Ευρωεκλογές 2019

Του Φίλιππου Ζάχαρη
zachfil64@gmail.com

Οι ευρωεκλογές αποτελούν μία σημαντική πτυχή και ξεχωριστό μέρος του έργου της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Η δύναμη του Ευρωκοινοβουλίου έγκειται αφενός στο να καθορίζει τη νέα ευρωπαϊκή νομολογία αλλά και αφετέρου να ελέγχει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στη θέσπιση των διάφορων κανονισμών.

Οι ευρωβουλευτές διαδραματίζουν με τον τρόπο αυτό σημαντικό ρόλο στη λήψη των αποφάσεων για το μέλλον της Ευρώπης.
Παρακάτω κάποια χρήσιμα στοιχεία και πληροφορίες για τη διεξαγωγή των ευρωεκλογών στην Ελλάδα και έρευνες για  τη σημασία τους αλλά και γενικότερα το ενδιαφέρον για την ΕΕ.  

Οι ευρωεκλογές στην Ελλάδα
Οι εκλογείς θα εκλέξουν 21 ευρωβουλευτές, όπως και στις εκλογές του 2014.
Ασφαλώς και μπορούν να ψηφίσουν όλοι οι πολίτες της ΕΕ που διαμένουν στην Ελλάδα και συμπληρώνουν το 17ο έτος ηλικίας κατά το έτος της εκλογής. Είναι όμως απαραίτητο να έχουν εγγραφεί πρώτα (μέχρι τις 28 Φεβρουαρίου 2019 η προθεσμία εγγραφής) στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους δήμου του ελληνικού κράτους.

Πολλές πτυχές των εκλογών, όπως η ηλικία ψήφου και το δικαίωμα ψήφου από το εξωτερικό, διαφέρουν από χώρα σε χώρα

Οι Έλληνες πολίτες που κατοικούν σε άλλο κράτος-μέλος της ΕΕ δικαιούνται να ψηφίσουν είτε για τους υποψηφίους στην χώρα διαμονής τους είτε για υποψηφίους του κράτους-μέλους καταγωγής τους στο τοπικό τους προξενείο, κατόπιν προηγούμενης καταχώρησης της αίτησής τους.

Πώς θα εκλεγούν τα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου;
Σύμφωνα με το δίκαιο της ΕΕ, όλες οι χώρες πρέπει να χρησιμοποιούν εκλογικά συστήματα που να εξασφαλίζουν αναλογική εκπροσώπηση, πράγμα που σημαίνει ότι ο αριθμός των εκλεγμένων μελών από κάθε κόμμα εξαρτάται από το ποσοστό των ψήφων που έλαβε το κόμμα.

Στην Ελλάδα εφαρμόζεται η ψήφος με σταυρό προτίμησης, η οποία δίνει στους ψηφοφόρους τη δυνατότητα να πριμοδοτήσουν συγκεκριμένους υποψηφίους. Στα ψηφοδέλτια των κομμάτων ή συνδυασμών μπορούν να τεθούν μέχρι και τέσσερις (4) σταυροί προτίμησης. Οι υποψήφιοι που λαμβάνουν τους περισσότερους σταυρούς προτίμησης εκλέγονται, εφόσον βέβαια το κόμμα τους έχει εξασφαλίσει έδρα.

Ενδιαφέρονται για τις ευρωεκλογές οι Ευρωπαίοι;
Μία ειδική σειρά ερευνών του Ευρωβαρόμετρου του Κοινοβουλίου αποτυπώνει το ενδιαφέρον των Ευρωπαίων για τις εκλογές του 2019 καθώς και τις απόψεις τους για το ευρωπαϊκό οικοδόμημα. Λεπτομερείς μετεκλογικές αναλύσεις θα ολοκληρώσουν αυτή τη σειρά ερευνών, προκειμένου να βελτιωθεί η κατανόηση της συμπεριφοράς των Ευρωπαίων όσον αφορά τη συμμετοχή τους στις εκλογές.

Οι Έρευνες του Απριλίου και του Σεπτεμβρίου 2018, πάντως, έδειξαν αύξηση της στήριξης στην ΕΕ. Οι έρευνες του Κοινοβουλίου το 2018, επιβεβαιώνουν τη σταθερά αυξανόμενη στήριξη των πολιτών στην ΕΕ. Η έρευνα που πραγματοποιήθηκε τον Σεπτέμβριο του 2018, στην οποία ερωτήθηκαν 27.000 άτομα από 28 κράτη-μέλη, κατέγραψε συγκεκριμένα  τα εξής:
-Το 62% των πολιτών πιστεύει ότι η ένταξη της χώρας τους στην ΕΕ είναι θετική εξέλιξη, ενώ περισσότεροι τα δύο τρίτα (68%) συμφωνούν ότι η χώρα τους έχει ωφεληθεί από την ΕΕ. Είναι το υψηλότερο ποσοστό από το 1983.

- Το 66% των Ευρωπαίων θα ψήφιζε για την παραμονή της χώρας του στην ΕΕ (πλειοψηφία σε όλα τα κράτη-μέλη) και μόνο το 17% θα ήταν υπέρ της αποχώρησης, με άλλο ένα 17% να είναι αναποφάσιστο.
- Το 41% των ερωτηθέντων γνωρίζουν ήδη την ημερομηνία των επόμενων ευρωεκλογών, ενώ το 51% ενδιαφέρονται γι’ αυτές.

Μελλοντική σύνθεση του Κοινοβουλίου
Σήμερα, το Κοινοβούλιο έχει 751 ευρωβουλευτές, που είναι ο μέγιστος αριθμός, σύμφωνα με τη Συνθήκη της ΕΕ. Σύμφωνα με την απόφαση, μετά την έξοδο της Βρετανίας από την ΕΕ, οι 27 από τις 73 θέσεις που κατέχει η χώρα θα μοιραστούν και οι υπόλοιπες 46 θα χρησιμοποιηθούν σε περίπτωση δημιουργίας πανευρωπαϊκών καταλόγων υποψηφίων ή στην περίπτωση που ενταχθεί στην Ένωση μια νέα χώρα. Αυτό σημαίνει ότι ο αριθμός των εκλεγμένων ευρωβουλευτών μετά τις ευρωεκλογές του 2019 θα είναι 705.

Σε μια ξεχωριστή έκθεση που εγκρίθηκε το Φεβρουάριο, οι ευρωβουλευτές επανέλαβαν την υποστήριξή τους για τη λεγόμενη διαδικασία spitzenkandidaten που εισήχθη το 2014. Αυτό σημαίνει ότι τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα ορίζουν τον υποψήφιο πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής πριν από τις ευρωπαϊκές εκλογές.