Η Παναγία η Κεχαριτωμένη στη Σύμη

Ιδιαίτερη ημέρα είναι για την ακριτική Σύμη, η επομένη των Χριστουγέννων καθώς τιμά την Παναγιά την Κεχαριτωμένη, που είναι ένας  από τους παλαιότερους ναούς του νησιού.

Όπως αναφέρει σε ανακοίνωσή της η Ιερά Μητρόπολη Σύμης “μέ την ἰδιαίτερη λαμπρότητα τῆς μεγάλης ἑορτῆς τῶν Χριστουγέννων νά συνεχίζεται, ἑορτάσθηκε στήν Σύμη, τήν ἑπομένη τῆς κορυφαίας αὐτῆς Δεσποτικῆς Ἑορτῆς, σήμερα Τετάρτη 26η Δεκεμβρίου, ἡ Σύναξη τῆς Ὑπεραγίας Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου καί ἀειπαρθένου Μαρίας, στόν πανηγυρίζοντα ἱστορικό Ἱερό Ναό Παναγίας Κεχαριτωμένης, ἕναν ἐκ τῶν παλαιοτέρων Ναῶν τοῦ νησιοῦ μας. Μέ τήν λειτουργική αὐτή

Σύναξη, τιμᾶται ἰδιαιτέρως ἀπό τούς πιστούς τό πρόσωπο ἐκεῖνο, τό ὁποῖο ὑπούργησε καί ὑπηρέτησε πανευλαβῶς τό Μέγα Μυστήριο τῆς Ἐνανθρωπήσεως τοῦ Χριστοῦ, ἡ Κυρία Θεοτόκος. Ἡ Παναγία εἶναι ἡ «Κεχαριτωμένη», διότι κατεῖχε ὅλο τό πλήρωμα τῆς Χάριτος τοῦ Θεού, ἀντλώντας το βεβαίως ἀπό τό πλήρωμα τῶν Χαρίτων τοῦ Υἱοῦ της.
 


Τήν παραμονή, δηλαδή τό ἑσπέρας τῶν Χριστουγέννων, πραγματοποιήθηκε ὁ Μέγας Πανηγυρικός Ἑσπερινός χοροστατοῦντος τοῦ Σεβ. Μητροπολίτου μας κ. Χρυσοστόμου, συμπαραστατουμένου ἐκ τῶν Ἐφημερίων τῆς Νήσου. Τό πρωΐ τῆς κυριωνύμου ἡμέρας, ὁ Σεβ. Μητροπολίτης μας χοροστάτησε τοῦ Ὄρθρου καί προεξῆρχε τῆς Πανηγυρικῆς Θ. Λειτουργίας, μέ τήν συμμετοχή ὁμοίως καί τῶν Ἐφημερίων τῆς Νήσου μας, καθώς καί πολλῶν πιστῶν, ὡς καί τοῦ Δημάρχου Σύμης κ. Ἐλευθ. Παπακαλοδούκα, ἐνῶ τά ἀναλόγια

ἐκόσμησαν ὁ κ. Μερκούριος Γιανναρᾶς, ὁ κ. Ἀγαπητός Μιχελλής, ὁ κ. Ἀγαπητός Κόκκινος καί ἄλλοι Ἱεροψάλτες. Τόν θεῖο λόγο κήρυξε ὁ Πανοσιολ/τος Καθηγούμενος τῆς Ἱ. Μονῆς Πανορμίτου Ἀρχιμ. Ἀντώνιος Πατρός, ὁ ὁποῖος ἐξυπηρετεῖ ὡς ἱερατικῶς Προϊστάμενος τήν συγκεκριμένη Ἐνορία. Μετά τήν Θεία Λειτουργία ἀκολούθησε μικρή λιτανεία πέριξ τοῦ Ναοῦ καί ἡ ἀρτοκλασία. Κατόπιν προσεφέρθη ἐκ μέρους τοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Συμβουλίου πλούσιο κέρασμα σέ ὅλους τούς ἑορταστές καί ἐν συνεχείᾳ ἅπαντες παρεκάθισαν στήν Τράπεζα τῆς ἀγάπης γιά φαγητό, ἐντός τοῦ παρακειμένου Ἐνοριακοῦ κέντρου.

Ὁ ἐνοριακός αὐτός Ναός βρίσκεται χτισμένος σ’ ἕνα πλάτωμα στήν ἀνατολική πλευρά κάτω ἀπό τό κάστρο τῆς Σύμης. Πρόκειται γιά μιά εὐρύχωρη μονόκλιτη Βασιλική στεγασμένη μέ δύο νευρωτά σταυροθόλια, υἱοθετώντας νεογοτθικά στοιχεῖα τοῦ Σταυροθολιακοῦ ρυθμοῦ πού ἀπό τόν 18ο αἰῶνα ἀναβιώνει στά Δωδεκάνησα. Ἀκριβῆ χρονολογία ἀνεγέρσεως τοῦ Ναοῦ δέν ἔχει διασωθεῖ, ἀλλά σίγουρα προηγεῖται τοῦ 1864, ἔτους κατά τό ὁποῖο φιλοτεχνήθηκαν Δεσποτικές Εἰκόνες του τέμπλου.

Βέβαια, σημαντικό στοιχεῖο χρονολογήσεως ἀποτελεῖ καί ἡ κατασκευή τοῦ νοτίου προσκυνηταριοῦ τῆς ἐπαργυρωμένης Εἰκόνας τῆς Παναγίας «Κεχαριτωμένης», τήν ὁποία ἀρχικά ἐπαργύρωσε ὁ Συμαῖος Ἱερομόναχος Ἀγάπιος Μαγκαφᾶς, μετέπειτα Ἐπίσκοπος Μυρέων καί σύμφωνα μέ τήν σωζόμενη ἐπιγραφή κατασκευάστηκε τό ἔτος 1827.

Τό Τέμπλο τοῦ Ναοῦ εἶναι ξυλόγλυπτο καί πολύ ἀξιόλογο, δημιούργημα τοῦ ἔτους 1864 καί ἔργο Συμαίων τεχνιτῶν, μαθητῶν τοῦ Μαστρο Δράκου Ταλιαδούρου, ὁ ὁποῖος πολύ νωρίτερα φιλοτέχνησε ἐκπληκτικά καί τό τέμπλο τοῦ Πανορμίτη.

Τό πολύ ἰδιαίτερο καί συνάμα συγκινητικό στοιχεῖο, πού συναντᾶμε στό Ναό τῆς Παναγίας Κεχαριτωμένης, εἶναι ὅτι σήμερα φιλοξενοῦνται ἐκεῖ κι ἄλλες εἰκόνες τῆς Παναγίας, τίς ὁποῖες μετέφεραν οἱ Μικρασιάτες Συμιακοί μετά τόν αἱματηρό ξεριζωμό τοῦ 1922 ἀπό τίς πατρογονικές τους ἑστίες στήν ἀπέναντι περιοχή τῆς Δασιᾶς ἤ Δασίας (τουρκική ὀνομασία Ντάτσα). Ἀπό τίς εἰκόνες αὐτές, κορυφαία θέση κατέχει

ἡ Παναγία ἡ «Καμαριανή», τῆς ὁποίας σήμερα σώζονται δύο εἰκόνες ἀντίγραφα στό Ναό, καθώς καί ἡ εἰκόνα τῆς Παναγίας «Καραμακιανῆς», ἡ ὁποία μάλιστα φέρει καί σημάδια κακοποίησης. Σημειωτέον ὅτι στήν Σύμη μέχρι σήμερα, τό ὄνομα Καμαριανή καί Χαριτωμένη δίδεται ὡς βαπτιστικό στά κορίτσια, πρός τιμήν τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου.

Οἱ εἰκόνες αὐτές, μαζί μέ τήν ἐφέστια τῆς «Κεχαριτωμένης», λιτανεύτηκαν καί σήμερα κατά παράδοση ἀπό τούς ἀπογόνους τῶν προσφύγων εὐλαβικά πέριξ τοῦ Ναοῦ, πρός τιμήν τῆς Κεχαριτωμένης Μητρός τοῦ Κυρίου μας, σημάδι ὅτι παραμένουν πάντοτε ζωντανοί οἱ προαιώνιοι δεσμοί μέ τίς ἀλησμόνητες ἐκεῖνες Πατρίδες”.