Πρέπει να αξιοποιήσουμε  τον ενεργειακό φυσικό πλούτο

Σε επιστολή του προς τον υπουργό Περιβάλλοντος κ. Γιώργο Σταθάκη, ο κ. Παναγιώτης Μεγαλούδης μηχανολόγος μηχανικός ΤΕ, αναφέρει τα εξής:

«Κύριε Υπουργέ,
Επιτρέψτε μου την παρούσα επιστολή, με αφορμή δημοσιεύματα που είδαμε στον ηλεκτρονικό τύπο τις τελευταίες ημέρες, αναφορικά με συνάντησή σας με εκπροσώπους της εταιρείας TESLA.
Η ανάγκη για το περιβάλλον και την οικονομία μας να αξιοποιήσουμε τον ενεργειακό φυσικό πλούτο που διαθέτουμε (αιολικό, ηλιακό δυναμικό) είναι αδιαμφισβήτητη. Ωστόσο, αναφορικά με την τεχνολογία αποθήκευσης ενέργειας, πρέπει να λάβετε σοβαρά υπ’όψιν σας ότι η πλέον ώριμη τεχνικά τεχνολογία και ανταγωνιστική οικονομικά είναι η αντλησιοταμίευση, η οποία, ειδικά για τα ελληνικά νησιά, με δεδομένες τις ανεπαρκείς βροχοπτώσεις, μπορεί να προσεγγιστεί με χρήση θαλασσινού νερού, απευθείας αντλούμενου από τη θάλασσα.

Τέτοιο έργο λειτουργεί στην Οκινάουα της Ιαπωνίας από το 1999, ενώ από το 2015 έχουμε δει δημοσιεύματα σχετικά με προθέσεις της Γαλλικής EDF για εγκατάσταση αντίστοιχου έργου ισχύος 50MW στο Petit Canal της Γουαδελούπης. Για νησιά μεγέθους όπως η Αστυπάλαια, η Σύμη και μεγαλύτερα, η μέθοδος της αντλησιοταμίευσης είναι η βέλτιστη επιλογή. Τεχνολογίες ηλεκτροχημικής αποθήκευσης κρίνονται τεχνικοοικονομικά δόκιμες για νησιά με αιχμή ζήτησης ισχύος κάτω του 1MW. Π.χ., για την Ελλάδα τέτοια νησιωτικά συστήματα απαντώνται στο Καστελλόριζο, στον Άγιο Ευστράτιο, στη Γαύδο, στα Αντικύθηρα και σε αντίστοιχου μεγέθους μη διασυνδεδεμένα νησιωτικά συστήματα.

Δεν είναι τυχαίο άλλωστε το δεδομένο ότι ο Ενεργειακός Συνεταιρισμός Σίφνου επέλεξε την τεχνολογία αυτή, τη συνδυασμένη λειτουργία δηλαδή αιολικού πάρκου και αναστρέψιμου υδροηλεκτρικού, για να στηρίξει σε αυτήν την ενεργειακή αυτονομία της Σίφνου, ενός νησιού με ετήσια κατανάλωση ενέργειας 18.500MWh και ετήσια αιχμή ζήτησης ισχύος της τάξης των 6,5MW, δηλαδή μεγέθη αντίστοιχα με αυτά της Σύμης. Η διαστασιολόγηση του αναστρέψιμου υδροηλεκτρικού στη Σίφνο εγγυάται χωρητικότητα αποθήκευσης της τάξης των 860MWh, η οποία συνεπάγεται ενεργειακή αυτονομία στο νησί κατά την περίοδο αιχμής περίπου 10 ημερών.

Το ειδικό κόστος κατασκευής της μονάδας αποθήκευσης στη Σίφνο περιορίζεται περίπου στα 30€/kWh, συμπεριλαμβανομένου και του κόστους συντήρησης, με διάρκεια ζωής που υπερβαίνει τα 100 χρόνια, με μεγιστοποίηση της προστιθέμενης αξίας στο νησί. Τέτοια μεγέθη δεν είναι καν προσεγγίσιμα με τεχνολογίες ηλεκτροχημικής αποθήκευσης. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι το κόστος κτήσης μπαταριών ιόντων λιθίου σήμερα κυμαίνεται στα 500€/kWh χωρητικότητας, με διάρκεια ζωής 10 έτη, δηλαδή για 20 έτη το κόστος κτήσης θα ανέλθει στα 1.000€/kWh, με μηδαμινή προστιθέμενη αξία στον τόπο.

Οι τεχνολογίες ηλεκτροχημικής αποθήκευσης αναμένεται να παίξουν σαφώς σημαντικό ρόλο στην ενεργειακή μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, όμως πιθανότατα σε 10 – 15 χρόνια, όταν, όπως σήμερα εικάζεται, το κόστος κτήσης των μπαταριών ιόντων λιθίου αναμένεται να πέσει στα 50 – 100€/kWh. Ακόμα και τότε όμως, η σκοπιμότητά τους θα περιορίζεται σε εφαρμογές στρατηγικών αποκεντρωμένης διαχείρισης ζήτησης μέσω διεσπαρμένης αποθήκευσης (dispersed storage through demand side management strategies) και στην ηλεκτροκίνηση. Ποτέ όμως, για μεγέθη ζήτησης ισχύος σε νησιωτικά συστήματα της τάξης των 4MW και άνω δεν μπορεί να γίνει ανταγωνιστική έναντι της τεχνολογίας της αντλησιοταμίευσης, ούτε και ανάλογα περιβαλλοντικά φιλική.

Συνεπώς, για την αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας στη Χώρα μας μέσω της αξιοποίησης του ενεργειακού πλούτου, είναι αναγκαία η μετάβασή μας από τα ορυκτά καύσιμα στις ΑΠΕ αξιοποιώντας τις βέλτιστες διαθέσιμες τεχνολογίες. Άλλωστε ο ελληνικός λαός, δεν χρωστάει σε κανέναν να πληρώσει το κόστος ανάπτυξης και ωρίμανσης των τεχνολογιών ηλεκτροχημικής αποθήκευσης, επωμιζόμενος το υπέρογκο κόστος προμήθειάς τους, όπως ακριβώς συνέβη με τα φωτοβολταϊκά πλαίσια πριν από 10 χρόνια, μέσω των εξωφρενικών τιμών που αρχικά δόθηκαν υπό καθεστώτα εγγυημένης τιμολόγησης (feed-in-tariff)».