Η Ρόδος ως διεθνής πολιτιστικός πυλώνας, μέσα από τον διάλογο των θρησκειών...

Γράφει o
Αγαπητός Ξάνθης
Αρχιτέκτονας-διεθνολόγος

Όταν είδα τη φωτογραφία κατά την ημέρα της Δοξολογίας της επετείου της 25ης Μαρτίου στον Ευαγγελισμό, ήμερα με διπλό νόημα για τη χριστιανοσύνη και την πατρίδα, ένιωσα μια ικανοποίηση για το νησί μου και την πολύπλευρη διαπολιτισμική του εικόνα.        

Η μακραίωνη ιστορία του, η πολύ-πολιτιστική του παράδοση, η συνάντηση πολλών διαφορετικών γλωσσών στον ίδιο τόπο πλέκουν ένα σπάνιο πολιτιστικό καμβά που μπορεί να αποδώσει μαζί με την κοινωνικο-οικονομική σύνθεση την ψηλάφηση των στοιχείων μιας βιώσιμης εξέλιξης.

Μερικοί χρονικοί σταθμοί αποδεικνύουν τη «διπλωματική βαρύτητα» που διαθέτει το νησί ως γέφυρα του δυτικο ευρωπαϊκού πολιτισμού με την Ανατολή. Επιμένω να αναφωνώ ότι η Ρόδος αποτελεί τη μεγάλη ανατολίζουσα ματιά της Ευρώπης. Σήμερα παρά ποτέ, ο διάλογος μεταξύ Δύσης και Ανατολής, μεταξύ Χριστιανισμού και Ισλάμ οφείλει να εμπλουτιστεί με νέα δεδομένα, με τις αρχές της οικουμενικής αδελφότητας που έχουν αιτιαστεί στη βάση μιας (αλληλο)εμπιστοσύνης και καθεστώτος ανθρώπινης πολλαπλότητας απομονώνοντας ταυτόχρονα ακραίες φωνές και βάνδαλες συμπεριφορές.

Και η συνημμένη φωτογραφία το πιστοποιεί περίτρανα.
Ο πολιτιστικός διάλογος προωθεί την προσέγγιση διαφορετικών κοσμοθεωριών και πεποιθήσεων αποσκοπώντας στη συνύπαρξη διαφορετικών δογμάτων σε μια στιγμή όξυνσης και τρομοκρατικής ωμότητας που αναγεννά πάθη και βιαιοπραγίες τόσο σε ανθρώπινες ζωές όσο και σε πολιτιστικά μνημεία παγκόσμιας εμβέλειας.  Αυτό ο διάλογος οφείλει να αποτελέσει το βαγόνι δημιουργίας κοινών οραμάτων στις ράγες ενός βιώσιμου  μέλλοντος στο πλαίσιο της αειφόρου ανάπτυξης της ευρύτερης περιοχής και όχι μόνο. Η εγκατάσταση αυτού του «τρένου διάλογου» μπορεί και πρέπει να είναι η Ρόδος. Το νησί της Ειρήνης και της Ανακωχής.

Η Ρόδος ανοίγει την αγκαλιά της στη  μουσουλμανική κοινότητα χρόνια τώρα, δείχνοντας τη συμβίωση διαφορετικών θρησκειών και κουλτούρας.

Η Ρόδος πάντοτε ήταν πρωτοπόρα σε θέματα συνεργασίας, διπλωματίας και εξωτερικής πολιτικής, αποδίδοντας τη συνείδηση της συνύπαρξης, λόγω τουρισμού αλλά και φύσης των Ροδιτών.    
Αυτό επιχειρήθηκε  το 1948 στη διάσκεψη της ειρήνης υπό την αιγίδα του ΟΗΕ μεταξύ Αράβων και Ισραηλιτών στο ξενοδοχείο «Των Ρόδων» η οποία τελικά στέφθηκε σε επιτυχία το 1949 με την ίδρυση του κράτους του Ισραήλ. Τότε οι ξένοι ανταποκριτές χαρακτήρισαν τη Ρόδο «Όαση της Ειρήνης».

Αυτό διακρίθηκε το 1988, με την Σύνοδο κορυφής της Ε.Ε, όταν επί πρωθυπουργίας Ανδρέα Παπανδρέου, πραγματοποιήθηκε με ιδιαιτέρα θετικά αποτέλεσμα για την πορεία της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.  

Αυτό επαναλαμβάνεται αδιαλείπτως τα τελευταία 13 χρόνια και στις εργασίες του παγκόσμιου φόρουμ για τον «Διάλογο των Πολιτισμών». Στο πρόσφατο με τίτλο εργασιών «Η πολυπολικότητα και ο διάλογος στην Περιφερειακή και Παγκόσμια Ανάπτυξη: Καθώς φανταζόμαστε το πιθανό μέλλον» το οποίο διεξήχθη τον Οκτώβριο του 2018, ο πρόεδρος και συνιδρυτής του φόρουμ Βλαντιμίρ Γακούνιν  επεσήμανε τη σπουδαιότητα της Ρόδου ως γεωπολιτικής θέσης της νοτιοανατολικής πλευράς της Μεσόγειου και ως κέντρο των εξελίξεων της προσφυγικής κρίσης παρέχοντας ένα μοναδικό περιβάλλον για μια ανοιχτή συζήτηση βασισμένη στις αρχές της ευθύτητας, του αμοιβαίου σεβασμού για ένα εναλλακτικό ειρηνικό μέλλον στην κατεύθυνση μιας πιο δίκαιης και σταθερής παγκόσμιας τάξης. Λόγια προφητικά και επίκαιρα, σήμερα  μετά από τα συνεχή δολοφονικά κτυπήματα μίσους του ISIS και του ισλαμικού χαλιφάτου  τα τελευταία χρόνια.  

Αυτό διατυπώθηκε και στην πρώτη Διάσκεψη για την Ασφάλεια και τη Σταθερότητα μεταξύ υπουργών Εξωτερικών και υψηλόβαθμων αξιωματούχων από επτά ευρωπαϊκές και επτά αραβικές χώρες, που πραγματοποιήθηκε το Σεπτέμβριο του 2016 στη Ρόδο. Ήταν η πρώτη φορά όπου κράτη από τη νοτιοανατολική Ευρώπη, τη Μεσόγειο και τη Βόρεια Αφρική κάθισαν στο ίδιο τραπέζι για να μιλήσουν για τα φλέγοντα ζητήματα της Ανατολικής Μεσόγειου, μιας περιοχής γεμάτης διαμάχες και συρράξεις.  Η Ρόδος εμφανίστηκε στο διεθνές προσκήνιο πρωταγωνιστώντας στη διπλωματική σκακιέρα, στην επιδίωξη μιας συμφωνίας για τη δημιουργία ενός διχτύου ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο για την  αποκατάσταση της λειτουργικότητας της περιοχής. Η επιδίωξη του τ.Υπ. Εξωτερικών της χώρας μας είναι αυτή η μορφή Διάσκεψης να αποκτήσει ένα μόνιμο χαρακτήρα προς όφελος της ειρήνης. Η Ρόδος και πάλι στην πρώτη θέση της διπλωματίας και της πολλαπλής πολιτιστικής απεικόνισης.   

Όμως αυτό το σημαντικό γεγονός επαναλήφτηκε, ακόμη δύο φορές με την πρόσφατη (τρίτη) στις 21-22/2018 με τον τότε Υπουργό Εξωτερικών να τονίζει: «Το «πνεύμα της Ρόδου» συμβάλλει στην αποκατάσταση της ιστορικής ενότητας της Νοτιο-ανατολικής Ευρώπης, της Βόρειας Αφρικής και της Μέσης Ανατολής, ανατρέποντας στερεότυπα και αναδεικνύοντας τη σημασία της αρμονικής συνύπαρξης πολιτισμών και θρησκειών».

Αυτό ενδυναμώνεται επιστημονικά και από την κατεύθυνση του Τμήματος Μεσογειακών Σπουδών της Πανεπιστημιακής Μονάδας της Ρόδου του Πανεπιστημίου Αιγαίου και του ανάλογου μεταπτυχιακού της Τμήματος το οποίο παρέχει υψηλού επιπέδου γνώσεις και ερευνητικό πεδίο για την ανάγνωση και διαμόρφωση αντίληψης των ευρω-μεσογειακών σύνθετων πολιτικών, ιδεών και πολιτισμών.     Συνεπώς, η Ρόδος ανατρέπει εκ τοις πράγμασι τη παγκόσμια θεωρία της σύγκρουσης των πολιτισμών (θεωρία του  Samuel Huntington) και επιβεβαιώνει το απόφευγα του  Γουίλ Ντυράν, 1885-1981 (Αμερικανός ιστορικός και φιλόσοφος) ότι: «Πολιτισμός είναι η επικράτηση του δικαίου πάνω στη δύναμη, της πειθούς στη βία, του διαλόγου στο μονόλογο, του πνεύματος στην ύλη, της συνύπαρξης στο διαχωρισμό».