Άνθρωποι που επικρίνουν συνεχώς

Υπάρχουν άνθρωποι γύρω μας που δεν σταματούν να ασκούν αρνητική κριτική στους άλλους με την κάθε ευκαιρία. Βρίσκουν σχεδόν πάντα κάτι να κακοχαρακτηρίσουν, παραγνωρίζοντας τα όποια θετικά στοιχεία μπορεί να έχει κάποιος. Σαν να νιώθουν ικανοποίηση όταν υποτιμούν ή υποβιβάζουν το καθετί που σχολιάζουν. Σαν να κατακτούν έτσι μια πλασματική θέση ισχύος. Δυσκολεύονται να εκτιμήσουν, να θαυμάσουν, αλλά και να κατονομάσουν το καλό.

 

Από πού ξεκινάει όλη αυτή η συμπεριφορά τους; Από τον τρόπο που μεγάλωσαν; Από τα πρότυπα που είχαν; Από τα δικά τους απωθημένα συναισθήματα; Από τις ανασφάλειες και τα συμπλέγματά τους; Από έναν εσωτερικευμένο θυμό και μια τιμωρητική-απαξιωτική στάση που υιοθετούν απέναντι στους άλλους; Από τη χαμηλή τους αυτοπεποίθηση ή τη ματαίωση που νιώθουν όταν δεν έχουν πετύχει τους σημαντικότερους στόχους της ζωής τους; Από όπου όμως και να ξεκινάει, μια τέτοια στάση απέναντι στους ανθρώπους δεν μπορεί να λειτουργήσει θετικά στις διαπροσωπικές σχέσεις.

 

Εκείνος που κατακρίνει συνεχώς, συνήθως δεν κάνει τη δική του αυτοκριτική. Αποδίδει τις όποιες ευθύνες στους άλλους. Για όλα φταίνε σχεδόν πάντα οι άλλοι! Συγκρούεται, προσβάλλει, ειρωνεύεται και δεν είναι σε θέση να ακούσει την εκδοχή του άλλου ατόμου. Οι δικές του ερμηνείες, οι δικές του πεποιθήσεις, η δική του αντίληψη των πραγμάτων είναι εκείνη που είναι εύστοχη. Γκρινιάζει, μουρμουράει για όλα τα κακώς κείμενα και ταυτόχρονα κατηγορεί με ευκολία κάτι με το οποίο διαφωνεί.

Η συνεχής άσκηση κακής κριτικής τους κάνει σκληρούς συνομιλητές, καυστικούς και συχνά επιθετικούς. Σπάνια παραδέχονται τα δικά τους ελαττώματα ή τα λάθη τους. Έχουν επιλεκτική μνήμη και χρησιμοποιούν ό,τι διαθέτουν ως «υλικό» αναμνήσεων για να δικαιολογηθούν ή να υποστηρίξουν όσο μπορούν πιο δυνατά το «δίκιο» τους. Επιμένουν σκόπιμα σε κάποια παραδείγματα, γεγονότα ή λόγια για να πονέσουν, να πληγώσουν τον άνθρωπο απέναντί τους.

Συνήθως, όσοι είναι δίπλα τους υποφέρουν. Νιώθουν ότι οφείλουν για κάποιο λόγο  συνεχώς να απολογούνται για κάτι και να προσπαθούν να υπερασπιστούν τη διαφορετική τους στάση και κοσμοθεωρία. Δεν αισθάνονται ότι μπορούν να είναι ο εαυτός τους, γιατί όλο και κάτι δεν θα αρέσει και θα μπει στο στόχαστρο της επίκρισης. Πόσο κουραστικό, εξαντλητικό και διαβρωτικό για κάθε σχέση! Εκείνος που δέχεται τη συνεχόμενη κριτική είναι αρχικά μαγκωμένος, σε άμυνα και υπό αγανάκτηση. Ώσπου κάποια στιγμή έρχεται η έκρηξη μαζί με τη ματαίωση και το θυμό. Είναι η στιγμή που συνειδητοποιεί ο «αποδέκτης» της κριτικής ότι δεν χρειάζεται άλλο να επιτρέπει και να ανέχεται τέτοιου είδους συμπεριφορά! Ότι δεν έχει κανείς το δικαίωμα να μας κάνει να νιώθουμε άβολα για αυτό που είμαστε και για αυτό που σκεφτόμαστε. Και έτσι έρχεται η ρήξη της σχέσης, το τέλος της καταπίεσης.

Ο επικριτικός άνθρωπος είναι φιλικός απέναντι σε όποιον συμφωνεί μαζί του και κακόβουλος σε όποιον όχι μόνο διαφοροποιείται, αλλά και υπερασπίζεται με σθένος την άποψή του. Τίποτα, όμως, από όλα αυτά δεν θα αλλάξουν, αν δεν αναγνωρίσει καταρχήν το ίδιο το άτομο ότι το κάνει! Αν δεν συνειδητοποιήσει ότι εστιάζει μόνιμα στο αρνητικό των ανθρώπων και των καταστάσεων με έναν άκαμπτο, απόλυτο και χαιρέκακο τρόπο. Δυστυχώς, με τον καιρό αυτή η κακοπροαίρετη κριτική γίνεται μέρος του τρόπου σκέψης τους, κομμάτι του εαυτού τους. Αδυνατούν να δουν αλλιώς τον κόσμο, την πραγματικότητα. Αρνούνται να δουν τη δική τους συμμετοχή σε ό,τι κατακρίνουν. Οι άνθρωποι αυτοί είναι τοξικοί τόσο για τον εαυτό τους όσο και για τους άλλους. Αναρωτιέται κανείς αν θα υπάρξει κάποιο διαφορετικό αποτέλεσμα όσο και να τους μιλήσεις, όσο και να τους εξηγήσεις. Κάποιοι, λοιπόν, εγκαταλείπουν τη σχέση μαζί τους ή τους αποφεύγουν ή αδιαφορούν ή αποφασίζουν να αντεπιτεθούν. Το μόνο σίγουρο πάντως είναι ότι τους έχουν πλήρως απομυθοποιήσει και γνωρίζουν ότι δύσκολα θα τους αλλάξουν γνώμη για το οτιδήποτε. Η επιλογή, λοιπόν, βαραίνει τον συνομιλητή, τον φίλο, τον συνοδοιπόρο του επικριτικού ανθρώπου: για πόσο ακόμα αντέχει, πόσα ακόμα θα ανέχεται και πόσα ακόμα θα επιτρέπει εις βάρος του να λέγονται...! Όχι από εγωισμό, ούτε από θυμό ή εκδικητικότητα, αλλά από αυτοσεβασμό!!!

Κάνοντας την αυτοκριτική του εξελίσσεται, γνωρίζει καλύτερα τον εαυτό του, δεν συντηρεί νοσηρές καταστάσεις.
Δεν χάνει χρόνο μέσα από την αναμονή και το θυμό.
Δεν δικαιολογεί πάντα τον εαυτό του εις βάρος των άλλων. Δεν θυματοποιείται και δεν δέχεται να είναι κομπάρσος στη ζωή του.
Η αυτοκριτική, λοιπόν, δεν είναι απειλή, αλλά λύτρωση από αυταπάτες, ψευδαισθήσεις και παρερμηνείες...