Ανασφάλειες:  πώς επηρεάζουν  τις αποφάσεις μας

Όλοι μας έχουμε ανάγκη να κατανοήσουμε τι υπάρχει πίσω από καθετί που συμβαίνει τη ζωή μας. Ποια πρόθεση, ποιος λόγος, ποια συγκυρία… Έχουμε ανάγκη να δώσουμε μια ερμηνεία στις συμπεριφορές και στις αντιδράσεις των ανθρώπων. Αυτό είναι θεμιτό. Το μεγάλο ερώτημα που προκύπτει, όμως,  είναι κατά πόσο αυτές οι ερμηνείες είναι «σχετικά» αντικειμενικές ή κατά πόσο είναι προβολές των δικών μας ανασφαλειών και γνωσιακών σχημάτων.

Τα συμπεράσματα που βγάζουμε βασίζονται σε πραγματικά γεγονότα και αλήθειες ή είναι αποτέλεσμα των δικών μας (εγωκεντρικών) υποθέσεων και σεναρίων; Καταφέραμε να βγούμε από το δικό μας στενό, υποκειμενικό ερμηνευτικό πλαίσιο και να «μπούμε» στη ζωή και την προσωπικότητα του άλλου ανθρώπου ή κρίναμε με βάση τα δικά μας βιώματα;

 

Πόσο δύσκολο είναι άραγε να αναγνωρίσει κανείς τις ανασφάλειες και τα τυχόν συμπλέγματά του και να συνειδητοποιήσει τον τρόπο που τον επηρεάζουν σε όλες τις επιλογές και αποφάσεις της ζωής του; Πόσο επηρεαζόμαστε από φόβους, άγχη, παλιές κακές εμπειρίες;

Πόσο άκαμπτους, αδιάλλακτους, απόλυτους ή και υπερβολικούς μπορούν να μας κάνουν οι ψυχικές μας άμυνες; Για πόσο ακόμα θα αποφεύγουμε οτιδήποτε μπορεί να μας πληγώσει ή να μας κάνει να χάσουμε τον έλεγχο; Έρχεται η στιγμή που θα πρέπει να αναρωτηθούμε σε ποιο βαθμό ζούμε, αντιδρούμε, επιλέγουμε με βάση τις «προβολές» μας.

Η προβολή των δικών μας συναισθημάτων, σκέψεων, φόβων στην ερμηνεία των συμπεριφορών των άλλων ανθρώπων που μας πλαισιώνουν ενέχει τον κίδυνο να βγάλουμε τα δικά μας προσωπικά συμπεράσματα (αυθαίρετα και υποκειμενικά) χωρίς να έχουμε λάβει ουσιαστικά υπόψη μας τη διαφορετικότητα του άλλου. Συνήθως, θέλουμε να έχουμε «δίκιο» κι έτσι δεν μπαίνουμε και πολύ στη διαδικασία να αμφισβητήσουμε τα «συμπεράσματά» μας. Το «εγώ» μας δεν θέλει να πονέσει, δεν θέλει να ζοριστεί, δεν θέλει να εκτεθεί…

Όλοι έχουμε ανασφάλειες, ανεξαιρέτως. Το ζήτημα είναι αν έχουμε επίγνωση αυτών και αν μπορούμε να καταλάβουμε τις επιρροές τους στη ζωή μας, στις σχέσεις μας. Και φυσικά, σε ένα δεύτερο επίπεδο συνειδητοποίησης σκεφτόμαστε τι κάνουμε για αυτές τις ανασφάλειες που συνδέονται με το παρελθόν μας! Εθελοτυφλούμε;

Τις προσπερνάμε; Τις «θάβουμε» τόσο βαθιά ώστε να μην ασχοληθούμε μαζί τους; Επιρρίπτουμε συνεχώς τις ευθύνες σε όλους τους άλλους;
Πότε θα έρθει η στιγμή που δεν θα φοβόμαστε πια να παραδεχτούμε τις αλήθειές μας; Πότε θα συμφιλιωθούμε με την ιδέα ότι είναι ανθρώπινο να έχεις ευαισθησίες και αδυναμίες; Πότε θα πάψουμε να χάνουμε ανθρώπους από τη ζωή μας γιατί δεν θέλουμε να δούμε και να κατονομάσουμε το δικό μας μερίδιο συμμετοχής; Η αυτογνωσία είναι δύναμη.

Είναι απαραίτητο συστατικό στοιχείο κάθε υγιούς σχέσης. Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι επιλέγουμε με βάση τα «θέλω» μας κι όχι με βάση τον φόβο που πηγάζει από τις συναισθηματικές μας προβολές…

Οι αποφάσεις μας, όποια κι αν είναι η έκβασή τους, ορίζουν τη ζωή μας. Ποια κατεύθυνση θα θέλαμε, όμως,  να έχει η ζωή μας: αυτή που πραγματικά μας εκφράζει κι ας εμπεριέχει ρίσκο και κινδύνους ή εκείνη όπου αποφεύγουμε και απορρίπτουμε οτιδήποτε μπορεί να μας κάνει να χάσουμε την ψευδαίσθηση του ελέγχου του αλάνθαστου «Εγώ» μας;

Οι ανασφάλειες δημιουργήθηκαν σε βάθος χρόνου όχι για να μας στιγματίσουν για πάντα, αλλά για να μας υπενθυμίσουν ότι ο δρόμος της αυτοβελτίωσης και της ενδυνάμωσης είναι αυτό που επιζητά ο ψυχισμός για να «μεγαλώσει», να ωριμάσει και να αποτινάξει ό,τι τον βαραίνει…

Δεν είναι αναγκαίο να τιμωρούμε ούτε τον εαυτό μας ούτε όλους τους άλλους για ματαιώσεις, ανεπάρκειες και πόνο του παρελθόντος! Θα ήταν πιο δίκαιο απέναντι στον εαυτό μας πρωτίστως να συμφιλιωθούμε με τις πληγές μας και να τις κουβαλάμε ως παρακαταθήκη σοφίας απέναντι σε καθετί καινούριο και άγνωστό που έρχεται. Κανένας επόμενος άνθρωπος δεν φταίει για ό,τι άλυτο και απωθημένο κουβαλάμε από το παρελθόν μας…