Για την αναθεώρηση του άρθρου 16

Της
Αμαλίας Μουστάκη
Φιλολόγου

Κι ενώ η συζήτηση για την αναθεώρηση του περιβόητου άρθρου 16 βρίσκεται -για μία ακόμα φορά- στην επικαιρότητα, αποδεικνύεται αυτό που ξανά και ξανά (και όχι πάντα με τον εύκολο τρόπο) ο ελληνικός λαός διαπιστώνει: πως το πρόβλημα είναι ότι το πολιτικό σύστημα της χώρας μας, επικουρούμενο βέβαια από ορισμένες ομάδες συμφερόντων, απαντούσε και απαντά τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες στα λάθος ερωτήματα -και όχι στα σωστά ερωτήματα με λάθος τρόπο, όπως θα υπέθετε κάποιος.

Δίλημμα μεταξύ δημόσιας και ιδιωτικής παιδείας δεν υπάρχει. Είναι κάτι που έχει ξεκαθαρισθεί για όλον τον υπόλοιπο κόσμο, αλλά για εμάς η σχετική αντιδικία διαιωνίζεται. Στην πραγματικότητα, το σωστό ερώτημα δε θα ήταν αν πρέπει ή όχι να ιδρύσουμε ιδιωτικά πανεπιστήμια, αλλά ποιους όρους και προϋποθέσεις θα θέσει η Πολιτεία ώστε να εξυπηρετηθεί το δημόσιο συμφέρον, να διασφαλιστεί η υψηλή ποιότητα της έρευνας και των παρεχόμενων υπηρεσιών και παράλληλα να δημιουργηθεί επαρκής χώρος για την επιχειρηματικότητα και το κέρδος.

Και για να συμβεί αυτό, θα πρέπει στα ιδιωτικά πανεπιστήμια να διαχωριστεί το διδακτικό από το επιχειρηματικό κομμάτι. Να ξεκινούν με ένα πολύ μεγάλο μετοχικό κεφάλαιο, ώστε να αποφευχθεί η δυνατότητα να μετατραπεί το φροντιστήριο της γειτονιάς σε πανεπιστημιακό ίδρυμα. Το διδακτικό προσωπικό να προσλαμβάνεται με δημόσιες ανοιχτές διαδικασίες και να κρίνεται από την ερευνητική κοινότητα και όχι βέβαια από τον επιχειρηματία.

Η ανεξαρτησία του διδακτικού προσωπικού πρέπει να είναι δεδομένη, αλλιώς θα μετατραπεί σε «δούλο» εξυπηρετήσεων φίλων και γνωστών και το πτυχίο που θα προσφέρει θα χάσει το κύρος του.

Όσο το ερώτημα-δίλημμα εξακολουθεί να βρίσκεται σε λάθος βάση, θα εξακολουθουμε από τη μια να έχουμε δημόσια πανεπιστήμια που καταρρέουν από την έλλειψη χρηματοδότησης, πανεπιστημιακούς που δεν ελέγχονται ποτέ για την ποιότητα και την ποσότητα του ερευνητικού τους έργου και έτσι, τη μετατροπή, στις περισσότερες περιπτώσεις, των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων σε δημόσια σχολεία κακής ποιότητας, χωρίς ερευνητικούς στόχους.

Και από την άλλη, στην αντίπερα όχθη του "διλήμματος", θα βρίσκεται το αίτημα οι προσωπικές οικογενειακές επιχειρήσεις τύπου φροντιστηρίου, το περίπτερο της γωνίας και οι σχολές κομμωτικής να μπορούν να μετεξελιχθούν σε πανεπιστημιακά ιδρύματα, με τη σύναψη μιας κάποιας συμφωνίας με ένα δημόσιο ή ιδιωτικό πανεπιστήμιο του εξωτερικού, που όντας σχετικά αδιάφορο και έναντι αδράς αμοιβής θα βεβαιώνει ότι το περίπτερο πράγματι προσφέρει τριτοβάθμια εκπαίδευση.

Στο μεταξύ, κι όσο εμείς αναλωνόμαστε σε ατέρμονες συζητήσεις, γειτονικές χώρες προσφέρουν ήδη υπηρεσίες τριτοβάθμιας εκπαίδευσης υψηλού επιπέδου, που προσελκύουν εύπορους φοιτητές από τη Μέση Ανατολή, την Ασία και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, δίνουν εργασία σε ερευνητές, και επιτυγχάνουν την εισροή πολύτιμων οικονομικών πόρων.
Όπερ έδει δείξαι.