Χρηστικές πληροφορίες για ορθή ενημέρωση ως προς τα αναφυόμενα θέματα εκλογικής διαδικασίας

Γράφει ο Ιωάννης Σ. Κουμπιάδης
Δικηγόρος

 

Ως γνωστόν, η ανακήρυξη των συνδυασμών των υποψηφίων για τις δημοτικές εκλογές της 26ης Μαΐου 2019  στο Δήμο Ρόδου  και τους υπόλοιπους Δήμους  Καστελλορίζου,  Σύμης, Χάλκης,  Καρπά,θου, Κάσου και Τήλου,  που  ανήκουν διοικητικά στην επαρχία Ρόδου, γίνεται 15 ημέρες πριν από την ψηφοφορία, δηλαδή  μέχρι την 12η ώρα βραδινή του Σαββάτου της 11ης Μαΐου 2019 από το αρμόδιο Δικαστήριο, σε δημόσια συνεδρίαση, δηλαδή εν προκειμένω από το Πολυμελές Πρωτοδικείο Ρόδου, στο οποίο υποβλήθηκαν εμπρόθεσμα (μέχρι 05-05-2019) οι δηλώσεις των συνδυασμών.

Βασική υπογραμμισμένη επισήμανση:   Κρίσιμο χρονικό σημείο κατά το οποίο κρίνεται το παραδεκτό της δήλωσης κατάρτισης συνδυασμού  από την άποψη της συμμετοχής σε αυτόν του νόμιμου αριθμού υποψηφίων και των δύο (2) φύλων είναι το χρονικό σημείο ανακήρυξης του συνδυασμού αυτού από το αρμόδιο πολιτικό δικαστήριο.

Με τη γενομένη δε  κατάρτιση των συνδυασμών για την ανάδειξη δημοτικών και  κοινοτικών Αρχών και τη γενομένη ήδη πλέον στις 05-05-2019 κατάθεση των δηλώσεων και δικαιολογητικών όλων των υποψηφίων έχουμε εισέλθει και διανύουμε πλέον το στάδιο του  ελέγχου του παραδεκτού από το αρμόδιο Δικαστήριο, το οποίο στη συνέχεια, καλώς εχόντων δε των πραγμάτων,  θα προβεί στην ορθή ανακήρυξη των συνδυασμών και υποψηφίων, οι οποίοι πληρούν τις προϋποθέσεις της εκλογικής νομοθεσίας.

Λίγα λόγια για το προηγηθέν στάδιο της κατάρτισης και κατάθεσης   συνδυασμών και υποψηφίων: Για το παραδεκτό της κατάρτισης  συνδυασμών και υποψηφίων, όπως ορίζει το  άρθρο 18 του νόμου 3852/2010, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 14 του νόμου 4555/2018,  και με υποψήφιους δημοτικούς συμβούλους ανά εκλογική περιφέρεια σε αριθμό, κατ’ ελάχιστο μεν  ίσο με τον αριθμό των εδρών που αντιστοιχούν σε αυτή , και  το μέγιστο δε  δυνατό αριθμό των υποψηφίων δημοτικών συμβούλων ανά εκλογική περιφέρεια  με την παρεχόμενη δυνατότητα προσαύξησής του μέχρι και πενήντα τοις εκατό (50%) σε σχέση με τον αριθμό των εδρών που αντιστοιχούν σε κάθε εκλογική περιφέρεια, όπως ορίζονται ξεκάθαρα  με βάση τη υπ’ αριθμ. 22141/ 27.3.2019 (B’ 1056) απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών  το αρμόδιο Δικαστήριο  θα ελέγξει  αν τηρήθηκαν τα όρια αυτά.. Πάντως δεν περιλαμβάνεται ο υποψήφιος δήμαρχος στο  προβλεπόμενο ελάχιστο και μέγιστο αριθμό υποψηφίων.

Τώρα για την ποσόστωση  υποψηφίων από κάθε φύλο,  είναι γνωστό ότι  κάθε συνδυασμός πρέπει να περιλαμβάνει στο ψηφοδέλτιό του υποψήφιους δημοτικούς συμβούλους από κάθε φύλο (άνδρες - γυναίκες) σε ποσοστό τουλάχιστον ίσο με το 40% του συνολικού αριθμού των υποψηφίων του.

Επισημειώνονται υπογραμισμένα ότι: Είναι απαράδεκτη η δήλωση συνδυασμού, όταν αυτός περιλαμβάνει λιγότερους υποψηφίους από τα ελάχιστα όρια ή δεν περιλαμβάνει υποψηφίους για το σύνολο των εκλογικών περιφερειών του δήμου.

Σε ό,τι αφορά την ποσόστωση, για την περίπτωση δήμων που αποτελούνται από περισσότερες της μίας (1) εκλογικές περιφέρειες,  ο κανόνας της ποσόστωσης υπολογίζεται με βάση το συνολικό αριθμό των υποψήφιων δημοτικών συμβούλων στο σύνολο του δήμου και όχι με βάση τον αριθμό των υποψήφιων δημοτικών συμβούλων ανά  εκλογική περιφέρεια. Με τον τρόπο αυτό, καθίσταται σαφές ότι κάθε συνδυασμός μπορεί να κατανείμει τον αριθμό των υποψήφιων δημοτικών συμβούλων που προέρχονται από αμφότερα τα φύλα σε όποια εκλογική περιφέρεια του δήμου επιθυμεί..

Σε περίπτωση, κατά την οποία τα διοικητικά δικαστήρια, όταν ελέγχουν παρεμπιπτόντως την πράξη ανακήρυξης συνδυασμού, για το λόγο ότι ο συνδυασμός αυτός ανακηρύχθηκε κατά παράβαση της διάταξης του άρθρου 18, παρ. 4γ του ν.3852/2010 περιλαμβάνοντας, μεταξύ άλλων, μικρότερο από το νόμιμο αριθμό γυναικών υποψήφιων δημοτικών συμβούλων, σε περίπτωση που διαπιστώσουν την ανωτέρω παράβαση, ακυρώνουν την προσβαλλόμενη πράξη,  χωρίς να απαιτείται να αποδειχθεί ότι η νομική αυτή πλημμέλεια  είναι δυνατόν να ασκήσει επιρροή στο συνολικό εκλογικό αποτέλεσμα,  (βλ. εδάφιο «β» της παρ. «1» του άρθρου 259 του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας (ν.2717/1999, Α’ 97). Υπάρχει δε νομολογιακή πειστική αιτιολογία.

Αναφορικά  δε με την  ανακήρυξη των συνδυασμών,  των υποψήφιων δημοτικών συμβούλων, των υποψηφίων των  κοινοτικών συνδυασμών με πληθυσμό άνω των τριακοσίων (300) κατοίκων και των μεμονωμένων υποψήφιων προέδρων κοινοτήτων με πληθυσμό έως και τριακοσίων (300) κατοίκων, η οποία έχει ανατεθεί στα πολιτικά δικαστήρια και από την  εμπειρίας των ενστάσεων σε παλαιότερες εκλογικές αναμετρήσεις,  τονίζονται τα ακόλουθα: Σύμφωνα με το άρθρο 94, παρ. 4 του Συντάγματος η αρμοδιότητα αυτή των πολιτικών δικαστηρίων  είναι  διοικητικής φύσης και όπως έχει ήδη  κριθεί η ανακήρυξη των συνδυασμών των υποψήφιων δημάρχων, δημοτικών συμβούλων κλπ. από δικαστικό όργανο  εν προκειμένω το πολιτικό δικαστήριο,  είναι πράξη με την οποία ασκείται πράγματι διοικητική λειτουργία υπό τον τύπο δικαστικής απόφασης.

Η σημασία είναι ότι,  εφόσον η απόφαση περί ανακήρυξης των υποψήφιων συνδυασμών κλπ.,  έχει το χαρακτήρα διοικητικής πράξης, η πράξη αυτή, μέχρι τη διενέργεια των δημοτικών εκλογών, μπορεί να ανακληθεί, να μεταρρυθμιστεί ή να διορθωθεί από το πολιτικό δικαστήριο, αν προκύψουν νέα πραγματικά περιστατικά ή μεταβληθούν οι συνθήκες κάτω από τις οποίες εκδόθηκε, όπως προβλέπεται στο άρθρο 758, παρ. 1 εδ.α’ ΚΠολΔ.                                                                        

Η ανακήρυξη των συνδυασμών των υποψηφίων για τις δημοτικές εκλογές της 26ης Μαΐου 2019 γίνεται σε δημόσια συνεδρίαση  από το Πολυμελές Πρωτοδικείο Ρόδου, στο οποίο υποβλήθηκαν οι δηλώσεις των συνδυασμών, την  15ην ημέρα, πριν από την ψηφοφορία (έως την 12ην μεσονύκτια ώρα της 11ης Μαΐου 2019).

Τι εξετάζει όμως το αρμόδιο Πρωτοδικείο για να προβεί στην ανακήρυξη;
Το οικείο Πρωτοδικείο και εν προκειμένω το Πολυμελές Πρωτοδικείο Ρόδου, για την ανακήρυξη συνδυασμών υποψήφιου δημάρχου και των υποψήφιων δημοτικών και κοινοτικών συμβούλων, ελέγχοντας  και  τα προσκομιζόμενα δικαιολογητικά αυτών, εξετάζει, τα ακόλουθα:

1. αν η δήλωση υποβλήθηκε εμπρόθεσμα, με την επιφύλαξη των περιπτώσεων αντικατάστασης υποψηφίων που παραιτήθηκαν ή απεβίωσαν.

2. αν στο συνδυασμό περιλαμβάνονται υποψήφιοι για το σύνολο των εκλογικών περιφερειών του οικείου δήμου

3. αν ο αριθμός των αναγραφόμενων στη δήλωση υποψηφίων είναι μικρότερος από το προβλεπόμενο ελάχιστο όριο, 4. αν τηρείται η υποχρεωτική, κατ’ ελάχιστον, στο 40% ανά φύλο, ποσόστωση στο σύνολο των υποψήφιων δημοτικών συμβούλων,

5. αν το όνομα και το τυχόν έμβλημα του συνδυασμού είναι έγκυρα,

6. αν με τη δήλωση του συνδυασμού προσκομίζονται για κάθε υποψήφιο τα απαιτούμενα δικαιολογητικά.  

Εάν δεν προσκομίζονται τα προβλεπόμενα από τις διατάξεις του άρθρου 18, παρ. 5 του ν.3852 / 2010 δικαιολογητικά ο κάθε υποψήφιος δεν ανακηρύσσεται.                                                               
 

Σε περίπτωση που το αρμόδιο Πρωτοδικείο, κατά την εν  λόγω εξέταση, διαπιστώσει παραβίαση των σχετικών διατάξεων από συγκεκριμένο συνδυασμό που δηλώθηκε,  δεν προχωρά στην ανακήρυξή του, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 18, παρ. 9 του ν.3852/10, καθώς η δήλωσή του θεωρείται απαράδεκτη.

Επίσης, αν διαπιστωθεί από το αρμόδιο Πρωτοδικείο ότι το προτεινόμενο έμβλημα παραβιάζει τους προβλεπόμενους περιορισμούς ο συνδυασμός ανακηρύσσεται μόνο με το όνομά  του και χωρίς έμβλημα.. Κανένας υποψήφιος δεν μπορεί να συμμετέχει σε περισσότερους του ενός συνδυασμούς ή να είναι υποψήφιος σε περισσότερα του ενός αυτοδιοικητικά αξιώματα.

ΑΞΙΟΣΗΜΕΙΩΤΕΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΕΣ:  
1. Μέχρι την  Κυριακή 5 Μαΐου 2019, έληγε η προθεσμία των είκοσι ημερών πριν από την ψηφοφορία για την επίδοση στον Πρόεδρο του αρμόδιου Πρωτοδικείου της Δήλωσης Κατάρτισης του συνδυασμού 

2. Μέχρι το  Σάββατο 11 Μαΐου 2019,  ενεργείται η ανακήρυξη των συνδυασμών από το Πρωτοδικείο

3. Μέχρι το  Σάββατο 18 Μαΐου 2019, μπορεί να υποβληθεί παραίτηση υποψηφίου

4. Μέχρι την Παρασκευή 24 Μαΐου 2019,  λήγει η προθεσμία δήλωσης αντικατάστασης παραιτηθέντος ή αποβιώσαντος υποψήφιου δημάρχου

5. Μέχρι την  Πέμπτη 30 Μαΐου 2019, λήγει η προθεσμία επίδοσης στο αρμόδιο δικαστήριο της, τυχόν, δήλωσης παραίτησης από την υποψηφιότητα σε περίπτωση επαναληπτικής ψηφοφορία 

6. Μέχρι την  Παρασκευή 31 Μαΐου 2019, λήγει η προθεσμία επίδοσης στο Πρωτοδικείο της δήλωσης νέου υποψηφίου Δημάρχου, σε αντικατάσταση αυτού που παραιτήθηκε ή απεβίωσε. 

Σημαντική επισημείωση: Απλά σφάλματα στην αναγραφή των απαιτούμενων στοιχείων ταυτότητας  υποψηφίου, δύνανται να διορθωθούν αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο, εφόσον τα ορθά στοιχεία του προκύπτουν χωρίς αμφιβολία από τα λοιπά στοιχεία και τα προσκομιζόμενα δικαιολογητικά..

Υ.Γ Με αφορμή το ερώτημα ενός υποψηφίου, του οποίου το πατρώνυμο από γραφικό σφάλμα γράφτηκε λάθος,  καλό είναι  οι επικεφαλής και οι υποψήφιοι  να «τσεκάρουν» ξανά όλα τα στοιχεία και σε τέτοιες περιπτώσεις απλών σφαλμάτων, να γίνεται ενημέρωση ή και να ζητείται η διόρθωση  με απλή αίτηση απευθυνόμενη στο Δικαστήριο, ανεξάρτητα από τον έλεγχο που θα διενεργήσει το ίδιο και θα προβεί   στην αυτεπάγγελτη  διόρθωση.