Το δημογραφικό  «βαρίδι» για την οικονομία

Του
Γιώργου Κύρτσου
ευρωβουλευτή της Ν.Δ.

 

Οι ειδικοί του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου ήταν οι πρώτοι που έκαναν τη σχετική ανάλυση και πλέον οι περισσότεροι διεθνείς οργανισμοί και οι αναλυτές καταλήγουν στα ίδια συμπεράσματα.

Η ελληνική οικονομία δεν μπορεί να αναπτυχθεί δυναμικά σε βάθος χρόνου γιατί μειώνεται ο πληθυσμός σε απόλυτους αριθμούς ειδικά σε ό,τι αφορά τον ενεργό πληθυσμό.
Η αρνητική δυναμική έχει ξεκινήσει εδώ και δεκαετίες αλλά φαίνεται να ενισχύεται εξαιτίας των συνεπειών της κρίσης.

Επικίνδυνη συρρίκνωση
Την πρώτη πενταετία της μνημονιακής περιόδου παρατηρήθηκαν σημαντικές δημογραφικές ανατροπές.
Ο αριθμός των ατόμων σε παραγωγική ηλικία, από 20 έως 64 ετών, μειώθηκε από 7,045 εκατομμύρια άτομα σε 6,789 εκατομμύρια.
Το ποσοστό των ατόμων ηλικίας 20 έως 40 ετών (νέοι σε παραγωγική ηλικία) περιορίστηκε από το 46,05% στο 41,82% επί του συνόλου των εργαζομένων σε παραγωγική ηλικία.

Οι αρνητικές εξελίξεις της πρώτης μνημονιακής πενταετίας επιδεινώθηκαν στη διάρκεια της τελευταίας τριετίας. Τα βασικά χαρακτηριστικά της είναι η συνέχιση του brain drain δηλαδή της φυγής των νέων στο εξωτερικό σε αναζήτηση καλύτερης επαγγελματικής και οικονομικής προοπτικής και το άνοιγμα της ψαλίδας μεταξύ θανάτων και γεννήσεων με αποτέλεσμα την επιτάχυνση της μείωσης του πληθυσμού.

Οι ειδικοί του ΔΝΤ εκτιμούν ότι ο δείκτης γονιμότητας, δηλαδή του αριθμού των παιδιών που γεννάει κατά μέσο όρο κάθε γυναίκα μειώθηκε από 1,5% που ήταν προ κρίσης στο 1,3% το 2016 με τάση παραπέρα μείωσης.

Πτώση ρυθμού ανάπτυξης
Οι αναλύσεις του ΔΝΤ καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι η μείωση του συνολικού πληθυσμού της Ελλάδας, η μείωση του πληθυσμού σε ηλικία εργασίας και η παραπέρα γήρανση του πληθυσμού θα ρίξουν, μακροπρόθεσμα το ρυθμό της οικονομικής ανάπτυξης.
Εξαιτίας της αδυναμίας να επιτύχει σταθερή και δυναμική ανάπτυξη το ελληνικό Δημόσιο και γενικότερα η ελληνική οικονομία δεν θα μπορούν να καλύψουν τις χρηματοδοτικές τους ανάγκες από τις διεθνείς αγορές σε ανταγωνιστικά επιτόκια. Έτσι θα γίνει πιο δύσκολη η χρηματοδότηση του ιδιωτικού τομέα ενώ η εξέλιξη του δημόσιου χρέους δεν θα είναι ενθαρρυντική.

Ο συνδυασμός χαμηλού ρυθμού ανάπτυξης και υψηλών επιτοκίων δανεισμού μπορεί να κάνει ξανά μη βιώσιμο το χρέος σε συνθήκες διεθνούς οικονομικής αναταραχής ή έντονης κοινωνικής και πολιτικής αμφισβήτησης στο εσωτερικό.
Το χειρότερο είναι ότι δεν υπάρχει εύκολη και άμεση λύση στο πρόβλημα που περιγράφει το ΔΝΤ. Για να βελτιωθεί η δημογραφική δυναμική της χώρας απαιτούνται τεράστιες επενδύσεις στην οικογένεια, στην κοινωνική πρόνοια, στο εκπαιδευτικό σύστημα, οι οποίες θα αποδώσουν σε βάθος χρόνου.

Προς το παρόν ακολουθείται μία πολιτική που οδηγεί στη φορολογική τιμωρία της οικογένειας, υποβαθμίζει συνεχώς το εκπαιδευτικό σύστημα, περιορίζει τη χρηματοδότηση της κοινωνικής πρόνοιας δημιουργώντας πρόσθετες δυσκολίες για τους εργαζόμενους γονείς.
 

Συνοψίζοντας, κινούμαστε σε κατεύθυνση επιδείνωσης του δημογραφικού έχοντας διαπιστώσει ότι χωρίς την αποτελεσματική αντιμετώπισή του η οικονομία θα βρεθεί σε αδιέξοδο, οι συντάξεις θα υποστούν νέες μειώσεις και το χρέος του Δημοσίου θα καταστεί ξανά μη βιώσιμο παρά τις μεγάλες θυσίες του ελληνικού λαού.
Κατά την άποψή μου η διαχείριση της οικονομικής κρίσης, ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια έγινε με τρόπο που δημιούργησε τεράστια κοινωνικά προβλήματα όπως είναι η όξυνση του δημογραφικού. Για να βγούμε από την κρίση χρειαζόμαστε μία ολοκληρωμένη στρατηγική που δεν θα στηρίζεται στην επίτευξη ορισμένων οικονομικών, δημοσιονομικών στόχων αλλά θα παίρνει υπόψιν της τη συνολική εικόνα της χώρας και την προοπτική που πρέπει να αποκτήσει.