Αντιδράσεις εν βρασμώ...

Πόσο εύκολο είναι να «ξεφύγει» κανείς όταν νιώθει ότι εκρύγνυται; Πόσος θυμός συσσωρευμένος, πόση απογοήτευση, πόσος εκνευρισμός… Χάνεις την ψυχραιμία σου, τη διαύγειά σου και προσπαθείς με παρορμητικές αντιδράσεις να υπερασπιστείς τον εαυτό σου, να βρεις το δίκιο σου… Ξέρεις πως θα μετανιώσεις μετά για ό,τι πεις, αλλά δυστυχώς δεν έχεις τον έλεγχο. Κάθε φορά λες στον εαυτό σου ότι δεν θα συμπεριφερθείς ανώριμα και σπασμωδικά, ώσπου κάτι πάλι συμβαίνει και εσύ βγαίνεις εκτός εαυτού.

Το πρώτο ζητούμενο είναι να εξετάσουμε πότε και σε ποιες σχέσεις μας συμβαίνει αυτό. Μας βγαίνει ένας τέτοιος εαυτός προς όλους; Κάθε φορά που κάποιος μας λέει κάτι που δεν μας αρέσει ή με το οποίο διαφωνούμε αντιδράμε έτσι; Ή μήπως είναι με συγκεκριμένα άτομα; Αν είναι γενική η συμπεριφορά μας, οφείλουμε να δούμε γιατί δεν ελέγχουμε τον θυμό, τα νεύρα μας και γιατί γινόμαστε τόσο εύθικτοι. Ποιες είναι οι βαθύτερες αιτίες του γενικευμένου θυμού μας;

Στην περίπτωση που μας συμβαίνει με μεμονωμένους ανθρώπους, καλό είναι να αποκωδικοποιήσουμε τη σχέση μας μαζί τους. Τι συμβαίνει με την μεταξύ μας επικοινωνία; Τι μας ενοχλεί; Ο τρόπος, ο τόνος τους; Το ύφος, οι χαρακτηρισμοί που χρησιμοποιούν; Ποια είναι τα θέματα που πυροδοτούν εντάσεις;

Για να προστατεύσουμε τον εαυτό μας πρώτα από όλα είναι σημαντικό να ξεκινήσουμε από εμάς τους ίδιους. Οι άλλοι μπορεί να είναι (σύμφωνα με τη γνώμη μας) ιδιότροποι, προκατηλειμένοι, αδιάλλακτοι, απόλυτοι και πολλά άλλα. Εμείς τι μπορούμε να κάνουμε για αυτό; Το μόνο σίγουρο είναι ότι δεν μπορούμε να τους αλλάξουμε! Αν δεν υπάρχει κάποια στοιχειώδης αυτοκριτική από την πλευρά τους, δεν θα καταλάβουν ποτέ τη δική τους συμμετοχή στις συγκρούσεις μας. Άρα, μας μένει η αυτοδιαχείριση και η αυτοσυγκράτηση απέναντι σε οποιονδήποτε καταφέρνει –συνειδητά ή μη- να μας φέρει σε κατάσταση έκρηξης.

Η αυτοπροστασία είναι η μόνη οδός  προκειμένου να αποφύγουμε το ψυχικό κόστος που επιφέρει κάθε σύγκρουση. Γιατί να είμαστε συνέχεια εν βρασμώ; Γιατί να διαταράσσεται η ψυχική μας ηρεμία; Γιατί να χαλάει η διάθεση και η μέρα μας εξαιτίας τέτοιων έντονων αντιπαραθέσεων; Γιατί να μπαίνουμε συνέχεια στη διαδικασία να εξηγούμε τα αυτονόητα, να απολογούμαστε για αυτά που σκεφτόμαστε και νιώθουμε;

Είναι αρκετά ψυχοφθόρο να επαναλαμβάνουμε συζητήσεις που δεν καταλήγουν πουθενά και που δίνουν μόνο χώρο για περισσότερες παρατηρήσεις, κατηγορίες, προσβολές και υπονούμενα. Αυτοπροστασία σημαίνει «απαντώ» χωρίς να αφήνω οποιονδήποτε να με κάνει να παρεκτραπώ. Απαντώ χωρίς να υπερεμπλέκομαι συναισθηματικά και να αφήνω την κάθε λέξη να με «φορτίσει» ανάλογα.

Απαντώ μέχρι εκεί που σέβομαι τον εαυτό μου και αποχωρώ όταν η κατεύθυνση της «κουβέντας» δεν με εκφράζει πια. Δεν χρειάζεται πάντα να θέλω να πείσω, να κάνω τον άλλο οπωσδήποτε να καταλάβει τι εννοώ. Δυστυχώς, υπάρχουν και εκείνοι οι άνθρωποι που δεν έχουν ενσυναίσθηση, αλλά και που δεν θέλουν να βγουν έξω από το «Εγώ» τους και τη δική τους κοσμοθεωρία. Απαντώ μέχρι εκεί που δεν αρχίζω να φθείρομαι…

Το να βγει κανείς «εκτός εαυτού» συμβαίνει σε όλους. Το να είναι, όμως, αυτό ένα μόνιμο μοτίβο στις σημαντικές μας σχέσεις, προκαλεί πολλαπλά προβλήματα. Η ένταση, οι κουβέντες που πληγώνουν, η ανάγκη να αποδείξεις ότι έχεις δίκιο, η φωνή πάνω στη φωνή του άλλου, τα συμπλέγματα που ξυπνούν και μετατρέπονται σε δριμύτατα «κατηγορώ» αποτελειώνουν τη σχέση αργά ή γρήγορα.

Ας αποφεύγουμε, λοιπόν, την σύγκρουση δύο κακών εαυτών και ας μεταθέτουμε τη συζήτηση για μια επόμενη στιγμή πιο ήρεμη, πιο διαυγή, πιο ψύχραιμη. Δεν βρίσκουμε, άλλωστε λύσεις όταν είμαστε «θολωμένοι». Μόνο εκτοξεύουμε κακίες, ειρωνευόμαστε, απειλούμε, προσβάλλουμε… Δεν ακούμε ο ένας τον άλλο. Εκείνη τη στιγμή, δυστυχώς, έχει μόνο σημασία ποιος θα επιβληθεί στον άλλο!!! Τίποτα δεν αλλάζει έτσι… Και η σχέση «βουλιάζει» συνεχώς… Ώσπου μια μέρα, ίσως, να είναι πολύ αργά και καμία κουβέντα δεν θα έχει τη δύναμη να «σώσει» τη σχέση αυτή…