H συμβολή των συλλόγων στη διαχείριση της πολιτιστικής κληρονομιάς

Οι δράσεις και το πλούσιο έργο που έχει επιτευχθεί τα τελευταία χρόνια από τον Σύλλογο Απολλώνων «Νέοι Ορίζοντες», αποτέλεσε ένα από θέματα που αναπτύχθηκαν στο 1ο Πανελλήνιο Επιστημονικό Συνέδριο που πραγματοποιήθηκε από το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και το Σύλλογο Μικρασιατών Πτολεμαΐδας «Η Μικρά Ασία»!

Πρόκειται για μία πολύ σημαντική διοργάνωση, η οποία έγινε το τριήμερο 5,6, και 7 Οκτωβρίου στην Πτολεμαΐδα, με θέμα «Τη συμβολή των συλλόγων στη διαχείριση της πολιτιστικής κληρονομιάς»!

Oμιλήτρια στο συνέδριο ήταν η εντεταλμένη ερευνήτρια της Ακαδημίας Αθηνών κα Μαρία Ανδρουλάκη και το θέμα της είχε τίτλο «Οι τοπικοί πολιτιστικοί σύλλογοι ως μοχλός πολιτιστικής δημιουργικότητας και ανάπτυξης: Το παράδειγμα του Πολιτιστικού Ομίλου Απολλώνων “Νέοι Ορίζοντες”.

Η κα Ανδρουλάκη, η οποία τα τελευταία χρόνια έρχεται στη Ρόδο και κάνει έρευνα στα χωριά του νησιού μας, μίλησε στη «Ροδιακή» για τους λόγους που την ώθησαν να επιλέξει σε μία τόσο σημαντική ομιλία της ένα Ροδίτικο σύλλογο.

«Στο χωριό Απόλλωνα μπορώ να πω ότι με «τράβηξε» περισσότερο ο Σύλλογος «Νέοι Ορίζοντες» αφού αν και είχα έρθει προηγουμένως, ήταν αυτός που με ξανάφερε στο χωριό για να κάνουμε και άλλα πράγματα» είπε η ερευνήτρια, προσθέτοντας πως το χαρακτηριστικό του είναι «η εξωστρέφεια, δεν είναι ότι ασχολούμαστε με κάτι μόνο δικό μας.

Παραδείγματος χάρη το βιβλίο της ελιάς αφορά όλη τη Ρόδο!

Σε έναν άλλο σύλλογο δύσκολα θα το έβλεπαν έτσι το θέμα. Θα έφτιαχναν κάτι σε μία πιο μικρή κλίμακα που να αφορά μόνο το χωριό. Αυτό είναι όταν λέω εξωστρέφεια.

Ύστερα το θέμα των καμουζελών, το οποίο το μελετάω κάποια χρόνια και έρχομαι συχνά και το καταγράφω και ήταν ένα έθιμο, το οποίο πήγαινε να σβήσει, διότι τι ήταν;
Ήταν ένα έθιμο που μουτζουρώνονταν, πήγαιναν έξω, έκαναν θορύβους, εικονικούς γάμους χοροπηδούσαν όπως γινόταν σε όλη τη Ρόδο.

Σήμερα αυτό δεν γίνεται πουθενά, έχει σβήσει και δεν έχει αναπληρωθεί με κάτι άλλο.
Όταν λοιπόν είδαν ότι δεν είχε το ενδιαφέρον του κόσμου πια, τα μέλη του συλλόγου Απολλώνων τόλμησαν, το εμπλούτισαν, έβαλαν μέσα τη λαϊκή σάτιρα και το ξανάφεραν πάλι σε λειτουργία το έθιμο.

Ε! αυτό είναι κάτι πρωτοπόρο! Και στο θέμα της αδελφοποίησης πάλι τόλμησαν να βγουν έξω από τα όρια και ας κατηγορούνται πολύ συχνά από αρκετούς ότι αυτά δεν έχουν κανένα όφελος για το χωριό. Όλα έχουν όφελος για το χωριό!

Και τα χορευτικά και τα αποσπερίσματα και οι δρόμοι και τα μονοπάτια αλλά και το να βγούμε προς τα έξω! Να γίνει μία διάχυση του λαϊκού πολιτισμού! Που μπορεί τώρα να μην φαίνεται, αλλά πιστεύω ότι στο μέλλον θα φανεί!

Η κα Ανδρουλάκη στην ομιλία της, όπως είπε στη «Ροδιακή», αναφέρθηκε στο «βιογραφικό» του Συλλόγου Απολλώνων «Νέοι Ορίζοντες», όπου είναι όλες οι δράσεις του από την αρχή μέχρι σήμερα.

Η ίδια επεσήμανε πως ωστόσο αυτό που κάνει τον συγκεκριμένο σύλλογο να ξεχωρίζει είναι «οι εκδόσεις για την ελιά, η συνεργασία που έκανε με ένα ανώτατο πνευματικό ίδρυμα, ένα cd που έβγαλε που πάλι το έκανε με μια σημαντική εκδοτική εταιρεία, οι καμουζέλες και η αδελφοποίηση»!

Σημειώνεται πως στο ίδιο συνέδριο ομιλητές μεταξύ άλλων ήταν και οι κ.κ. Γιώργος Κατσαδώρος, Επίκουρος Καθηγητής Λαογραφίας Παιδαγωγικού Τμήματος Δ.Ε., Πανεπιστημίου Αιγαίου και Χρήστος Θεολόγος, Διευθυντής Γενικού Λυκείου Ιαλυσού Ρόδου, υποψ. Διδάκτωρ Λαογραφίας Π.Τ.Δ.Ε., Πανεπιστημίου Αιγαίου με θέμα: «Πολιτιστικοί σύλλογοι, μη-τυπική και άτυπη εκπαίδευση.  Η περίπτωση ενός εθνοτοπικού και ενός υπερ-τοπικού πανελλήνιου συλλόγου».

Τέλος, αξίζει να αναφέρουμε πως ο Πολιτιστικός Σύλλογος Απολλώνων «Νέοι Ορίζοντες» είναι – αν όχι ο μοναδικός- από τους ελάχιστους συλλόγους στο είδος του στην περιοχή μας, που έχει αναπτύξει τόσο πλούσιο και ουσιαστικό έργο, το οποίο έχει γίνει παράδειγμα προς μίμηση σε αντίστοιχους συλλόγους σε άλλες περιοχές της χώρας αλλά και στο εξωτερικό!

Χαρακτηριστικά αναφέρουμε  πως ήδη τα βιβλία που έχει εκδώσει για την ελιά, διδάσκονται σε σχολεία της Αττικής, ενώ χρησιμοποιούνται και στο Πανεπιστήμιο Κρήτης δια μέσου της καθηγήτριας κας Καλογιαννάκη.

Σημ: Οι φωτογραφίες είναι από το περσινό δεύτερο ταξίδι στη Γαλλία αντιπροσωπείας  από τη Ρόδο, στο πλαίσιο της αδελφοποίησης που πραγματοποιήθηκε πριν τρία χρόνια ανάμεσα στους Πολιτιστικούς Συλλόγους «Νέοι Ορίζοντες» της Κοινότητας των Απολλώνων και «Φίλοι των Πύργων» της Κοινότητας Μοντέιγ ο Βικόμτ της Ωβέρνης στη Γαλλία, γενέτειρας του σπουδαίου Μεγάλου Μαγίστρου Πιερ Ντ’ Ωμπισόν.

Στην αποστολή συμμετείχαν ο πρόεδρος του Συλλόγου των Απολλώνων κ. Μανώλης Κυριαζάκος, η Διευθύντρια της Εφορείας Αρχαιοτήτων Δωδεκανήσου κα Μάνια Μιχαηλίδου και το μέλος του Δ.Σ. του Ευρωπαϊκού Δικτύου Σπιτιών Ευρώπης  EUNET κα Μαριλένα Σωκιανού.