Ψιλά Γράμματα: Το παράλληλο σύμπαν των Πανελλαδικών εξετάσεων

Γράφει ο
Θάνος Ζέλκας

 

Ζήτησαν από τα παιδιά, τα οποία συμμετέχουν στις Πανελλαδικές Εξετάσεις στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας, να αναπτύξουν τη σκέψη και τη γνώμη τους πάνω στο ότι για να διατηρούνται οι βασικές αρχές των σύγχρονων δημοκρατιών βασίζονται στη δράση των ενεργών πολιτών. 

Προφανώς γι’ αυτούς που διάλεξαν αυτό το θέμα, δύο τινά μπορούν να συμβαίνουν. Ή είναι παντελώς εκτός πραγματικότητας και ζουν σε ένα παράλληλο σύμπαν ή απλά έχουν τόσο προχωρημένο χιούμορ που κυριολεκτικά ήθελαν να χλευάσουν με αυτό τον τρόπο την πραγματικότητα. Να “τρολάρουν”, όπως λέει και η νέα γενιά, τους εαυτούς τους, τα παιδιά και κυρίως την ίδια την κατάντια μας.
Διότι πώς αλλιώς να χαρακτηριστεί αυτή η παράνοια εκτός από κατάντια; Τα παράλογα ξεκινούν από την ίδια τη μορφή των εξετάσεων. Στην παραγωγή του γραπτού λόγου, κυρίως αν το θέμα είναι μέσα στα SOS, πριμοδοτούνται αυτοί που ακολουθούν τη στρατηγική του φροντιστηρίου τόσο πιστά όσο ένας στρατιώτης του Κιμ Γιονγκ Ουν. Άρα λοιπόν δεν θα αποτυπωθεί επίσημα η γνώμη των νέων για τη μορφή του πολιτεύματος. 

Το δεύτερο παράδοξο είναι ότι το θέμα μιλάει για τις αρχές στις σύγχρονες δημοκρατίες, όταν μερικές ημέρες πριν στις εκλογές που έλαβαν χώρα όχι απλώς καταπατήθηκαν αλλά στάλθηκαν συστημένες στους κάδους ανακύκλωσης για να ανασυρθούν στις επόμενες εκλογές. Διότι οι αξίες πουλάνε καλά μόνο μέσα στα προγράμματα και στις προεκλογικές εξαγγελίες, αλλά ξεχνιούνται την ίδια τη μέρα των εκλογών και πολύ περισσότερο την επομένη τους. 

Επίσης ως βαθιά δημοκράτης με την ευρύτερη έννοια του όρου, θεωρώ καθήκον να επισημάνω ότι το πολίτευμα που έχουμε σήμερα δεν έχει καμία σχέση με τη Δημοκρατία που γεννήθηκε στην Αρχαία Αθήνα. Μιλάμε για μια στρέβλωση, μια καλοστημένη ψευδαίσθηση που στηρίζεται στην ισχύ, το χρήμα και τις υπόγειες διαδρομές. Πράγματα που έχουν τονίσει τόσο ο Κορνήλιος Καστοριάδης όσο και ο Μιχάλης Χαραλαμπίδης στα βιβλία τους. Ντροπιάζουμε ακόμα και τη λέξη όταν την ταυτίζουμε με κάτι τόσο χυδαίο, ύπουλο και αλαζονικό. 

Το τρίτο παράδοξο είναι η σημασία στη δράση των ενεργών πολιτών. Κάτι που οι κυβερνώντες και οι πάσης φύσεως διοικούντες είτε απαξιώνουν συνειδητά αν δεν ανήκουν στη σφαίρα της επιρροής τους είτε προσπαθούν να καπελώσουν την προσπάθειά τους με χρηματοδότηση ή με προσέγγιση και μαριονετοποίηση των επικεφαλής τους. Αν δεν καταφέρουν να τους ελέγξουν ή αν εκείνοι τους ασκήσουν κριτική, φροντίζουν να τους παρουσιάσουν με τα ελεγχόμενα μέσα τους στην κοινή γνώμη είτε ως επικίνδυνους είτε ως γραφικούς. 

Άρα λοιπόν συνοψίζοντας όλα τα παραπάνω, όλη αυτή η διαδικασία είναι από μόνη της μια κοροϊδία. Διότι ακόμα κι αν υποθέσουμε ότι η επιτροπή των εξετάσεων είχε ως βαθύτερο σκοπό να δημιουργήσει τους επόμενους ενεργούς πολίτες, το μόνο που κατάφερε είναι να φτιάξει μια ωρολογιακή βόμβα. Διότι αυτά τα παιδιά που στα δεκαεπτά τους χρόνια τούς ζητάμε να γράψουν αυτά που θέλουμε να ακούσουμε εμείς, θα ξυπνήσουν μια μέρα, θα καταλάβουν πόσο “παραμύθι τους πουλήσαμε” και θα θυμώσουν πάρα πολύ. Όσο κι αν τους απορροφήσει το διεφθαρμένο, σάπιο σύστημα και τους φορτώσει δάνεια, φόρους και προβλήματα, θα έρθει εκείνη η μέρα που θα συνειδητοποιήσουν την απάτη. Και εγώ προσωπικά δεν θα ήθελα να βρεθώ στο δρόμο τους, γιατί η οργή τους θα είναι δίκαιη και άσβεστη. 

Απευθύνομαι λοιπόν σε αυτούς τους “μεγίστους φωστήρες”, τους “μεγάλους τιμονιέρηδες” με απόλυτη ειλικρίνεια. Αν θέλετε να φτιάξετε ενεργούς πολίτες, επενδύστε στη φαντασία, στην ελευθερία του πνεύματος, στην καλλιέργεια του αντίλογου, στην επιχειρηματολογία. Επειδή όμως οι καλές προθέσεις έχουν εξασθενίσει σε αυτή τη χώρα και το έχουν καταλάβει ακόμα και οι πέτρες, κάντε μας τουλάχιστον μια χάρη. Σταματήστε να μας προκαλείτε. Διότι μαζί με τις καλές προθέσεις, εξασθενεί και η ανοχή μας.