Ελλήνων Δρώμενα:  «Η Κάσος μεσοπέλαγα»

Την Κάσο επισκέφθηκε η εκπομπή «Ελλήνων Δρώμενα», μεταδόθηκε χθες στις 18:00 από την ΕΡΤ3. Ο φακός της εκπομπής μας ταξίδεψε στο νοτιοανατολικό άκρο της Ελλάδας και παρουσίασε ένα μικρό μεν σε έκταση νησί, αλλά με πλούσιο και σημαντικό πολιτισμό.

Η Κάσος στο νοτιότερο άκρο των Δωδεκανήσων λόγω της γεωγραφικής της θέσης -ανάμεσα σε Κρήτη, Κάρπαθο και νότιά της το Λιβυκό Πέλαγος- είναι ένα νησί με ξεχωριστό χαρακτήρα στα πολιτισμικά και στα ανθρωπολογικά του χαρακτηριστικά.
Η Κάσος εντυπωσιάζει με τον πρωτότυπο και αυθεντικό μουσικοχορευτικό χαρακτήρα των κατοίκων της. Η διαχρονική εξέλιξη της πολιτισμικής ταυτότητας των Κασιωτών διαπλέει τα πελάγη της Ιστορίας…

Οι άρρηκτες συγγένειες με την Κάρπαθο, την Κρήτη, την Κύπρο και τα Δωδεκάνησα, οι μαντινάδες, οι λύρες με τα κουδούνια τους, οι αναρίθμητοι σκοποί που μας παρασύρουν και μας οδηγούν σ’ ένα μεθυστικό γλέντι, οι βυζαντινές καταβολές ορισμένων από τους σκοπούς και πολλά άλλα εμφανή στοιχεία στη μουσικοχορευτική έκφραση των Κασιωτών, μας επιβεβαιώνουν την ανόθευτη και αυθεντική τους διαδρομή στο πέρασμα των χρόνων.

Επιπλέον, η Κάσος έχει να επιδείξει μια μεγάλη ναυτική παράδοση, η οποία στα παλαιότερα χρόνια πρωταγωνίστησε από την Αίγυπτο έως τη Μαύρη Θάλασσα. Η ναυτοσύνη της Κάσου εξελίχθηκε δυναμικά, ώσπου οι Κάσιοι εφοπλιστές συντέλεσαν στο λεγόμενο «ναυτιλιακό θαύμα» της ελληνικής ναυτιλίας του 20ού αιώνα.

Ο φακός της εκπομπής συνάντησε τους κατοίκους της Κάσου, οι οποίοι μας παρουσίασαν με τον μοναδικό τους τρόπο, αληθινά γλέντια στα καφενεία και στις πλατείες του νησιού, χορούς, τραγούδια και μαντινάδες, με την ξέφρενη συνοδεία της λύρας και τη συμμετοχή των ξακουστών μουσικών οικογενειών που έχουν διαπρέψει στο νησί.

Οι «σούστες» και ο «ζερβός χορός» της Κάσου αποτελούν ιδιότυπο ερευνητικό πεδίο για εκείνους που θέλουν να ανακαλύψουν βαθιές ρίζες χορευτικών μοτίβων να καθρεφτίζονται στις χορογραφίες και στην τοπική ενδυμασία ανδρών και γυναικών.
Επίσης, οι κάτοικοι της Κάσου μας μίλησαν για τις μεγάλες κοινότητες των Κασιωτών μεταναστών ανά τον κόσμο, οι οποίοι έχουν αφήσει τα ίχνη τους στην εξέλιξη της Ιστορίας, όπως εκείνων των μεταναστών της Αιγύπτου που εργάστηκαν στην ιστορική διάνοιξη της διώρυγας του Σουέζ, αλλά και για τον πόθο της επιστροφής τους στο νησί, που αποτελεί γι’ αυτούς ένα ταξίδι δύσκολο και μακρινό.

Η κάμερα της εκπομπής μάς ξενάγησε στα μικρά χωριά στην ενδοχώρα του νησιού αλλά και στους ορεινούς τόπους, όπου μας παρουσιάστηκε η έντονη κτηνοτροφική παράδοση των Κασιωτών στα χιλιοτραγουδισμένα «μιτάτα» τους, παράλληλα και μακριά από τη «θαλασσινή περιπέτειά τους».

Σκηνοθεσία: Αντώνης Τσάβαλος
Έρευνα-σενάριο: Αντώνης Τσάβαλος
Οργάνωση παραγωγής: Μαρία Τσαντέ
Φωτογραφία: Γιώργος Χρυσαφάκης
Μοντάζ: Διονύσης Τσιρώνης, Γιώργος Χρυσαφάκης
Παραγωγή: filmellon