Οριστική συμφωνία κυβέρνησης-τραπεζιτών για την προστασία της α’ κατοικίας

Σε οριστική συμφωνία για το νέο νόμο που θα αντικαταστήσει το νόμο Κατσέλη-Σταθάκη για την προστασία της α΄κατοικίας κατέληξαν κυβέρνηση και τράπεζες μετά την νέα πολύωρη συνάντησή τους και πλέον ανοίγει ο δρόμος για την κατάθεση στη Βουλή του σχετικού νομοσχεδίου.

Κυβερνητικές πηγές αναφέρουν πως στη συνάντηση που διήρκεσε 8 ώρες συζητήθηκε εκτενώς όλο το πλαίσιο της συμφωνίας που θα ισχύσει από 1η Μαρτίου 2019.

Συζητήθηκαν ένα προς ένα τα άρθρα του σχεδίου νόμου, παρουσία δικηγόρων διευκρίνιζαν τραπεζικές πηγές. Πληροφορίες αναφέρουν ότι έμεινε το αρχικό όριο ως προς το υπόλοιπο δανείου για ένταξη στη ρύθμιση στα 130 χιλιάδες ευρώ. Επίσης αφορά σε σπίτια με αντικειμενική αξία έως 250 χιλιάδες ευρώ.

Αναφορικά με το εισόδημα που πρέπει να έχει κάποιος είναι τα 12.500 ευρώ για τον άγαμο και έως 21.000 ευρώ για έγγαμμους με προσαύξηση 5.000 ευρώ για κάθε παιδί και έως 36.000 «ταβάνι».
Η ρύθμιση θα διαρκέσει ένα έτος και πιθανότατα πέντε για ανάπηρους ή άνεργους.

Οι εκπρόσωποι της κυβέρνησης και οι εκπρόσωποι της Ένωσης Ελληνικών Τραπεζών, μετά από πολύωρη σύσκεψη εργασίας, ολοκλήρωσαν ομόφωνα με επιτυχία το πλαίσιο της νέας ρύθμισης για την προστασία της πρώτης κατοικίας, αναφέρουν συνεργάτες του υπουργού Επικρατείας, όπως σημειώνει το ΑΠΕ-ΜΠΕ.
«Η συμφωνία θα αντικαταστήσει από την 01/03/2019 το άρθρο 9 του ν.3869/10» σημείωναν χαρακτηριστικά οι ίδιοι.

Οι συνεργάτες του κ. Φλαμπουράρη διευκρίνιζαν περαιτέρω πως «άμεσα θα γίνουν οι απαραίτητες ενέργειες για να εισαχθεί προς ψήφιση το νέο πλαίσιο από το ελληνικό Κοινοβούλιο και στη συνέχεια θα ακολουθήσει η επεξεργασία για τη συνολική αναθεώρηση των πλαισίων ρύθμισης των ιδιωτικών χρεών».
Δηλαδή, μετά την ψήφιση του νέου πλαισίου θα γίνει η επεξεργασία για τη συνολική αναθεώρηση του πτωχευτικού δικαίου των ιδιωτών.

Στη σύσκεψη συμμετείχαν από πλευράς κυβέρνησης ο υπουργός Επικρατείας, Αλέκος Φλαμπουράρης, ο υφυπουργός Επικρατείας, Δημήτρης Λιάκος, στελέχη των νομικών υπηρεσιών των υπουργείων Οικονομίας & Ανάπτυξης, Οικονομικών και Δικαιοσύνης και οι εκπρόσωποι της Ένωσης Ελληνικών Τραπεζών κ. Καλαντώνης και κα. Απαλαγάκη.

Θα πει το «ναι» η Κομισιόν;
Της είδησης για οριστική συμφωνία κυβέρνησης τραπεζών για την προστασία της α’ κατοικίας προηγήθηκε η δημοσιοποίηση της δεύτερης έκθεσης της Κομισιόν στο πλαίσιο της μεταμνημονιακής αξιολόγησης, στην οποία δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στο ζήτημα των κόκκινων δανείων και στην καθυστέρηση που παρατηρείται στη διευθέτηση του προβλήματος και εκφράζονται σοβαρές ενστάσεις σχετικά με την ελληνική πρόταση για την προστασία της πρώτης κατοικίας – τουλάχιστον στην αρχική μορφή που αυτή είχε πάρει.

Παρά την πρόοδο στο μέτωπο των κόκκινων δανείων, το ύψος τους παραμένει υπερβολικά υψηλό (κοντά στο 47% του συνόλου) ή 85 δισ. ευρώ σύμφωνα με στοιχεία του Σεπτεμβρίου 2018. Η αξιοποίηση εργαλείων για την αντιμετώπιση αυτού του βάρος είναι «κατώτερη των προσδοκιών» σχολιάζουν οι Βρυξέλλες.
Σχετικά με το διάδοχο νόμο Κατσέλη στην έκθεση σημειώνεται ότι αναφορικά με την πρόταση των ελληνικών αρχών για ένα νέο πλαίσιο προστασίας της α’ κατοικίας οι συζητήσεις συνεχίζονται.

«Υπάρχει μεγάλος αριθμός σχεδιαστικών και τεχνικών λεπτομερειών, οι οποίες πρέπει να διευθετηθούν προκειμένου να διασφαλιστεί ότι το νέο πλαίσιο είναι απολύτως προσωρινό, σωστά στοχευμένο, μπορεί να είναι λειτουργικό στο άμεσο μέλλον και βελτιώνει την κουλτούρα πληρωμών. Επιπρόσθετα το σχέδιο δράσης για τη μείωση των εκκρεμών δικαστικών υποθέσεων του πλαισίου Κατσέλη έως το 2021 πρέπει να εξειδικευτεί περαιτέρω, λαμβάνοντας υπόψη το νέο νομικό πλαίσιο της α’ κατοικίας και αντιμετωπίζοντας προβλήματα με τους ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς.»

Η Κομισιόν διευκρινίζει ότι αυτό που την ανησυχεί είναι πως «ένας μεγάλος αριθμός σοβαρών ζητημάτων για το νέο σχήμα προστασίας της πρώτης κατοικίας παραμένουν ανοιχτά».

Το θεωρεί υπερβολικά ευρύ, καθώς επεκτείνεται και στα επιχειρηματικά δάνεια, ενώ εκφράζει φόβους ότι θα μπορούσε να ευνοήσει στρατηγικούς κακοπληρωτές. «Βάσει της προκαταρκτικής εκτίμησης η πρόταση της κυβέρνησης εγείρει σοβαρές ανησυχίες για την κουλτούρα αποπληρωμής των δανείων και την επιβάρυνση των τραπεζικών ισολογισμών, καθώς θα μπορούσε να δώσει τη δυνατότητα για πτωχεύσεις στρατηγικής» προειδοποιεί η Κομισιόν.

Σημειώνει δε πως η πρόταση δεν στοχεύει επαρκώς στους πιο ευάλωτους δανειολήπτες, ενώ έχει άμεση αλληλεπίδραση με άλλες διαδικασίες, όπως το καθεστώς πτώχευσης/ ειδικής διαχείρισης. Ενέχει δε τον κίνδυνο για περαιτέρω καθυστερήσεις από δανειολήπτες με εκκρεμείς αιτήσεις στο υφιστάμενο σχήμα προστασίας, οι οποίοι καταθέτουν αίτηση και για το νέο σχήμα. Επιπλέον δεν περιλαμβάνει εκτίμηση για τον αντίκτυπο στην κεφαλαιακή βάση των τραπεζών.

Κωδικοποιώντας τις αντιρρήσεις της Κομισιόν για τη συμφωνία -στην αρχική τουλάχιστον μορφή της- το Euro2day.gr κάνει λόγο για εννέα πηγές ανησυχίας, οι οποίες εγείρουν ισάριθμες ενστάσεις:
1) Το γεγονός ότι ανοίγει σημαντικά η περίμετρος των μη εξυπηρετούμενων δανείων με εγγύηση την πρώτη κατοικία που θα μπουν στο νέο πλαίσιο προστασίας, καθώς η πρόταση περιλαμβάνει και τα επιχειρηματικά.
2) Το νέο πλαίσιο θα τρέχει παράλληλα με τον νόμο Κατσέλη, με αποτέλεσμα να υπάρχει πρόσθετο καθεστώς προστασίας.

3) Τα εισοδηματικά κριτήρια που προβλέπει η πρόταση και γενικότερα η περιουσιακή κατάσταση δεν απευθύνονται μόνο στους πλέον οικονομικά ευάλωτους δανειολήπτες, αλλά σε πολλούς περισσότερους.
4) Το γεγονός ότι θα τρέχουν παράλληλα και οι εκκρεμείς υποθέσεις του νόμου Κατσέλη και το νέο πλαίσιο ρύθμισης μέσω της πλατφόρμας θα προκαλέσει καθυστέρηση στην εκδίκαση των υποθέσεων του νόμου Κατσέλη.

5) Στην κυβερνητική πρόταση δεν υπάρχει καμία αναφορά στην κεφαλαιακή επίπτωση που θα προκαλέσει το νέο πλαίσιο στα κεφάλαια των τραπεζών.
6) Η επιδότηση της δόσης από το κράτος θα πρέπει να εξετασθεί προσεκτικά από τη Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού της Κομισιόν, έτσι ώστε να μετρηθούν οι δημοσιονομικές επιπτώσεις και να διαπιστωθεί εάν αποτελεί κρατική ενίσχυση (State aid).

7) Το νέο παράλληλο πλαίσιο προστασίας θέτει σε κίνδυνο τη δέσμευση ότι οι υποθέσεις του νόμου Κατσέλη θα έχουν όλες εκδικασθεί μέχρι το τέλος του 2021.
8) Θέτει επίσης σε κίνδυνο την πορεία της διεξαγωγής των πλειστηριασμών στο μεσοδιάστημα, μέχρι να ξεκινήσει η λειτουργία του νέου πλαισίου.

9) Το νέο καθεστώς ενδέχεται να δεσμεύσει τις τράπεζες να προχωρήσουν σε προ-ρυθμίσεις μη εξυπηρετούμενων δανείων χιλιάδων δανειοληπτών, χωρίς να έχει προηγηθεί εις βάθος έλεγχος της οικονομικής τους κατάστασης.