«Γιατί και γεωλογικά το Καστελόριζο είναι Αιγαίο»

Γράφει ο
Ακίνδυνος Κελεπερτζής*
στη “Ναυτεμπορική”

Ως απάντηση αφ’ ενός μεν των παλαιών προκλητικών δηλώσεων του Τούρκου Πρωθυπουργού ότι δεν γνωρίζει για την κυριότητα 130 βραχονησίδων του Αιγαίου και ότι υπάρχουν γκρίζες ζώνες στο Αιγαίο και αφ’ετέρου της πρόσφατης δήλωσης βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ ότι το Καστελόριζο δεν ανήκει στο Αιγαίο, σας παρουσιάζω τις παρακάτω επιστημονικές συμβουλές μου.

1. Τα σύνορα της Ελλάδος ηπειρωτικά και θαλάσσια είναι καθορισμένα με βάση τις Διεθνείς Συνθήκες, Συνθήκη της Λωζάννης και τους αντίστοιχους χάρτες.

2. Τα θαλάσσια σύνορα Ελλάδος –Τουρκίας είναι νόμιμα καθορισμένα και ο κυριαρχικός χώρος της Ελλάδος είναι ενιαίος, ηπειρωτικός και θαλάσσιος. Στον ηπειρωτικό τομέα υπάρχουν  πεδιάδες, λίμνες, λόφοι και βουνά. Τα νησιά του Αιγαίου και μεταξύ αυτών του Καστελορίζου διαμορφώθηκαν  λόγω γεωλογικών διεργασιών  που άρχισαν πριν από  23 εκατομμύρια χρόνια περίπου και συνεχίζονται και σήμερα. Τα φαινόμενα αυτά περιλαμβάνουν τεκτονικές κινήσεις ,απόσυρση και  επίκλυση της θάλασσας, καταβύθιση της Αφρικανικής τεκτονικής πλάκας κάτω από την Ευρασιατική με αποτέλεσμα τη δημιουργία πολλών ηφαιστείων του ηφαιστειακού τόξου του Αιγαίου. Κατά το Μέσο Μειόκαινο πριν από 15 εκατομμύρια χρόνια ο Ελληνικός  ηπειρωτικός χώρος και το Αιγαίο χερσεύει. Σε διαφορετικές γεωλογικές περιόδους υπήρξε χέρσευση της ηπειρωτικής Ελλάδος με το Αιγαίο αλλά κατά το Μέσο Πλειστόκανο μέχρι και σήμερα, δηλαδή τα τελευταία 700.000 χρόνια, υπάρχει τεκτονική δραστηριότητα με αποτέλεσμα την επίκλυση της θάλασσας και τη δημιουργία του σημερινού Αιγαίου.

Το Αιγαίο Πέλαγος περιλαμβάνει τον υποθαλάσσιο πυθμένα με πετρώματα, μεταλλοφόρα και μη ιζήματα που γεωμορφολογικά  εμφανίζονται ως οριζόντιες επιφάνειες, υποθαλάσσιοι λόφοι και βουνά αλλά και ως νησιά και βραχονησίδες που ανυψώνονται πάνω από τη στάθμη της θάλασσας.

Η γεωλογία των βραχονησίδων βάσει στρωματογραφικών, γεωτεκτονικών, πετρολογικών, γεωχημικών και γενικώς γεωλογικών κριτηρίων ταξινομείται σε μία από τις ήδη υφιστάμενες Γεωλογικές Ζώνες της Ελλάδος. Στον πυθμένα εκδηλώνονται και ηφαιστειακές εκρήξεις ιδιαίτερα στον υποθαλάσσιο πυθμένα της Σαντορίνης. Στη Λέσβο τέτοιες  υποθαλάσσιες εκχύσεις θερμού νερού εκδηλώνονται στον θαλάσσιο πυθμένα βόρεια της Λέσβου αλλά και στο εσωτερικό της ως κατάλοιπα της παλαιάς ηφαιστειακής δράσης πριν 20 εκατομμύρια χρόνια οπότε δημιουργήθηκε και το μοναδικό μνημείο της φύσης το  Απολιθωμένο Δάσος Σιγρίου.  
Η δήλωση βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ ότι το Καστελόριζο δεν ανήκει στο Αιγαίο ισοδυναμεί με άγνοια των γεωλογικών δεδομένων σχετικά με την εξέλιξη και διαμόρφωση του Αιγαίου.

Το Καστελόριζο εντάσσεται στο χώρο του Αιγαίου που είναι σύνθετος από γεωλογικής άποψης. Ξεκινώντας  από το Βόρειο Αιγαίο και καταλήγοντας προς νότο διά του ηφαιστειακού τόξου (Μήλος, Σαντορίνη, Πάτμος, Κως, Κίμωλος, Νίσυρος κ.λπ) στη νότια περιοχή της Κρήτης και στην προχώρα με το ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τον εντοπισμό υδρογονανθράκων. Στον ενιαίο χώρο του Αιγαίου η δράση των γεωλογικών-γεωχημικών παραγόντων συνδέθηκε με γένεση μεταλλευμάτων και βιομηχανικών ορυκτών π.χ. στη Μήλο, Κίμωλο, Νίσυρο και ανάπτυξη του Ελληνικού Πολιτισμού.

Κατόπιν των ανωτέρω αναφερθέντων από γεωλογικής άποψης, τα νησιά, οι βραχονησίδες, ο θαλάσσιος πυθμένας - το Αιγαίο και η ηπειρωτική Ελλάδα αποτελούν αναμφισβήτητα ενιαίο κυριαρχικό χώρο της Ελλάδος, το δε Καστελόριζο δεν διαχωρίζεται και ανήκει στο Αιγαίο.

* Ομότιμος Καθηγητής Ακίνδυνος Κελεπερτζής, Παν/μιο Αθηνών, Ph.D  Παν/μιο Πατρών, Ph.D University of Manchester, England.