Η οικονομική παρουσία των Δωδεκανησίων της Αμερικής

Του
Εμμ. Κασσώτη

Aν και ο πρώτος γνωστός Δωδεκανήσιος, ο Νικόλαος Μαστροπαναγιώτης, που έφτασε στην Αμερική το 1872, άρχισε με ένα καροτσάκι και πουλούσε φρούτα και λαχανικά στους δρόμους της Φιλαδέλφεια, δεν άργησε ο ίδιος και οι άλλοι Δωδεκανήσιοι που τον ακολούθησαν να προοδεύσουν στις επιχειρήσεις. Γύρω στο 1890 βρίσκουμε στην Νέα Υόρκη, τον γιο του Κουτάλα από την Ρόδο, ο οποίος επιδόθηκε στο σπογγεμπόριο. Την ίδια εποχή έφτασε στις Bahamas ο Νικόλαος Βούβαλης από την Κάλυμνο, ο οποίος ασχολήθηκε με την σπογγαλιεία και το σπογγεμπόριο. Αυτοί άρχισαν την ενασχόληση των Δωδεκανησίων με τις επιχειρήσεις και ακολούθησαν και άλλοι Δωδεκανήσιοι μεγαλοεπιχειρηματίες και εκατομμυριούχοι.

Το 1920 οι αδελφοί Ανδρέας και Βασίλης Καραγιάννη, άνοιξαν το χορευτικό Trianon Ballroom στο Σικάγο και το 1926 το Aragon Ballroom. Η επένδυση των αδελφών Καραγιάννη έφτασε στο αστρονομικό ποσό – για την εποχή εκείνη – του 1.750.000 δολαρίων (350.000 χρυσές λίρες). Μια δεκαετία αργότερα, στην ίδια πόλη, ο Δημήτριος Ι. Χρυσός ίδρυσε την εταιρείας Indiana Illinois Theatres, η οποία είχε 37 κινηματοθέατρα στο Illinois και στην Indiana. Στην δεκαετία του 1950, ο πολιτικός μηχανικός Γεώργιος Γρίβας δημιούργησε στο Detroit τεχνική εταιρεία, η οποία ειδικεύτηκε στις σιδηροκατασκευές. Το 1960 η εταιρεία ανέλαβε την κατασκευή μιας γέφυρας που στοίχισε 150.000.000 δολάρια. Στην ακμή της η εταιρεία απασχολούσε 85 μηχανικούς και εκατοντάδες εργατικό προσωπικό.

Ένας από τους πιο επιτυχημένους σπογγαρεμπόρους του Tarpon Springs υπήρξε ο Μιχάλης Καντούνιας από τη Σύμη, αλλά με την εφεύρεση του συνθετικού σφουγγαριού, το εμπόριο φυσικών σφουγγαριών λιγόστεψε και ο Καντούνιας έστρεψε το ενδιαφέρον του στο chamois. Το chamois παραγόταν από το δέρμα αγρίου ζώου που ζούσε στα βουνά των Άλπεων. Λόγω της εντατικής εκμετάλλευσης, το ζώο εξαφανίστηκε και μετά από αρκετές προσπάθειες ανακάλυψαν ότι με ειδική επεξεργασία επιτυγχάνεται η παραγωγή chamois και από το δέρμα προβάτων. Έτσι  ίδρυσε εργοστάσιο chamois στην Αμερική. Όταν όμως τα δέρματα των προβάτων της Αμερικής ελαττώθηκαν, ο Καντούνιας έστρεψε την προσοχή του στην Νέα Ζηλανδία όπου ίδρυσε εργοστάσιο που επεξεργαζόταν τα δέρματα. Η τελική κατεργασία και παραγωγή του chamois γινόταν στο εργοστάσιο που ίδρυσε στο Tarpon Springs.

Έκτοτε οι Δωδεκανήσιοι μεγαλοεπιχειρηματίες πολλαπλασιάστηκαν και επέκτειναν τις δραστηριότητες σ’ όλους τους τομείς της Αμερικανικής οικονομίας. Σε εκατοντάδες ανέρχονται οι Δωδεκανήσιοι, που η περιουσία τους ανέρχεται σε δεκάδες εκατομμύρια δολάρια. Κάθε χρόνο οι κατάλογοι των πλουσιοτέρων Αμερικανών, που δημοσιεύονται, περιέχουν πολλά ονόματα Ελληνοαμερικάνων, μεταξύ των οποίων και Δωδεκανήσιοι.

Υπάρχουν σήμερα στην Αμερική Δωδεκανήσιοι των οποίων η περιουσία ξεπερνά το δισεκατομμύριο.
Μεταξύ των 400 πλουσιοτέρων Αμερικανών στον κατάλογο του περιοδικού  "Forbes", υπάρχουν οκτώ ομογενείς δισεκατομμυριούχοι. Στην 259η θέση του  "Forbes", βρίσκεται ο Γιάννης Κατσιματίδης (στην ίδια θέση με τον πρόεδρο της Αμερικής).  Ο Κατσιματίδης είναι πρόεδρος και διευθυντής της εταιρείας «Red Apple Group», η οποία δραστηριοποιείται στις επιχειρήσεις των διυλιστηρίων, των ακινήτων, των υπεραγορών και στην αεροναυπηγική. Ο Κατσιματίδης, που μένει στην Νέα Υόρκη, κατάγεται από την Νίσυρο, η περιουσία του υπολογίζεται στα 3.1 δισεκατομμύρια δολάρια.

Ο μεγαλοδικηγόρος Πήτερ Άγγελος, που κατάγεται από την Κάρπαθο είναι άλλος Δωδεκανήσιος δισεκατομμυριούχος. Στο δικηγορικό του γραφείο ο κ. Άγγελος απασχολεί περισσότερους από 100 δικηγόρους και είναι ιδιοκτήτης της «Baltimore Orioles», μιας από τις πιο γνωστές ομάδες του baseball στην Αμερική.

Ένας άλλος πολυεκατομμυριούχος Δωδεκανήσιος είναι ο Μιχάλης Αγγελιάδης, ιδιοκτήτης της «M.A. Angeliadis Inc», μιας από τις μεγαλύτερες κατασκευαστικές εταιρείες της Νέας Υόρκης. Μεταξύ των δημοσίων έργων που είχε αναλάβει, συμπεριλαμβάνεται και ο Ζωολογικός Κήπος του Bronx. Ο Μιχάλης Αγγελιάδης, που μένει στην Νέα Υόρκη, κατάγεται από την Σύμη και διακρίνεται για τον πατριωτισμό και την φιλανθρωπία του. Πολλές φορές ήρθε αρωγός σε εθνικούς και φιλανθρωπικούς σκοπούς, συμπεριλαμβανομένων και Δωδεκανησιακών. Είναι ο γνωστός ομογενής που ενδιαφέρεται για επενδύσεις στην Ελλάδα, όπως το γκολφ Αφάντου.    
Απ’ ότι γνωρίζουμε, εκτός των προαναφερθέντων υπάρχουν αρκετοί άλλοι Δωδεκανήσιοι με περιουσία πάνω από 100 εκατομμύρια δολάρια.