Η Δωδεκάνησος πρέπει να “οχυρωθεί” για τα φυσικά φαινόμενα

Σε μία ριζική αλλαγή της φιλοσοφίας του τομέα της Πολιτικής Προστασίας προχωράει η Ελληνική πολιτεία, μετά τις τραγωδίες σε Μάνδρα και Μάτι, όπως επιβεβαίωσε χθες, ο Πρόεδρος του ΟΑΣΠ, καθηγητής Γεωλογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, κ. Ευθύμιος Λέκκας, ευρισκόμενος στη Ρόδο.

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο κ. Λέκκας σήμερα αναμένεται να έχει συνάντηση με τον Περιφερειάρχη κ. Γιώργο Χατζημάρκο και σε δηλώσεις του χθες αναφέρθηκε τόσο στην περιοχή μας και ειδικότερα στο πιλοτικό σύστημα που εγκαταστάθηκε στην Κω μετά τον σεισμό του 2017 όσο και στις αλλαγές που προωθούνται σε επίπεδο Κεντρικής Διοίκησης για να «οχυρωθούμε» όσο γίνεται καλύτερα, ως χώρα, από τα φυσικά φαινόμενα.

Για την περιοχή μας
Ερωτηθείς, καταρχάς, ο κ. καθηγητής σχετικά με τη σεισμική δραστηριότητα στην περιοχή μας, δήλωσε: «Σίγουρα τα Δωδεκάνησα έχουν μία πρωτεύουσα θέση στη σεισμικότητα σε όλη την Ελλάδα. Στο πλαίσιο αυτό, βεβαίως, το ενδεχόμενο ενός σεισμού στα Δωδεκάνησα είναι πάντα ανοιχτό και αυτό δεν είναι κάτι το νέο, το ξέρουμε από πολύ παλιά δεδομένου ότι και στο παρελθόν είχαν εκδηλωθεί πολλοί και μεγάλοι σεισμοί αλλά όπως έχω τονίσει η απαράμιλλη αυτή ομορφιά των Δωδεκανήσων οφείλεται αποκλειστικά και μόνο στους σεισμούς και εν μέρει-και αφορά τη Νίσυρο αυτό-στα ηφαίστεια. Δεν θα ήμασταν τίποτα αν δεν είχαμε τους σεισμούς και τα ηφαίστεια.

Συνεπώς, είμαστε αναγκασμένοι να ζούμε με τους σεισμούς, να προφυλασσόμαστε, μέσα από συντονισμένες ενέργειες και διαδικασίες οι οποίες θα μειώνουν τον κίνδυνο ο οποίος υπάρχει και για τους ανθρώπους στα Δωδεκάνησα αλλά και για τις υποδομές και τις κατασκευές. Στα πλαίσια αυτά, πρέπει να είμαστε συντεταγμένοι και να χουμε και τη δυνατότητα και την ικανότητα να θωρακίσουμε τα Δωδεκάνησα, όχι μόνο απέναντι στους σεισμούς αλλά απέναντι και σε άλλα φυσικά καταστροφικά φαινόμενα, όπως είναι τα πλημμυρικά, όπως είναι τα ηφαίστεια κτλ.».

Αναδιοργάνωση Πολιτικής Προστασίας
Αναφορικά με τις αλλαγές που επίκεινται στον τομέα της Πολιτικής Προστασίας, ο Πρόεδρος του ΟΑΣΠ είπε ότι, είχαν θέσει από καιρό αλλά με έμφαση κυρίως από πέρυσι, μετά τα γεγονότα στο Μάτι και τη Μάνδρα, το τεράστιο πρόβλημα της Πολιτικής Προστασίας στην Ελλάδα και πώς να οργανωθούμε προκειμένου να είμαστε σε θέση να αντιμετωπίζουμε όλα αυτά τα γεγονότα, μικρά και μεγάλα. Σύμφωνα με τον ίδιο, υπάρχει τεράστιος προβληματισμός γι’ αυτό και εκείνο που τόνισε από την πρώτη στιγμή πέρυσι, μετά τη Μάνδρα και το Μάτι, είναι ότι θα πρέπει ν’ αλλάξει η φιλοσοφία της Πολιτικής Προστασίας στην Ελλάδα. Στη συνέχεια, αναφέρθηκε στους τρεις πυλώνες οι οποίοι είναι απαραίτητο να υπάρχουν και είναι οι εξής: Η επιστημονική-εκπαιδευτική κοινότητα η οποία παράγει γνώση και τεχνικά μέσα που με βάση αυτά είμαστε περισσότερο ικανοί ν’ αντιμετωπίσουμε τα γεγονότα.

Ο δεύτερος πυλώνας  είναι οι επιχειρησιακοί φορείς και κυρίως τα Υπουργεία Προστασίας του Πολίτη και Υποδομών, η Πυροσβεστική, η Αστυνομία, το Λιμενικό, τα αεροδρόμια κτλ. Αυτοί, σύμφωνα με τον κ. Λέκκα, πρέπει να βρίσκονται σε άμεση επαφή και σύμπλευση με τον επιστημονικό χώρο. Ο τρίτος πυλώνας είναι η κοινωνία και ειδικότερα οι πολίτες, οι Δήμοι και οι Περιφέρειες, που είναι πολύ κοντά στον πολίτη.

«Συνεπώς, είναι τρεις πυλώνες οι οποίοι θα πρέπει να συνεργαστούν. Θα πρέπει να υπάρχει έρευνα, οριοθέτηση, ανάλυση, εκτίμηση των κινδύνων, που μέσα από αυτά θα προκύψουν τα επιχειρησιακά σχέδια για τους επιχειρησιακούς φορεί», είπε ακόμη και συμπλήρωσε ότι αυτοί θα πρέπει να είναι σε θέση αξιόμαχη για ν’ αντιμετωπίσουν έκτακτες καταστάσεις με βάση και τα δεδομένα της επιστήμης και βέβαια από εκεί και πέρα έρχονται η Περιφέρεια και οι Δήμοι, οι οποίοι είναι πολύ κοντά στον πολίτη, και μπορούν να διαχειριστούν έκτακτες ανάγκες σε τοπικό επίπεδο γιατί γνωρίζουν πολύ καλύτερα από την Κεντρική Διοίκηση τα προβλήματα που υπάρχουν σε μία περιοχή.

Η συνεργασία αυτή των τριών πυλώνων αναμένεται να υλοποιηθεί μέσα από το καινούργιο θεσμικό πλαίσιο. Επίσης, κάτι που έχουν συζητήσει σε ανώτερο επίπεδο είναι ότι θα πρέπει να υπάρχει ένας ελεγκτικός μηχανισμός για την Πολιτική Προστασία, όπως υπάρχει σε όλες τις άλλες υπηρεσίες του δημόσιου τομέα, ο οποίος να ελέγχει και σε περίοδο  κανονική αλλά και έκτακτης ανάγκης, αν έχουν υλοποιηθεί όλες οι απαραίτητες ενέργειες για την αντιμετώπιση των φαινομένων.

Σημαντικό είναι, επίσης, η έγκαιρη προειδοποίηση, όπως με τα συστήματα που τοποθετούνται τώρα στην Κω και σε άλλα νησιά για το τσουνάμι, κάτι που πρέπει να γενικευθεί για όλους τους φυσικούς κινδύνους. Πρόκειται για τα μηνύματα που πρέπει να πηγαίνουν στους πολίτες και να είναι πιστοποιημένα και που, όπως είπε ο κ. Λέκκας, έπρεπε να έχουν γίνει εδώ και δεκαετίες.

Επίσης, εκείνο που θα πρέπει να υπάρχει είναι ο τεχνικός εξοπλισμός και επιτέλους να υπάρξουν οικονομικοί πόροι για να λειτουργήσει καλά η πολιτική προστασία. Επίσης, θα πρέπει να υπάρχει εκπαίδευση-ενημέρωση του πληθυσμού έτσι ώστε να μπορεί να συμπεριφέρεται ανάλογα σε κάθε κίνδυνο σε κάθε περιοχή, όπως στο Μάτι και τη Μάνδρα που το μεγάλο θέμα ήταν η εκκένωση και ο κόσμος δεν είχε ενημερωθεί σωστά.

Και, βέβαια, θα πρέπει να υπάρχουν και οι απαραίτητες διαδικασίες έτσι ώστε όλα αυτά να γίνονται με έναν συντεταγμένο και πιστοποιημένο τρόπο, όχι στην τύχη. Δεν παρέλειψε, επίσης, να αναφερθεί και στην πρόβλεψη να υπάρχει ένας εξειδικευμένος επιστημονικός σύμβουλος σε κάθε Περιφέρεια για θέματα Πολιτικής Προστασίας, ο οποίος στην ουσία θα αποτελεί τον ελεγκτικό μηχανισμό για το τι θα πρέπει να γίνεται σε κάθε Περιφέρεια. Και είπε ακόμη: «Θα πρέπει να συνειδητοποιήσουμε όλοι μας ότι η ανάπτυξη της χώρας,  η ευημερία, η πρόοδος, η ασφάλεια των κατοίκων αλλά και του τουριστικού προϊόντος, είναι το κυρίαρχο.

Αυτό διασφαλίζει τα πάντα και θα πρέπει να δώσουμε πρωτεύουσα σημασία έτσι ώστε τα θέματα αυτά, ασφάλειας και προστασίας, να είναι τα κυρίαρχα θέματα. Πρέπει να ξεκινάμε πριν απ’ όλα απ’ αυτά τα θέματα και μετά να βλέπουμε τουριστική ανάπτυξη κτλ. Χωρίς αυτά θεωρώ ότι χτίζουμε σε μία κινούμενη άμμο».

Για την Κω    
Όπως εξήγησε ο κ. καθηγητής, αυτό που εγκαθίσταται στην Κω είναι ένα πειραματικό σύστημα, μέσα από ένα ευρωπαϊκό πρόγραμμα το οποίο περιλαμβάνει κάποιες πόλεις και με δεδομένο ότι είχαμε στην Κω τον σεισμό του 2017 και το μικρό τσουνάμι υπάρχει μία ευαισθητοποίηση ούτως ώστε να μπορούμε να δούμε ποιες περιοχές είναι αυτές που κινδυνεύουν από τσουνάμι, πως μπορεί να γίνει, πειραματικά πάντα, μία έγκαιρη προειδοποίηση, και να δούμε πως θα λειτουργήσει το σύστημα.

Μάλιστα, στο σημείο αυτό, ο κ. Λέκκας, δεν παρέλειψε να σημειώσει ότι θα πρέπει να ξεπεραστεί το παλιό μοντέλο πολιτικής προστασίας γιατί ο κίνδυνοι αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερη συνθετότητα καθώς βλέπουμε και εμφανίζονται και νέοι κίνδυνοι που δεν ξέραμε στο παρελθόν.

Ειδικά για το τσουνάμι είπε ότι μέχρι τώρα ξέραμε ότι τσουνάμι ισοδυναμεί με έναν σεισμό αλλά άλλαξε τελείως η άποψη μετά το τσουνάμι στην Ινδονησία στις 26 του Δεκέμβρη πέρυσι όπου έγινε τσουνάμι χωρίς σεισμό.

Άρα, λοιπόν, υπάρχουν νέοι κίνδυνοι τους οποίους στη χώρα μας τους είδαμε στη Χαλκιδική όπου ήταν ένα κύτταρο καταιγίδας το οποίο πρώτη φορά αντικρίζαμε και το οποίο ουσιαστικά δεν εμφανίστηκε στη θάλασσα και μπαίνοντας στην ξηρά να αφομοιωθεί η ένταση και η καταστροφικότητα. Ουσιαστικά θέρισε για τριάντα χλμ. τον παράκτιο χώρο.

Και έτσι κλείνοντας είπε ότι τίθεται και ένα άλλο ερώτημα: Ποια είναι η ανθεκτικότητα όλων αυτών των κατασκευών που χαρακτηρίζουν τα τουριστικά θέρετρα της Ελλάδας αφού είναι χωρίς κανονισμούς και τα οποία έχουν μεγάλη τρωτότητα. Ενώ για τα κτίρια ο ΟΑΣΠ έχει θεσπίσει εδώ και τριάντα χρόνια έναν από τους καλύτερους κανονισμούς που υπάρχουν, γι’ αυτά δεν υπάρχει κανονισμός, όπως δεν υπάρχει κτιριοδομικός κανονισμός για τις φωτιές και τις πλημμύρες.