεισμένος στο «Εγώ» του που αρνείται να μπει στη θέση κάποιου άλλου; Πώς γίνεται να παραμένει τόσο μέσα στον μικρόκοσμό του που δεν μπορεί να νιώσει την διαφορετική οπτική θεώρηση ενός άλλου ατόμου; Πόσο δυσλειτουργικός μπορεί να γίνει για τις σχέσεις του; Πόσο αφόρητος και τοξικός; 

Κουβαλάς την ελπίδα ότι κάποια στιγμή θα συνειδητοποιήσουν τα άτομα αυτά τι κάνουν λάθος και ότι θα αφυπνιστούν. Δεν θέλεις να παραιτηθείς εύκολα από εκείνους που είναι σημαντικοί για σένα, είτε συγγενείς, είτε φίλοι. Νιώθεις κάθε φορά ότι απογοητεύεσαι, αλλά για κάποιον ανεξήγητο λόγο ξαναδίνεις μια επόμενη ευκαιρία. Ωστόσο, η επανάληψη, η ίδια κατάληξη αρχίζει σταδιακά και σε κουράζει, σε φθείρει, σε θυμώνει... Θυμώνεις γιατί αισθάνεσαι ότι παλεύεις για τα αυτονόητα που δεν γίνονται κατανοητά και σεβαστά! 

Ώσπου έρχεται η στιγμή που πρέπει να σκεφτείς τρόπους για να σταματήσεις να ελπίζεις! Έρχεσαι αντιμέτωπος με τον εαυτό σου και τον αναγκάζεις να δει κατάματα το αδιέξοδο, την ασυμβατότητα δύο ανθρώπων. Με κάποιους δεν ταιριάζουμε, δεν μπορούμε να επικοινωνήσουμε με την ίδια ποιότητα. Δεν είναι ότι γίνεται επίτηδες ή κακόβουλα... Δεν υπάρχει σωστό ή λάθος, καλός ή κακός... Απλά δεν μπορούμε να γίνουμε κατανοητοί και αποδεκτοί ο ένας από τον άλλο.     

Η παραίτηση από την προσμονή για μια ενδεχόμενη αλλαγή που ποτέ δεν έρχεται σε απελευθερώνει, σε ανακουφίζει, σε λυτρώνει.

Δεν χρειάζεται πια να παλεύεις. Δεν χρειάζεται να αντέχεις και να υπομένεις. Είσαι ελεύθερος να αποστασιοποιηθείς, να αμυνθείς, να αδιαφορήσεις, να χαλαρώσεις. Δεν έχεις πια ανάγκη την αποδοχή και την αναγνώριση του δίκιου σου. 

Ο άνθρωπος που δεν αλλάζει ποτέ δυστυχώς είναι εκείνος που δεν ακούει ουσιαστικά και ενεργητικά τους άλλους, δεν μπορεί να δει πέρα από το δικό του σύστημα αξιών και πεποιθήσεων, δεν έχει ενσυναίσθηση, δεν έχει μάθει να συσχετίζεται σε βάθος με τους άλλους ανθρώπους. Κουβαλάει αρκετά απωθημένα και πολλαπλά συμπλέγματα. Δεν κάνει ποτέ σχεδόν αυτοκριτική. Όποιος δεν συμφωνεί μαζί του είναι λάθος, αντιδραστικός, ανώριμος, εγωιστής...     

Η αλήθεια είναι ότι οι σχέσεις με απόλυτους και άκαμπτους ανθρώπους συνήθως δεν έχουν διάρκεια. Κι αν έχουν, λόγω συγγένειας συνήθως όπου δεν μπορούμε να αποστασιοποιηθούμε όσο θα θέλαμε, γίνονται με την πάροδο του χρόνου σχέσεις ανοχής, σχέσεις φθοράς και τοξικότητας. Ένας φαύλος κύκλος που δεν τελειώνει...

Όσο πιο γρήγορα αντιλαμβανόμαστε τέτοιους ανθρώπους στη ζωή μας, τόσο πιο άμεσα θα πρέπει να προστατεύουμε τους εαυτούς μας από αυτούς. Όχι αυταπάτες ή φρούδες ελπίδες. Όχι άνευ όρων συμβιβασμός. Οφείλουμε να κρατάμε υγιείς συναισθηματικές αποστάσεις, ώστε να μην επενδύουμε σε σχέσεις χωρίς ενσυναίσθηση, χωρίς ουσιαστική ανταπόκριση, χωρίς διάθεση για αλλαγή και εξέλιξη.

Άλλωστε τι μπορεί να μας προσφέρει μια σχέση στάσιμη, όπου ο διάλογος αντικαθίσταται από δύο μονολόγους; Πόση μοναξιά, αλλά και πόσο θυμό μπορούμε να νιώσουμε μέσα σε μια τέτοια σχέση; Μια καλή κουβέντα που δεν έρχεται ποτέ, μια συζήτηση που δεν καταλήγει να είναι σχεδόν ποτέ εποικοδομητική... Μετά από κάθε συνάντηση με αδιάλλακτους ανθρώπους νιώθεις πιο «διψασμένος» από πριν, πιο άδειος, πιο ανικανοποίητος ως προς τις ψυχικές σου ανάγκες. Και δεν ξέρεις από ένα σημείο και μετά αν «μετράς» ελλείψεις ή ζημιές...!!! Το ψυχικό κόστος όλο και μεγαλώνει, ώσπου να μην αντέχεις άλλο να εκτίθεσαι συναισθηματικά χωρίς κανένα όφελος, χωρίς καμία προοπτική αλλαγής. Και εκεί ακριβώς είναι που αποφασίζεις ότι φεύγεις... είτε κυριολεκτικά, είτε μέσα σου...