Το Χρήμα της Κοινωνικής Δικτύωσης

Γράφει ο Ηλίας Καραβόλιας

Είναι πολλοί πεπεισμένοι σε αυτό τον τόπο ότι ο Βαρουφάκης “ετοίμαζε'' την ''καταστροφή'' της χώρας με το παράλληλο σύστημα πληρωμών - και όχι παράλληλο νόμισμα όπως σκοπίμως του προσάπτουν.

Επίσης τον θεωρούσαν γραφικό για τα IOUs και τις χρεοπιστώσεις μεταξύ πολιτών-επιχειρήσεων-εφορίας. Σχεδόν οι περισσότεροι θεώρησαν ότι θα είχε στηθεί μια ''παράνομη'' παράλληλη εξωτραπεζική συναλλακτική οικονομία που θα μας έδιωχνε από το ευρωσύστημα και από το ευρώ. Και μετά φυσικά απο αυτές τις ''αιρετικές'' ιδέες του Βαρουφάκη, η χώρα υποτίθεται ότι χρεώθηκε με 100, 200 γιατί όχι και με 300 δισ.

Ουδείς, και εμού μη εξαιρουμένου, λέει ότι ο Γιάνης Βαρουφάκης δεν ρίσκαρε και δεν παρατράβηξε τη διαπραγμάτευση με τους δανειστές -αν και σκοπίμως αποσιωπάται ότι αυτοί ήταν που δεν ήθελαν να κλείσουν καμία συμφωνία τότε (γιατί αυτή είναι η πραγματικότητα).

Αλλά δεν έχω ακούσει κανέναν να αναρωτιέται αυτές τις ημέρες πώς οι Ιταλοί ψήφισαν για να υιοθετήσουν τα δικα τους IOUs, τα mini BOTs, και να δημιουργήσουν έτσι ένα χρεωπιστωτικό ισοζύγιο εκκαθάρισης χρεών μεταξύ πολιτών-επιχειρήσεων-κράτους και μάλιστα χωρίς να ρισκάρουν το τραπεζικό τους συστημα.

Και καλά ο εθνικιστής Σαλβίνι στην Ιταλία. Ας πούμε ότι αγνοεί τους νομικούς και τεχνοκρατικούς σκοπέλους που μπορεί να προβάλλει ο Ντράγκι και η Ευρωπαική Κεντρική Τράπεζα. Ο μεγιστάνας όμως του διαδικτύου, ο Ζάκερμπεργκ του Facebook, πώς ρισκάρει να ''εκδώσει'' κρυπτονόμισμα για παράλληλο σύστημα πληρωμών στο Facebook εισάγοντας για 2,5 δισ. χρήστες το κρυπτονόμισμα Libra μέσω του δικού του blockchain (πρωτόκολλο συναλλαγών μεταξύ αγοραστή/πωλητή χωρίς ενδιάμεσο εκκαθαριστή/μεσάζοντα);

Αν δεν το έχουμε συνειδητοποιήσει αυτό που συμβαίνει είναι ότι τα social media με πρώτο το Facebook απειλούν τη διεθνή κεντρικη τραπεζική πρακτική που μονοπωλεί τις διεθνείς νομισματικές ροές και επιβάλλει προκαθορισμένες συναλλακτικές συμπεριφορές με ό,τι αυτό συνεπάγεται για το ίδιο το χρηματοπιστωτικό σύστημα. Μάλιστα ήδη προσχώρησαν στην ιδέα του Ζάκερμπεργκ κολοσσοί όπως η Visa, η Paypal, κ.α.

Θα ακολουθήσουν προφανώς είτε άλλα κρυπτονομίσματα απο Google, Apple, Yahoo, είτε στρατηγικές συνεργασίες με το Facebook. Κανείς δεν ξέρει αν θα εκτοπιστεί σημαντικά και πόσο θα μειώσει την ισχύ του το υφιστάμενο διεθνές τραπεζικό σύστημα. Σίγουρα όμως τα πράγματα δεν θα είναι όπως πριν όταν εισαχθεί το Libra στη ζωή μας- δεδομένης και της σχετικής δυναμικής που διαθέτουν τα άλλα κρυπτονομίσματα (bitcoin και ethereum κυρίως)

Ο φόβος είναι ορατός για τις κεντρικές τράπεζες. Εκτός και αν συνασπιστούν και κηρύξουν νομικό πόλεμο σε αυτό το νέο εναλλακτικό σύμπαν συναλλαγών και πληρωμών στο παγκόσμιο διαδικτυακό τοπίο. Ανέκαθεν ο νεωτερικός τεχνοπολιτισμός έψαχνε μια λύση στο φαντασιακό, μια εναλλακτική ανταλλακτική οικονομία με νέο ''χρήμα'' χωρίς να τροφοδοτεί με απίθανα κέρδη τη διεθνή τραπεζική συνομοταξία. Μένει να δούμε πόσο αποτελεσματικά θα λειτουργήσει αυτό το ηλεκτρονικό συναλλακτικό σύμπαν και πόσο θα αποτρέψει φαινόμενα παραβατικότητας, φοροαποφυγής και στρέβλωσης της πιστωτικής οικονομίας.

Ο σύγχρονος κανόνας της υπεσυνδεσιμότητας και της υπερδικτύωσης, μέσα στον υπερχρεωμένο παγκόσμιο μινώταυρο που εξακολουθεί να ελέγχει η διεθνής χρηματοπιστωτική ελίτ, επιβάλλει εναλλακτικές μορφές συναλλαγών, νέους βαθμούς ελευθερίας αλλα και διαφάνειας στις συναλλαγές, με δικλείδες ασφαλείας όμως για όλους: και για την ιδιωτικότητα αλλα και για την κανονικότητα της οικονομίας και της λειτουργίας των κρατών. 

Η Ιστορία θα γράψει αν ο Βαρουφάκης που δεν εγκατέστησε τελικά το παράλληλο σύστημα, ίσως και να είχε προσφέρει μια κάποια λύση για την οικονομία των 8,5 εκατομμυρίων ΑΦΜ, στην πλειονότητά τους με χρέη στο Δημόσιο. Θα φανεί αυτό πώς θα εξελιχθεί απο το 2020 το project Libra για την “οικονομία” των 2,5 δισ. χρηστών του facebook. Τα μεγέθη δεν είναι φυσικά συγκρίσιμα. Το σκηνικό όμως έχει την ίδια πυρηνική ιδέα. 

Ανέκαθεν στο συλλογικό ασυνείδητο και στο φαντασιακό σκηνικό μιας εναλλακτικής οικονομίας “λείπει” ένας κίνδυνος: ότι ένα τέτοιο σκηνικό μπορεί να σκοντάψει σε απαγορευτικές νόρμες που θα εκδώσουν οι κεντρικές τράπεζες ώστε να μην μειωθούν τα κέρδη των τραπεζικών κολοσσών (αφού θα χάσουν μερίδιο εκκαθάρισης συναλλαγών) και να μην μειωθεί η ηγεμονία δολαρίου, ευρώ και λοιπών νομισμάτων. Γιατί περί αυτού πρόκειται. 

Εκτός και αν αυτοί οι χρηματοπιστωτικοί κολοσσοί ή/και οι κεντρικές τράπεζες, μπουν και αυτοί δυνατά στο παίγνιο με το νέο χρήμα στα social media...