Ελληνοτουρκικά εκ νέου

Του Κώστα Ιορδανίδη στην “Καθημερινή”

 

Η προειδοποίηση του αρχηγού ΓΕΕΘΑ ναυάρχου Ευάγγελου Αποστολάκη ότι «εάν οι Τούρκοι ανέβουν σε βραχονησίδα θα την ισοπεδώσουμε» ήταν η αναμενόμενη απάντηση στην προβολή εκνόμων αξιώσεων της Αγκυρας στο Αιγαίο.

Πολύ σωστά όλα αυτά, αρκεί βεβαίως να μη φθάσουμε ποτέ σε αυτό το σημείο. Ωστόσο, ο πυρήνας της πρόσφατης εντάσεως δεν είναι το Αιγαίο, αλλά οι γεωτρήσεις στην κυπριακή ΑΟΖ –καθ’ όλα νόμιμες κατά τα διεθνώς ισχύοντα– προς αξιοποίηση ενεργειακών κοιτασμάτων αερίου.

Από την άποψη αυτή, δεν είναι άσχετο ότι η κλιμακούμενη αύξηση των τόνων της τουρκικής πλευράς έγινε δύο ημέρες πριν από τη νέα τριμερή σύνοδο κορυφής Ελλάδος, Κύπρου, Ισραήλ, που πραγματοποιείται σήμερα στη Λευκωσία.

Οι χειρισμοί περί το ενεργειακό της Λευκωσίας, που άρχισαν ήδη επί της προεδρίας του Τάσσου Παπαδόπουλου, εντυπωσίασαν πολλούς. Η διαρκώς αυξανόμενη συνεργασία Ελλάδος, Κύπρου, Ισραήλ που ακολούθησε και η συμμετοχή της Αιγύπτου σε ένα διευρυμένο σχήμα διαπραγματεύσεων ετόνωσαν την αυτοπεποίθηση τεσσάρων κρατών, οι σχέσεις των οποίων με την Αγκυρα χαρακτηρίζονται από ένταση διαφορετικής κλίμακος.

Η επιδείνωση των σχέσεων των Ηνωμένων Πολιτειών με την Τουρκία, παράλληλα με την παρουσία αμερικανικών και γαλλικών δυνάμεων –κατά περίπτωση– στη διάρκεια των γεωτρήσεων, που πραγματοποιούν εταιρείες συμφερόντων των αντιστοίχων κρατών, αύξησε την αυτοπεποίθηση της Λευκωσίας, περί ακωλύτου συνεχείας των ερευνών.

Ορθότατα, βεβαίως, όλα αυτά τα «επί χάρτου», από μιαν άποψη. Είναι επίσης βέβαιο ότι η Τουρκία δεν είναι τόσο άφρων, ώστε να αποτολμήσει σύγκρουση στρατιωτική με τη Γαλλία ή πολύ περισσότερο με τις ΗΠΑ. Αλλά δεν είναι σώφρον να θεωρεί κανείς ότι η Αγκυρα είναι διατεθειμένη να αποδεχθεί αποκλεισμό στην Ανατολική Μεσόγειο ή στο Αιγαίο καθ’ όσον αφορά την εκμετάλλευση των όποιων ενεργειακών κοιτασμάτων.

Με δεδομένο ότι μία λύση του κυπριακού προβλήματος δεν διαφαίνεται στον ορίζοντα και εάν ληφθεί υπόψη ότι ευρίσκονται εν εξελίξει συζητήσεις Ουάσιγκτον και Αγκύρας για τη γεφύρωση των διαφορών, τότε το πιθανότερο είναι ότι η Τουρκία θα προχωρήσει σε γεωτρήσεις στην ΑΟΖ των κατεχομένων εδαφών. Θα είναι ένα βήμα για μία οριστική διαίρεση της Κύπρου, ανεξαρτήτως των πάσης φύσεως διακηρύξεων περί του αντιθέτου.