Γιώργος Χρονάς: “Οι μέρες πέρασαν”

Συνέντευξη στη Στέλλα Τουρνά

Αγαπημένα παλιά και νέα τεύχη του περιοδικού «Οδός Πανός». Ασπρόμαυρες φωτογραφίες και λέξεις, όπου η υψηλή τέχνη ενώνεται διαπαντός με τον λαϊκό θρίαμβο. Έρωτας, συντριβή, αναίδεια, σκόνη αγαλμάτων και μελάνι στα δάχτυλα. Ρεμπέτικα και τζαζ, όπερα και μοιρολόγια, χάρτινες εξέδρες και επαρχιακοί δρόμοι που εξαφανίζονται πίσω μας, σα να μην υπήρξαμε ποτέ, παρά μόνο στο όνειρο της μάνας μας και στο μακρινό τραγούδι του ανέμου στα δέντρα.

Σε ποιο τραγούδι θα λέγατε ότι καθρεφτίζεται η ζωή σας;
Στο «Πέραμα» που έγραψα το 1971, και μελοποίησε ο Γιάννης Μαρκόπουλος. Με τη  φωνή της Βίκυς Μοσχολιού.

Τι σας δίνει χαρά;
Η τέχνη και ο πολιτισμένος κόσμος δίπλα μας.

Ποια μέρη προτιμάτε στην Αθήνα και στον κόσμο;
Ακρόπολη, Θησείο, Πλάκα, Παγκράτι… Ρώμη, Κάιρο, Λονδίνο…

Τι μας προσφέρει η ποίηση;
Αιωνιότητα.

Ποια είναι η αγαπημένη σας λέξη;
Προσπαθώ. Νομίζω…

Μια εικόνα από την παιδική σας ηλικία;
Τον αδελφό μου να με χτενίζει και μόλις φεύγω από αυτόν, να τα χαλάω.

Ποια αίσθηση ενεργοποιεί τη μνήμη σας;
Η έλλειψη νερού.

Τι σας αφήνει έκθαμβο;
Η ωραιότητα. Η καθαρότητα.

Ποια η σχέση σας με την παράβαση;
Καμία.

Καταλαβαίνετε τη νέα γενιά;
Προσπαθώ. Την αγαπώ φυσικά.

Τι σας σοκάρει;
Οι άνθρωποι που ψάχνουν φαγητό στα σκουπίδια.

Πού και πώς συναντάει η αμαρτία την αγιοσύνη;
Στην υψηλή τέχνη.

Πιστεύετε στην εξύψωση μέσω της ταπείνωσης;
Εννοείται.

Τι αγαπάτε στους ανθρώπους;
Την έλλειψη κόμπλεξ.

Τι προβλέπετε για την ανθρωπότητα;
 Πάει εκεί που θέλει. Εύχομαι λίγο μυαλό περισσότερο να μην χαλάσουμε τελείως.

Πού θα πάμε μετά από εδώ;  
Στο Θεό.

Πιστεύετε στη διάσταση καλλιτέχνη-έργου;
Όχι.

Γιατί «μαλλιοτραβιούνται» οι ποιητές;
Αυτοί. Όχι εγώ. Δεν κάνω καλλιστεία. Απέχω. Δουλειά και τέχνη  θέλω να είναι η ζωή μου.

Πώς αναδύεται το μεγαλείο μέσα από την απλότητα;
Διά της απλότητος, της φυσικότητος.

Υπάρχουν κάποια αναγνώσματα στα οποία επιστρέφετε συχνά;
Ναι. Δημήτρης Καπετανάκης – ποιητής, φιλόσοφος, πέθανε από φυματίωση νεότατος. Παπαδιαμάντης. Κ. Π. Καβάφης. Αισχύλος…

Βρίσκω συγκλονιστική την ερμηνεία της «Μοσχολιού στο «Πέραμα» ένα «δύσκολο» τραγούδι σε δικούς σας στίχους. Τι άνθρωπος ήταν;
Η Μοσχολιού ήταν ένας υπέροχος ελληνικός άνθρωπος. Ψυχή.

Τι σας άρεσε περισσότερο και τι δεν σας άρεσε στη Ρόδο;  
Στη Ρόδο μου άρεσε το πλήθος παντού. Με τρομάζει το μέγεθός της.