“Θύμησης βλέμμα”: ΓΕ.ΦΗ.ΡΑ. για την αναπηρία στη Ρόδο

«Αόρατοι άνθρωποι, πνιχτοί ψίθυροι, αχνές ανάσες… Τι είναι άραγε πραγματικό, τι είναι φάντασμα του ονείρου; Εγώ θα σας πω… Όλα είναι μνήμες μιας άλλης εποχής, που ζωντανεύουν σε κάθε ανάσα που παίρνεις, σε κάθε λέξη που λες, στο φως που ανατέλλει… Όλα είσαι εσύ, όλα είμαι εγώ! Όλα όσα έζησα περιμένουν καρτερικά σε μια γωνιά μέχρι να ξεπηδήσουν μέσα από μια μυρωδιά, ένα άγγιγμα, ένα τραγούδι…»

Με αυτά τα λόγια ξεκίνησε το ταξίδι μιας έκθεσης αλλιώτικης από τις συνηθισμένες, που πραγματοποιήθηκε πριν από μερικές μέρες στη Ρόδο και η οποία με έναν τρόπο διεισδυτικό αλλά και άμεσο εισήγαγε όσους τη βίωσαν στην καθημερινότητα των ατόμων με διάφορες αναπηρίες.

Πρόκειται για την πολυαισθητηριακή έκθεση «Θύμησης βλέμμα» της ομάδας ΓΕ.ΦΗ.ΡΑ. (ΓΕύση-αΦΗ-όΡΑση), που στεγάστηκε στο χώρο της Οπλοθήκης De Milly με φορείς συνδιοργάνωσης το Σύλλογο Ατόμων Με Αναπηρία Ρόδου (ΣΑμεΑ), την Εθνική Ομοσπονδία Τυφλών, το Κέντρο Φυσικής Ιατρικής και Αποκατάστασης Ρόδου (ΚΕ.Φ.I.ΑΠ. πρώην ΚΕΚΥΚΑμεΑ), το Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας «Δίοδος», την Εταιρεία Ανάπτυξης Κοινοτικών Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας Παιδιών και Ενηλίκων «Πανάκεια» και το Διεθνές Κέντρο Συγγραφέων και Μεταφραστών Ρόδου-ΔΟΠΑΡ.

Η δράση είχε ως στόχο την ευαισθητοποίηση των πολιτών στην ισότιμη μεταχείριση των ευαίσθητα κοινωνικών ομάδων όπως τα ΑμεΑ, οι υπερήλικες και οι πάσχοντες με άνοια.

Η έκθεση ήταν ανοιχτή στο κοινό από την Πέμπτη 20 Ιουνίου μέχρι και τη Δευτέρα 24 Ιουνίου 2019 και ο επισκέπτης είχε την ευκαιρία να αφυπνίσει όλες του τις αισθήσεις (ακοή, αφή, όσφρηση, γεύση) αποκλείοντας όμως την όραση αφού είχε τα μάτια κλειστά, δημιουργώντας έτσι τις δικές του εικόνες και ξυπνώντας τις δικές του μνήμες.

Με θεματικό πυρήνα τη ζωή μιας γυναίκας και τις αναμνήσεις της από τα παιδικά της χρόνια μέχρι τα γεράματα, η ομάδα ΓΕ.ΦΗ.ΡΑ. συνδυάζοντας τη λογοτεχνία, τις πλαστικές τέχνες και τη μουσική δημιούργησε ένα πολυαισθητηριακό αφήγημα σε επτά σταθμούς συνολικής διάρκειας 16 λεπτών. Ταυτόχρονα, πραγματοποιούνταν στην υποδοχή προσομοίωση οδήγησης τυφλών και ενημέρωση σχετικά με ζητήματα που αφορούν την καθημερινότητα των ΑμεΑ.

Αξίζει να σημειωθεί ότι σ’ αυτή την έκθεση ήταν ίσως η πρώτη φορά που δόθηκε η δυνατότητα πλήρους πρόσβασης σε όλες τις κατηγορίες των συμπολιτών μας, αφού υπήρξε πρόβλεψη τόσο για τα άτομα με κινητικά προβλήματα, που μπορούσαν ανεμπόδιστα να μετακινηθούν στο χώρο της έκθεσης, όσο και για τους κωφούς μέσω συμπληρωματικής προβολής βίντεο στη νοηματική γλώσσα.

Όπως δήλωσε η εμπνεύστρια της έκθεσης Νάντια Σαρρή, δασκάλα ειδικής αγωγής, «Με σύνθημα “Κλείσε τα μάτια για να δεις” η έκθεση προσδοκά να παρασύρει τον επισκέπτη σ’ ένα ταξίδι σε σημαντικούς σταθμούς για τη ζωή κάθε ανθρώπου, όπως τα παιδικά χρόνια, ο πρώτος έρωτας, η μητρότητα, το γήρας…».

Επίσης, την εναρκτήρια μέρα της έκθεσης πραγματοποιήθηκε συμπληρωματικό δρώμενο με στόχο την ευαισθητοποίηση του κόσμου στο πρόβλημα της παραβίασης λόγω άγνοιας ή αδιαφορίας των ειδικών χώρων στάθμευσης ΑμεΑ από οδηγούς.

Απέναντι, λοιπόν, από το χώρο της έκθεσης, στις κοινόχρηστες θέσεις στάθμευσης, τοποθετήθηκαν αναπηρικά αμαξίδια με το σημείωμα «επιστρέφω σε 5 λεπτά», ούτως ώστε οι οδηγοί να έρθουν στη θέση των συμπολιτών τους που εξαιτίας αυτής της απαράδεκτης πρακτικής βιώνουν καθημερινά τον αποκλεισμό και την περιθωριοποίηση.

Η μεγάλη ανταπόκριση του κοινού, που συνέρρεε καθ’ όλη τη διάρκεια της έκθεσης, ήταν ένα μετρήσιμο μέγεθος που μπορεί να συνυπολογιστεί στην επιτυχία της δράσης.

Την τελευταία μάλιστα ημέρα, η προσέλευση του κόσμου ήταν τόσο μεγάλη που η έκθεση λειτούργησε εκτάκτως πέρα από το συμβατικό ωράριο από νωρίς το πρωί μέχρι αργά το βράδυ. Αυτό όμως που δεν μετριέται, και το βίωσαν όλοι οι συντελεστές στην επικοινωνία που είχαν με τους επισκέπτες, ήταν η βαθιά συγκίνηση και η ικανοποίηση στα πρόσωπα όσων παρευρέθηκαν εκείνες τις μέρες στο Οπλοστάσιο Ντεμιγύ, καθώς και η ειλικρινής τους διάθεση να ενδιαφερθούν περισσότερο για τα προβλήματα των ΑμεΑ.

Αξιοσημείωτο είναι επίσης το γεγονός ότι η ομάδα ΓΕ.ΦΗ.ΡΑ. και οι εθελοντές που συνεργάστηκαν με αυτή, πέρα από την πρωτοβουλία, τη διοργάνωση και τη διεξαγωγή της δράσης, ανέλαβαν πλήρως και το δημιουργικό κομμάτι της έκθεσης, αφού όλα τα έργα που την απάρτιζαν (μουσική, κατασκευές, λογοτεχνικά κείμενα) ήταν δικές τους δημιουργίες.

Αυτό όμως που προσέδωσε επιπλέον αξία στη δράση δεν ήταν μόνο η συμβολή καθενός από τους συμμετέχοντες σε αυτήν, αλλά και ο τρόπος που συνεργάστηκαν αρμονικά τόσο μεταξύ τους όσο και με τους συμβαλλόμενους φορείς, ούτως ώστε να προκύψει αυτό το τόσο επιτυχημένο οργανωτικά και καλλιτεχνικά αποτέλεσμα.

Την ομάδα ΓΕ.ΦΗ.ΡΑ. αποτελούν τα μέλη Νίκος Κατσάνος (μουσικός), Αργύρης Κόσκορος (βιβλιοθηκονόμος-φιλόλογος), Άρης Μακρής (δάσκαλος Ειδικής Αγωγής), Θάλεια Οικονόμου (μαθηματικός), Νάντια Σαρρή (δασκάλα Ειδικής Αγωγής), Χρυσόστομος Τάκας (δάσκαλος Ειδικής Αγωγής) και Νίκος Χατζηκαλημέρης (τυπογράφος). Το βίντεο προώθησης της έκθεσης δημιούργησε η Πόπη Μαγκλή και είναι διαθέσιμο στο youtube (https://www.youtube.com/watch?v=v_1e8ybHBJ0).

Την εκδήλωση στήριξαν με την παρουσία τους ο Γιάννης Μαρκαντώνης, η Ευαγγελία Βατσάκη, η Ηλιάνα Χατζηιωαννίδου, η Ραφαέλα Τριανταφύλλου, η Αλεξάνδρα Σαρηγιαννίδου, ο Ζεφ Αγαδάκης, ο Δημήτρης Αντωνίου, η Δημοτική Κοινότητα Ψίνθου και ο Πρόεδρός της Κυριάκος Καρίκης.

Ξεχωριστές ευχαριστίες τα μέλη της ομάδας οφείλουν στους μουσικούς Αντώνη Λιοπύρη (κλασική κιθάρα) και Θανάση Βερδελλή (σαξόφωνο), καθώς και στο μουσικό σύνολο "Sol-ίστες" του Ροδίων Ωδείου των εκπαιδευτηρίων Ροδίων Παιδεία υπό τη διεύθυνση του Τάσου Αθανασιάδη και την Άντζελα Σπανού στο πιάνο, που πλαισίωσαν με τις μουσικές τους την εκδήλωση.

Τη δράση βοήθησαν με τις πολύτιμες χορηγίες τους η Σχολή Ελληνικής Νοηματικής Γλώσσας Smiyl, τα σουπερμάρκετ «Σκλαβενίτης», το ζαχαροπλαστείο «Στάνη», η Ιβίσκος ΑΕ, η καφετέρια «Μύγα», το εστιατόριο «Γκρινιάρης», το Colorado club, η εταιρεία Barista Pro, το κατάστημα νυφικών GIO M exclusives, το κατάστημα ναυτιλιακών ειδών «Zairis Marine Shop», η Κοιν.Σ.Επ. «Ασκληπειάδες» και το Μεζεδοκαφενείο «Αυλή».

Η έκθεση τελούσε υπό την αιγίδα της Εφορείας Αρχαιοτήτων Δωδεκανήσου.