Η ηρωοποίηση του τίποτα

Γράφει ο
Θάνος Ζέλκας

Το τέλος κάθε χρονιάς είναι λογικό να επιφέρει την ανάγκη για μια ενδοσκόπηση, μια βίαιη απώθηση των κακών εμπειριών και μια ωραιοποίηση των θετικών που συνέβησαν κατά τη διάρκεια αυτού του χρονικού διαστήματος. Είναι η φύση του ανθρώπου, το ένστικτο της επιβίωσης, που τον προτρέπει να συνεχίσει να ζει ό,τι κι αν του έχει συμβεί.

Η ζωή και η φύση σιχαίνονται τα κενά. Έχουν την τάση να τα γεμίζουν, ακόμα κι αν αυτά θα περιέχουν χαμηλής ποιότητας υλικά. Είναι η δική τους ιδιοτροπία και εξαιτίας αυτής γίνονται τα καλά και τα κακά πάνω στον πλανήτη. Κάθε αποτέλεσμα αποτελεί και μια νέα αιτία. Κάθε θάνατος σηματοδοτεί μια γέννηση. Κάθε σούρουπο φέρνει μια νέα αυγή.

Οι άνθρωποι ξεχνούν. Είναι κι αυτό μια ακόμα ιδιοτροπία για να μπορούν να προχωρούν. Η ένταση των γεγονότων καταλαγιάζει με την πάροδο του χρόνου. Το τέλος του 1918, ακριβώς δηλαδή έναν αιώνα πριν, βρήκε την Ευρώπη να μετρά 18,5 εκατομμύρια νεκρούς στη λήξη του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, με 9 εκατομμύρια στα πεδία των μαχών και τους υπόλοιπους να αποτελούν άμαχο πληθυσμό. Αυτό δεν εμπόδισε όμως το ξέσπασμα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου μόλις 19 χρόνια μετά με πάνω από 62 εκατομμύρια νεκρούς στο σύνολο και ένα σωρό θηριωδίες που κάνουν την ανθρωπότητα να ντρέπεται ακόμη.

Όλη αυτή η φρίκη γέννησε την ιδέα της Ενωμένης Ευρώπης. Μιας Ευρώπης που είχε σκοπό να μάθει από τα λάθη της και να μην επιτρέψει ξανά στα εδάφη της να κυλήσει τόσο αίμα. Για αρκετό καιρό αυτό το όραμα ήταν η κινητήρια δύναμη για όλες τις χώρες που συμμετείχαν. Η αλλαγή πολιτικής όμως και η αυστηρή οικονομική προσέγγιση της Ένωσης από τις ηγέτιδες δυνάμεις, οδήγησαν στον ευρωσκεπτικισμό που κερδίζει συνεχώς έδαφος με την παράλληλη άνοδο των ακραίων τάσεων που έμειναν για χρόνια στο περιθώριο.

Βρισκόμαστε μπροστά σε μια χρονική συγκυρία που όλα αμφισβητούνται και όλα καλούνται να επαναπροσδιοριστούν. Ακόμα κι εκείνα που κάποτε ήταν αδιαμφισβήτητα κι αυτό είναι προάγγελος εξελίξεων. Διότι η αμφισβήτηση δημιουργεί αντιπαραθέσεις και κάποιες από αυτές μετατρέπονται με τη σειρά τους σε συρράξεις.

Σε όλα αυτά υπάρχει επιπλέον ένα πολύ έντονο κοινωνικό φαινόμενο που πρόκειται να καθορίσει το μέλλον. Η αποξένωση των ανθρώπων, κυρίως μέσα στα μεγάλα αστικά κέντρα, και ο έντονος εθισμός στην ψευδαίσθηση που δημιουργούν τα κοινωνικά δίκτυα. Ο άλλοτε πλασματικός κόσμος της τηλεόρασης έχει μεταφερθεί στο διαδίκτυο, όπου θεωρητικά είναι πιο εύκολη η “ηρωοποίηση του τίποτα”. Επειδή κάποιος χαίρει της αποδοχής της ψηφιακής μάζας αυτόματα μετατρέπεται σε κάτι ανώτερο και ισχυροποιεί την κυριαρχία του όταν η αναγνωρισιμότητά του, του αυξάνει τους τραπεζικούς του λογαριασμούς.

Δεν χρειάζεται πτυχίο κοινωνιολογίας για να κατανοήσει κάποιος ότι όποιος ελέγχει τους “ήρωες του τίποτα” και τη διοχέτευση της πληροφορίας μέσα από τα κοινωνικά δίκτυα, είναι εκείνος που θα μπορεί να ελέγξει ολόκληρο τον κόσμο. Ο Γ’ Παγκόσμιος Πόλεμος θα γίνει αργά ή γρήγορα σε επίπεδο υπολογιστών και έξυπνων συσκευών, κάτι που θα κοστίσει πολύ ακριβά στην ανθρωπότητα και θα την γυρίσει πάρα πολλά χρόνια πίσω.

Μπορεί όλα αυτά να προκαλούν μια μελαγχολία και να κάνουν τα σκεπτόμενα άτομα να ανησυχούν για το μέλλον, εντούτοις όμως όλοι μέσα μας κρύβουμε μια μικρή ελπίδα που μας παροτρύνει να συνεχίσουμε.

Πάντα στο τέλος υπάρχει κάποιος με ένα φλογερό όραμα που κατορθώνει να εμπνεύσει και να σώσει την ανθρωπότητα από την καταστροφή της. Έρχονται οι στιγμές που κάποιοι ορμούν στη μάχη, που κατατροπώνουν τη “δικτατορία του τίποτα” και ανατρέπουν τη ροή της ιστορίας. Είναι οι στιγμές που γεννούν τους ήρωες και τους εγκληματίες, όπως θα έλεγε και η συγγραφέας...