Η ανάπλαση του παραλιακού  ανατολικού μετώπου της πόλης  της Ρόδου,  η σημερινή πρόκληση…

Γράφει ο αρχιτέκτονας
Αγαπητός Ξάνθης

Σε μια αποστροφή της ματιάς μου σε τοπική εφημερίδα, διέκρινα την πρόθεση του Δήμου Ρόδου για την ανάπλαση του παραλιακού μετώπου από το Λιμάνι Ακαντιάς ως τη Νέα Μαρίνα, με έργα κλίμακας στο πλαίσιο της Στρατηγικής της Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης της ευρύτερης περιοχής Κόβα.

Η Πόλη γυρνάει να κοιτάξει τη θάλασσα (επιτέλους !) σ’ ένα κομμάτι υποβαθμισμένο και κυρίως αποκομμένο από το αντίστοιχο δυτικό μέρος και το βόρειο κομμάτι που σφύζει σήμερα από ζωή και ενέργεια.

Η πρόκληση συνίσταται στη δημιουργία τμήματος παραλιακού πεζοδρομίου-ποδηλατοδρόμου μήκους 1.120 μ. και πλάτους 6,0μ (3,0μ για το πεζοδρόμιο και 3,0μ. για το ποδηλατόδρομο) από τον εμπορικό λιμένα ως τη νέα μαρίνα με παράλληλη την κατασκευή κόμβου με τριγωνική νησίδα  και υποστηριζόμενο με ικανό χώρο στάθμευσης στο σημείο των «Σφαγείων».

Όλο το εγχείρημα θα επενδυθεί με σύγχρονο αστικό εξοπλισμό, με φωτισμό LED, με κατάλληλο πράσινο και διαδρόμους σε απόλυτη συνύπαρξη με τον αφετηριακό κυκλικό κόμβο και τη σύνδεση με το υπάρχον οδικό δίκτυο.
Η δράση αυτή «ξυπνάει» τη βραδύνουσα περιοχή,  προβάλλοντας τις ευκαιρίες που μπορούν να αποδοθούν σε οικολογικά και λειτουργικό πεδία με τη σύμπραξη ιδιωτικού και δημόσιου τομέα.   

Ο νέος πόλος της πόλης θα διεγείρει την επιχειρηματικότητα στον τομέα του τουρισμού και θα κτίσει το αύριο της πόλης στη βάση της βιωσιμότητας και της οικονομικής διάρκειας.
Θα χρησιμοποιηθούν μοντέρνα συμβατά υλικά, θα συντρέξει η προσέγγιση της βιώσιμης κινητικότητας ακόμη και για άτομα ΑΜΕΑ, η επεξεργασμένη χρήση  των απορριμμάτων, το ποδήλατο και η κατάληξη της απορροής υδάτων θα ακολουθήσουν  τα στοιχεία της eco-city, στο μότο: λιγότερες μηχανικές μετακινήσεις με λιγότερη ενέργεια.     

Όλα αυτά συγκλίνουν στο ξύπνημα της πόλης με πολύπλευρη διάθεση όλου του βόρειου τριγώνου και στην παράλληλη εκτόνωση των τουριστικών δραστηριοτήτων.

Το «BELVEDERE»,  το οποίο διαμορφώνεται,  αποδίδει το ιστορικό χαρακτήρα του νησιού που με τα πέντε λιμάνια της αρχαιότητας, κυριαρχούσε σ’ όλη τη Μεσόγειο έχοντας την πρωτοκαθεδρία στο εμπόριο και στη στήριξη της ειρήνης στην περιοχή-κλειδί.

Ο τουρισμός αναβαθμίζεται με το νέο πρόσωπο του νησιού και παράλληλα χορηγεί μια νέα εικόνα ποιοτικής διάστασης. Όμως και η αρχιτεκτονική του τοπίου αποδίδει την αισθητική του χώρου, πράγμα αξιοπρόσεκτο στην αφυδατωμένη εποχή μας.  

Σήμερα, ο τουρισμός ανιχνεύει νέες διαδρομές και εκφάνσεις για να μετατρέψει το προϊόν από μαζικό σε ποιοτικού περιεχομένου και εναλλακτικής μορφής. Σε αυτό το εγχείρημα η αρχιτεκτονική κατέχει σημαντικό ρόλο παρουσιάζοντας την ανθρώπινη δραστηριότητα  ως γέφυρα αρμονίας μεταξύ κατασκευής και περιβάλλοντος. Η πρόκληση είναι μεγάλη σε μια εποχή ρευστότητας και αστάθειας τα οποία είναι  σημαντικά προβλήματα που επηρεάζουν την παγκόσμια συμπεριφορά.

Εδώ έρχεται η αειφόρος τουριστική ανάπτυξη (δείγμα είναι η αναφερομένη επέμβασης)   συνεκτιμώντας τη διατηρισιμώτητα  του ευρύτερου περιβάλλοντος, την ανάπτυξη της κυκλικής οικονομίας, το σεβασμό του πολιτιστικού κεφαλαίου αλλά  και την κοινωνική συνοχή του τόπου φιλοξενίας.

Το τουριστικό ταξίδι πρέπει να μετατραπεί από μια επίσκεψη ψυχαγωγίας  σε μια προσδοκία με φαντασία και όνειρο, για να μπορεί να παρουσιάσει τα αληθινά θέλγητρα του ποιοτικού προορισμού.

Ο αρχιτέκτονας, ως διαμορφωτής του χώρου, ως πλάστης του οικιστικού συνόλου είναι ένας εκ των βασικών παικτών στο αστικό παίγνιο (urban game) που διεξάγεται στις πόλεις. Πόλεις που αποτελούν τον καθρέπτη της πολιτικής οικονομίας αναδεικνύοντας «ασύμμετρα» την  οικονομία ως μονοδιάστατη κατεύθυνση της ανάπτυξης.

Η πόλη,  έλεγε ο Lefebvre,  είναι σαν έργο τέχνης, με όλα τα χρώματα και τις αναμίξεις. Η πρόκληση είναι η ανακάλυψη της βιώσιμης πόλης, της πόλης ισορροπίας μεταξύ των εισαγομένων αγαθών και των εξερχομένων παραγώγων.
Η εξίσωσή είναι δύσκολη λόγω των εισερχομένων παραγόντων κέρδους και υπεραξίας που πιέζουν τον χώρο σε α-τοπία και αναρχία χρήσεων γης.

Εδώ έρχεται η απάντηση της προσδοκώμενης ανάπτυξης του παραλιακού ανατολικού μετώπου που επιχειρεί σήμερα ο Δήμος Ρόδου, ως (υπο)δείγμα εφαρμογής «τουριστικής αειφορικής αστικής ανάπτυξης» για την αναζωογόνηση του πολεοδομικού όλου.   
Υ.Γ. Τα στοιχεία παρεδόθησαν από τον αρχιτέκτονα του Δήμου Ρόδου, Γιώργο Κατάκο.