Η αρχή του Τριωδίου -Κυριακή του Τελώνου και του Φαρισαίου

Γράφει ο πρωτοπρεσβύτερος Κυριάκος Αναστ.  Μανέττας
Κληρικός-Εκπαιδευτικός, εφημέριος του ιερού ναϋδρίου Αγίας Ειρήνης και Τριών Ιεραρχών Παν/μίου Αιγαίου Ρόδου

ΤΟ ΤΡΙΩΔΙΟΝ

Η Κυριακή (17 Φεβρουαρίου 2019) είναι αφιερωμένη και γνωστή στην Ευαγγελική Περικοπή του Λουκά Κεφάλαιο (ΙΗ’ και στίχοι 10-14) του Τελώνου και του Φαρισαίου.

Την ημέρα αυτή εορτάζουν και οι ιερές μνήμες του Αγίου Θεοδώρου του Τήρωνος και του Αγίου Θεοδώρου του Νέου ή του Βυζαντίου. Και οι δύο είχανε μεγάλη δράση πνευματική αλλά και ομολογιακό-μαρτυρικό τέλος, για την Αγάπη τους στον Χριστό μας, το Λυτρωτή και Σωτήρα μας.

Αδέλφια μου, από σήμερα ξεκινά μια νέα εκκλησιαστική περίοδος του Τριωδίου. Αξίζει να γράψουμε κάποια πράγματα που είναι απαραίτητα και ενημερωτικά.

Η λέξη Τριώδιο αποτελείται από τις συλλαβές “τρία” και “ωδή”. Είναι λοιπό το οποίο  περιέχει τις Ακολουθίες και το Συναξάριο της περιόδου, που αρχίζει από την Κυριακή του Τελώνου και του Φαρισαίου και τελειώνει το απόγευμα του Μεγάλου Σαββάτου. (Στο τέλος δηλαδή της Αγίας και Μεγάλης Εβδομάδας).

Ο όρος Τριώδιο οφείλεται στο γεγονός ότι πολλοί από τους κανόνες των Ακολουθιών, που περιέχονται σ’ αυτό έχουνε μόνο τρεις ωδές: Την 8η και την 9η πάντοτε, ύστερα δε μια από τις πέντε πρώτες.

Οι υμνογραφίες αυτές είναι από τις πιο κατανυκτικές ολόκληρου του λειτουργικού χρόνου, που τις έγραψαν μεγάλοι ποιητές της Ορθοδοξίας, όπως ο Άγιος Κοσμάς επίσκοπος της πόλης Μαϊουμά, οι Στουδίτες

Μοναχοί Θεόδωρος και Ιωσήφ, ο Ανδρέας Κρήτης, Ιωάννης ο Δαμασκηνός, Ρωμανός ο Μελωδός και πολλοί άλλοι.

Περιλαμβάνει το Τριώδιο: α) τις τέσσερις πρώτες Κυριακές της Απόκρεω, Προετοιμασίας για τη μεγάλη περίοδο της Τεσσαρακοστής β) Τις Κυριακές και την περίοδο των 7 εβδομάδων της Μεγάλης Τεσσαρακοστής μέχρι την παραμονή του Πάσχα. Είναι αξιοσημείωτη η αρχή του Τριωδίου με τη σημερινή ευαγγελική περικοπή του Έλληνα Αποστόλου Ιατρού και Ευαγγελιστή Λουκά, που προανάφερα.

Με το πρώτο όπλο και πνευματικό εφόδιο αρχίζει σήμερα η ωραία αυτή περίοδος, που είναι η ΤΑΠΕΙΝΩΣΗ. Ενώ το μεγαλύτερο εμπόδιό της είναι η αρρωστημένη Υπερηφάνεια. Μας διδάσκει λοιπόν σήμερα, Αδέλφια μου, η Εκκλησία μας ότι ο αμαρτωλός, ο εκμεταλλευτής Τελώνης, της Παραβολής είχε επίγνωση (αυτογνωσία), το ποιος ήταν και ένα μόνο τρόπο έψαχνε στο αδιέξοδό του αυτό. Το έλεος και τη μακροθυμία του Χριστού μας για να τον συγχωρήσει. Χωρίς να βλέπει κανέναν πίσω από μια κολώνα κρυμμένος μακριά από τα βλέμματα των ανθρώπων, γονατιστός, κλαίγοντας απαρηγόρητα, κτυπώντας με τα χέρια του το στήθος του φώναζε:

“Ο Θεός, ιλάσθητί μοι τω αμαρτωλώ”. Μια εικόνα συγκινητική, ανθρώπινη που πραγματικά αρέσει στα μάτια του Θεού η ειλικρινής επιστροφή του κάθε αμαρτωλού στη μάνδρα του Θεού και της επιστροφής από το κακό και την αμαρτία. Και η άλλη εικόνα του Φαρισαίου.

Μιας περίπτωσης τυπικής σε καθήκοντα του Νόμου, με εγωισμό, με αυτοπροβολή, με μείωση της προσωπικότητας των άλλων, όπως του Τελώνου, με τάση επίδειξης και αυτοπροβολής.

Μια εικόνα εγωισμού, που λυπεί τον ίδιο τον Θεό και βεβαίως μειώνει και υποβαθμίζει την αξιοπρέπεια των υπόλοιπων συνανθρώπων μας. Αυτή δυστυχώς τη λυπηρή εικόνα του Φαρισαίου, που ονομάζεται Φαρισαϊσμός είναι διαχρονική και ισχύει σε όλες τις κοινωνικές τάξεις ανθρώπων, σε βαθμό ανησυχητικό ανεξαρτήτως βαθμού, ηλικίας και φυλετικής καταγωγής.

Διαβολική ενέργεια και προπάντων εωσφορική τάση σύγκρισης και επιβράβευσης για ό,τι πράττουμε ή προσφέρουμε. Την άκρα ταπείνωση μας την διδάσκει την περίοδο αυτή και πάντοτε η ζωή, η στάση και η διδαχή του ίδιου του Χριστού, των Αποστόλων, των Αγίων και μαρτύρων της Πίστης μας. Αληθινή εικόνα γνήσιου χριστιανού, είναι η μορφή και η στάση του Τελώνη.

Η ύψωση του εαυτού μας καταδικάζεται από τον Θεό όσο τυπική κι αν παρουσιάζεται. Ενώ η συντριβή, η μετάνοια, η επίγνωση σώζει, διδάσκει, αναγεννά την ψυχή και την πνευματική ισορροπία του κάθε ανθρώπου, ιδιαίτερα των χριστιανών.

ΟΥΔΕΤΕΡΟΘΡΗΣΚΟ ΚΑΙ ΟΥΔΕΤΕΡΟΔΟΞΟ ΚΡΑΤΟΣ

Τις θλιβερές εικόνες, που ζούμε παγκόσμια, σε καταστροφές, αρρώστιες, θανάτους, πλημμύρες, σεισμούς και μια μόνο απάντηση μπορούμε να δώσουμε: Ζούμε, αδέλφια μου, στο κατώφλι μιας εικόνας αποκαλυπτικής. Είναι τα σημεία των καιρών. Είναι μια εικόνα, μια μορφή της Δευτέρας Παρουσίας.

Διαβάζοντας το Ιερό μας Ευαγγέλιο, τις Προφητείες μεγάλων Πατέρων, Προφητών και Αγίων αυτό το συμπέρασμα βγάζουμε.

Βλέπουμε και βιώνουμε, ζούμε ανήκουστα και φρικτά πράγματα. Προδοσίες και ξεπουλήματα εθνικά  όπως με το Μακεδονικό, το Κυπριακό, το Αιγαίο, κ.ά. Ξεπούλημα των ιερών και οσίων της Πίστης μας.

Η πρόσφατη συνταγματική αναθεώρηση του άρθρου (3) παραγκωνίζει τη συντριπτική πλειονότητα ενός ορθόδοξου και θρησκευόμενου λαού όπως της πατρίδας μας, της πολύπαθης Ελλάδας. Από πολιτικούς άθεους, αλλά και ο εκκλησιαστικός ηγέτης που δεν έχουνε το ανάλογο ανάστημα, να αντισταθούν και να αποδείξουν την αξία της Ορθοδοξίας (όχι των κληρικών της), αλλά των Αγίων και της προσφοράς της, τι άλλο θα περιμένει ο λαός του Θεού να δει;

Λυπηρή εικόνα, που διαγράφει τα θρησκευτικά, που νομοθετεί το ανώμαλο σαν υγιές, το ανήθικο σαν ηθικό, το παράλογο σαν λογικό, την ψευτιά σαν αλήθεια, είναι μια εικόνα που ταιριάζει στη φαρισαϊκή εικόνα της σημερινής ευαγγελικής περικοπής.

Θεέ μου. Συγχώρεσέ μας για την αναξιότητά μας. Γιατί οι γνήσιοι οπαδοί σου, οι μάρτυρες άγιοί σου Επίσκοποι, και θρόνους και εξουσίες όλα τα εγκατέλειπαν για Εσένα και μαρτύρησαν σε εξορίες και φρικτούς θανάτους. Σήμερα βλέπουμε εικόνες πώς να αρπάξουμε τις θέσεις των άλλων με κάθε πρόστυχο και παράνομο τρόπο.

Και μη χειρότερα...