Οι «καμπάνες» για το έγκλημα του εμπρησμού

Γράφει ο δικηγόρος και διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αιγαίου Νικήτας Χ. Μπόλκας


«Το έγκλημα του εμπρησμού, το οποίο δυστυχώς έκανε πάλι την εμφάνισή του στις περιοχές της Αττικής, με πάρα πολλά θύματα αλλά και ανυπολόγιστες ζημιές σε περιουσίες αθώων πολιτών, ανήκει στα λεγόμενα κοινώς επικίνδυνα εγκλήματα, σε εκείνα δηλαδή που εκ φύσεως είναι επικίνδυνα και απειλούν αόριστο αριθμό πραγμάτων και προσώπων. Εμπρησμός κατ’ άρθρο 264 του Ποινικού Κώδικα:

Όποιος με πρόθεση προξενεί πυρκαγιά τιμωρείται: α) με φυλάκιση τουλάχιστον δύο ετών, αν από την πράξη μπορεί να προκύψει κοινός κίνδυνος σε ξένα πράγματα, β) με κάθειρξη, αν από την πράξη μπορεί να προκύψει κίνδυνος για άνθρωπο, γ) με κάθειρξη ισόβια ή πρόσκαιρη τουλάχιστον δέκα ετών, αν στην περίπτωση του στοιχείου β’ επήλθε θάνατος.

Σχετικά με το αδίκημα του εμπρησμού, πρέπει να γίνουν οι εξής χρήσιμες, γενικές παρατηρήσεις: Για να μιλάμε για εμπρησμό, θα πρέπει η πυρκαγιά που προκλήθηκε να είναι σημαντική, να έχει ένταση και έκταση μεγάλη και κυρίως τάσεις εξάπλωσης και να μην είναι εύκολη η κατάσβεσή της.

Στο έγκλημα του εμπρησμού, προστατευόμενο έννομο αγαθό είναι η κοινή ασφάλεια και η κοινή ακεραιότητα, οι οποίες κινδυνεύουν από την κακή χρήση της φυσικής δύναμης του πυρός. Ειδικότερα, πρόκειται για την ανάγκη προφύλαξης του κοινωνικού συνόλου από τη φωτιά, η οποία είναι ανεξάρτητη της ανάγκης προστασίας της ατομικής ιδιοκτησίας.

Η αντικειμενική υπόσταση του εγκλήματος έγκειται στη διά πράξεως ή παραλείψεως πρόκληση πυρκαγιάς, η οποία εν συνεχεία μπορεί να δημιουργήσει κοινό κίνδυνο σε ξένα πράγματα ή άνθρωπο. Αυτό που πρέπει να προσεχθεί ιδιαίτερα αναφορικά με την αξιόποινη πράξη του εμπρησμού είναι το εξής στοιχείο:
Η πρόκληση κάθε πυρκαγιάς ΔΕΝ ΣΥΝΙΣΤΑ εμπρησμό.

Ο νομοθέτης αξιώνει τη συνδρομή ενός πρόσθετου στοιχείου, τη δυνατότητα πρόκλησης κοινού κινδύνου (επίσης στοιχείο της αντικειμενικής υποστάσεως του εγκλήματος): (α) σε ξένα πράγματα, (β) σε βάρος ανθρώπου.

Σε κάθε περίπτωση, για να υπάρξει ολοκληρωμένο έγκλημα εμπρησμού απαιτούνται: (α) πρόκληση πυρκαγιάς, με τα χαρακτηριστικά που μνημονεύτηκαν, (β) πρόκληση κοινού κινδύνου σε ξένα πράγματα ή άνθρωπο ή θάνατος, (γ) αντικειμενικός αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ ενέργειας ή παράλειψης του δράστη και αποτελέσματος.

Για την περαιτέρω κατάφαση του εγκλήματος του εμπρησμού -ως προς το κομμάτι της υποκειμενικής υποστάσεως- απαιτείται πρόθεση, δηλαδή δόλος του δράστη για όλα τα ανωτέρω στοιχεία που μνημονεύτηκαν (αρκούντος και του ενδεχόμενου δόλου)».

(Aπό την  ESPRESSO)