Λανθασμένες ερμηνείες...

Η ανθρώπινη συμπεριφορά είναι πολυσύνθετη και πολυεπίπεδη. Επιδέχεται πολλαπλών ερμηνειών. Ποτέ δεν είσαι σίγουρος για το τι πραγματικά σκέφτεται και νιώθει ο άνθρωπος μέσα του, ούτε είναι εύκολο να τα συμπεράνεις αυτά απλά μέσα από τις πράξεις ή τις επιλογές του. Πολλές φορές, μάλιστα, και εμείς οι ίδιοι αναρωτιόμαστε για τον εαυτό μας για ποιο λόγο επιδεικνύουμε μια συγκεκριμένη συμπεριφορά, χωρίς και πάλι να είμαστε απόλυτα βέβαιοι, γιατί υπάρχει ένα συνονθύλευμα από διαφορετικά συναισθήματα, προθέσεις, κίνητρα και προσδοκίες.

Στις ανθρώπινες σχέσεις, ωστόσο, υπάρχει σχεδόν πάντα η ανάγκη, η τάση να καταλάβουμε γιατί ο άνθρωπος που μας ενδιαφέρει κάνει κάτι ή δεν κάνει κάτι. Και κάπως, έτσι, αρχίζουμε τις θεωρίες, τις υποθέσεις, τις ερμηνείες. Ο κίνδυνος που ελλοχεύει είναι να δώσουμε τις ερμηνείες που εμείς «κρίνουμε» καταλληλότερες και πιο έγκυρες, χωρίς αυτό όμως πάντα να ισχύει. Οπότε, δεν ξέρουμε τελικά αν προβάλλουμε τις δικές μας απόψεις και πεποιθήσεις στη συμπεριφορά του άλλου ατόμου ή αν πραγματικά μπαίνουμε στη θέση του, στην προσωπικότητα του και στην ατομική του ιστορία και προσπαθούμε να σκεφτούμε όπως σκέφτεται αυτό το συγκεκριμένο άτομο. Εκεί κάπου μπερδεύονται τα πράγματα και η υποκειμενικότητα παρεμβαίνει στα ερμηνευτικά σχήματα. Επικρατεί περισσότερο το «εγώ στη θέση του θα έκανα αυτό και δεν θα έκανα το άλλο…» παρά η ενσυναίσθηση που θα μπορούσε να μας οδηγήσει σε πιο «αξιόπιστα» συμπεράσματα.

Οι λανθασμένες ερμηνείες καλλιεργούν λανθασμένες προσδοκίες, ενώ οδηγούν και σε λανθασμένες αποφάσεις. Οι σχέσεις μας υπεραναλύονται και καταδικάζονται εύκολα. Γινόμαστε αυστηροί κριτές των άλλων. Σαν να περιμένουμε στη γωνία για το πρώτο λάθος…Σαν να πρέπει να βγάλουμε γρήγορα κάποιο πόρισμα για το ποιος είναι τελικά αυτός που στέκεται απέναντί μας. Λες και είναι τόσο απλό. Λες και είναι τόσο εύκολο. Τι γίνεται με τους ανθρώπους που δεν εκφράζονται όπως εμείς; Που θέλουν διαφορετικό χρόνο για να δείξουν αυτό που τόσο περιμένουμε; Που έχουν και εκείνοι τις δικές τους πληγές, τις δικές τους ανασφάλειες και περνούν τη δική τους φάση;

Τι γίνεται με εκείνους που διστάζουν, που φοβούνται, που αγχώνονται;;; Πόσο «απλό» είναι τελικά να τους αποκωδικοποιήσεις και να τους κατανοήσεις;
Όταν ενδιαφέρεσαι για έναν άνθρωπο δεν χρειάζεται να ψάξεις για «ετικέτες» ή για έτοιμα- απλουστετικά ερμηνευτικά «κουτάκια». Κάθε άνθρωπος κρύβει (συνειδητά και μη) τόσα πολλά μέσα του που θα ήταν ουτοπικό, αλλά και υπεροπτικό να πει κανείς ότι μπορεί να τον συλλάβει εξ’ολοκλήρου. Ο καθένας μέσα μας ενσωματώνει έναν μικρόκοσμο μέσα του που η διερύνηση του απαιτεί χρόνο, υπομονή, διαύγεια, αλλά και ανοιχτό μυαλό για τις παραδοχές και τις συνειδητοποιήσεις που έρχονται με τον καιρό. Όταν αγαπάς κάποιον μπορείς να είσαι μόνο συνοδοιπόρος σε αυτή τη διαδρομή αυτο-αποκάλυψης, με τα πάνω της και τα κάτω της. Δεν είσαι ούτε ο κριτής, ούτε ο διαιτητής, ούτε ο διαμεσολαβητής. Μόνο παρατηρητής και «καθρέφτης», κι αυτό αν σου το επιτρέψει το άτομο απέναντί σου.

Οι ερμηνείες, λοιπόν, που προσπαθούμε διακαώς να δώσουμε στις συμπεριφορές που μας αφορούν και μας ενδιαφέρουν θέλουν προσοχή. Μια προσωπική - προβολική ερμηνεία θα μας οδηγήσει σε εντελώς λάθος κατεύθυνση. Με αποτέλεσμα, να παλεύουμε για κάτι ή αντίθετα να αποφεύγουμε κάτι για λόγους που τελικά δεν ισχύουν ή τουλάχιστον δεν είναι ακριβώς έτσι όπως το φανταζόμαστε. Από τη μία είναι θεμιτή η ανάγκη μας να μπορούμε να έχουμε μια στοιχειώδη αντίληψη ως προς το γιατί κάνουν οι άνθρωποι που μας περιβάλλουν αυτά που κάνουν. Από την άλλη, ωστόσο, χρειάζεται μεγάλη προσοχή: ο κάθε άλλος δεν σκέφτεται όπως εμάς, δεν νιώθει απαραίτητα το ίδιο με μας και άρα δεν συμπεριφέρεται όπως θα περιμέναμε να συμπεριφέρεται.

Ο καθένας μας είναι μοναδικός, διαφορετικός και επιπλέον «κουβαλάει» τη δική του διαδρομή ζωής με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Αν πραγματικά θέλουμε να καταλάβουμε τον άνθρωπο που μας νοιάζει, δεν αρκεί να υποθέτουμε. Οφείλουμε να τολμήσουμε να ρωτήσουμε ευθέως και στη συνέχεια οφείλουμε να δούμε μέσα από τα δικά του μάτια τη δική του πραγματικότητα. Αν μπορούμε να δεχτούμε το διαφορετικό, το έξω από τη δική μας «σωστή» λογική μένουμε, αλλιώς… Ας μην ξεχνάμε ότι οι ανθρώπινες σχέσεις δεν έχουν να κάνουν με το δικό σου και το δικό μου… Οι ουσιαστικές σχέσεις αλληλοδιαμορφώνονται, ζυμώνονται και φτιάχνουν από κοινού νέες πραγματικότητες, νέα δεδομένα, νέες διαδρομές, όπου τα όρια διευρύνονται και ανοίγουν… Το εγώ και το εσύ γίνεται «εμείς»…γίνεται «μαζί»… Σε αυτό το επίπεδο δεν έχεις ανάγκη από ερμηνείες, γιατί ήδη γνωρίζεις από πρώτο χέρι την «αλήθεια» του ανθρώπου δίπλα σου...