Οι Φάροι στα Δωδεκάνησα

Γράφει η Σοφία Καραγιάννη

Οι Φάροι είναι ένα από τα ωραιότερα θέματα για φωτογράφηση και συχνά ένα από τα δυσκολότερα λόγω επικίνδυνης πρόσβασης. Μετά τη δυσκολία της φωτογράφησης του Φάρου της Κανδελλιούσας, σκέφτηκα ότι μια συλλογή φωτογραφιών Φάρων θα ήταν πολύ ενδιαφέρουσα και ξεκίνησα την προσπάθεια με τους Φάρους των Δωδεκανήσων και συνεχίζω με την υπόλοιπη Ελλάδα και γιατί όχι και με το εξωτερικό.

Σας παρουσιάζω τους πρώτους δέκα Φάρους, με την προσδοκία να εμπλουτίζεται η ανάρτηση με νέες προσθήκες κάθε χρόνο στην παγκόσμια ημέρα των Φάρων που φέτος γιορτάζεται αύριο στις 18 Αυγούστου.

Το Eλληνικό Φαρικό δίκτυο αριθμεί σήμερα 120 παραδοσιακούς Φάρους μέσης ηλικίας περίπου 2 αιώνων. Μόνον οι 20 βρίσκονται σε καλή κατάσταση, ενώ μέτρια χαρακτηρίζεται η κατάσταση άλλων 30. Έως το 1980 η Υπηρεσία Φάρων απασχολούσε 320 φαροφύλακες, οι οποίοι συντηρούσαν το δίκτυο και προλάμβαναν τις φθορές στα χτίσματα. Σταδιακά ο αριθμός των φαροφυλάκων τους μειώθηκε και σήμερα δεν ξεπερνούν τους 70.

Οι περισσότεροι Φάροι παραμένουν ερμητικά κλειστοί, είτε λόγω κακής κατάστασης ελλείψει συντήρησης, είτε γιατί απαγορεύεται η είσοδος επειδή ανήκουν στο Πολεμικό Ναυτικό ή ελλείψει προσωπικού. Κάποιοι απ' αυτούς ανοίγουν μια φορά το χρόνο με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Φάρων.

Στα Δωδεκάνησα σώζονται μέχρι σήμερα πέντε (5) παλιοί παραδοσιακοί πέτρινοι Φάροι. Οι δύο απ'αυτούς βρίσκονται στη Ρόδο (Πρασονησίου και Αγίου Νικολάου), ένας στη βραχονησίδα Στρογγυλή στο Καστελόριζο, ένας στη βραχονησίδα Κανδελλιούσα κι ένας στην Καλόλιμνο.

ΦΑΡΟΙ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΩΝ

1) ΦΑΡΟΣ ΚΑΝΔΕΛΛΙΟΥΣΑΣ

Ο Φάρος αυτός κατασκευάστηκε το 1890 από τη Γαλλική εταιρεία Οθωμανικών Φάρων. Το ύψος του πύργου του είναι 10 μέτρα και το εστιακό του ύψος είναι 55 μέτρα. Είναι εγκατεστημένος στη νησίδα Κανδελιούσσα των Δωδεκανήσων ΝΔ από τη Νίσυρο. Η πρόσβαση στο Φάρο γίνεται με σκάφος από τη Νίσυρο ή την Τήλο.

2) ΦΑΡΟΣ ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΡΟΔΟΥ

Ο Φάρος αυτός κατασκευάστηκε το 1863 από τη Γαλλική Εταιρεία Φάρων. Το ύψος του πύργου του είναι 6 μέτρα και το εστιακό του ύψος είναι 25 μέτρα. Βρίσκεται στην άκρη του λιμανιού της πρωτεύουσας της Ρόδου πάνω στο κάστρο. Εντάχθηκε στο Ελληνικό φαρικό δίκτυο το 1947 με την προσάρτηση των Δωδεκανήσων.

3) ΦΑΡΟΣ ΠΡΑΣΟΝΗΣΙ ΡΟΔΟΥ

Ο Φάρος αυτός κατασκευάστηκε το 1890 από τη Γαλλική Εταιρεία Φάρων. Το ύψος του πύργου του είναι 14 μέτρα και το εστιακό του ύψος είναι 65 μέτρα.
Βρίσκεται στο νοτιότερο σημείο της Ρόδου στο ακρωτήριο Πρασονήσι, 90 χλμ από την πόλη της Ρόδου, ένα από τα πιο ονομαστά κέντρα για windsurfing στην Ευρώπη, καθώς ο άνεμος πάντα φυσά σε κάποια από τις δυο του ακτές. Εντάχθηκε στο Ελληνικό Φαρικό δίκτυο το 1947 και ανακατασκευάστηκε το 1996.

4) ΦΑΡΟΣ ΚΑΛΟΛΙΜΝΟΣ

Ο Φάρος αυτός κατασκευάστηκε το 1864 από τη Γαλλική εταιρεία Οθωμανικών φάρων. Το ύψος του πύργου του είναι 6 μέτρα και το εστιακό του ύψος είναι 70 μέτρα. Είναι εγκατεστημένος πάνω στο νησάκι Καλόλιμνο των Δωδεκανήσων στα ΒΑ της Καλύμνου δίπλα από τα Ίμια. Εντάχθηκε στο Ελληνικό φαρικό δίκτυο το 1947 με την ενσωμάτωση των Δωδεκανήσων. Η πρόσβαση στο Φάρο γίνεται με σκάφος από την πρωτεύουσα της Καλύμνου, Πόθια, με ειδική άδεια.

ΦΑΡΟΙ ΣΤΗΝ ΥΠΟΛΟΙΠΗ ΕΛΛΑΔΑ
5) ΦΑΡΟΣ ΠΑΠΑΣ ΙΚΑΡΙΑΣ

Ο Φάρος αυτός πρωτολειτούργησε το 1890 από τη Γαλλική εταιρεία φάρων. Το ύψος του κυλινδρικού του πύργου είναι 11 μέτρα και το εστιακό του ύψος είναι 65 μέτρα. Η παράδοση λέει ότι οφείλει το όνομά του στον Πάπα που κάποτε κινδύνεψε να ναυαγήσει στη θαλάσσια περιοχή της Ικαρίας απέναντι από τον φάρο. Εντάχθηκε στο Ελληνικό φαρικό δίκτυο μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους του 1912-13. Ανήκει στο Πολεμικό Ναυτικό και είναι από τους λίγους Φάρους στην Ελλάδα που έχει ενεργό φαροφύλακα.

6) ΦΑΡΟΣ ΑΡΜΕΝΙΣΤΗΣ ΜΥΚΟΝΟΥ

Ο Φάρος αυτός κατασκευάστηκε το 1891. Το ύψος του πύργου του είναι 19 μέτρα και το εστιακό του ύψος είναι 184 μέτρα. Ο μηχανισμός του αρχικού φανού του Αρμενιστή ήταν κατασκευής SAUTER LEMONIER, βραβεύτηκε από τη Διεθνή Έκθεση των Παρισίων και λειτούργησε στην κορυφή του φάρου μέχρι το 1983. Από τότε εκτίθεται στο προαύλιο του Ναυτικού Μουσείου Αιγαίου που στεγάζεται σε ένα παραδοσιακό κυκλαδίτικο κτήριο του 19ου αιώνα, στο κέντρο της Μυκόνου, στη θέση Τρία Πηγάδια. Η κατασκευή του φάρου στον Αρμενιστή αποφασίστηκε μετά το ναυάγιο του Αγγλικού ατμόπλοιου VOLTA το 1887 στα βόρεια παράλια της Μυκόνου, όπου πνίγηκαν τα 11 μέλη του πληρώματος.

7) ΦΑΡΟΣ ΠΑΤΡΑΣ

Όταν πρωτοφτιάχτηκε λειτούργησε σα σηματοδότης. Με την κατασκευή του κυματοθραύστη όμως αυτός του ο ρόλος καταργήθηκε. Στην περιοχή Αγ. Ανδρέα κατασκευάστηκε το 1999 ο σύγχρονος φάρος, ο οποίος είναι πιστό αντίγραφο του παλαιού που κατεδαφίστηκε το 1972 και ο οποίος αποτελεί το σήμα κατατεθέν της Πάτρας. Βρίσκεται απέναντι από την εκκλησία του Αγ. Ανδρέα. Στο χώρο αυτό λειτουργεί καφετέρια και ουζερί και χρησιμοποιείται επίσης σαν χώρος για εκδηλώσεις και συναυλίες.

8) ΦΑΡΟΣ ΝΑΥΠΑΚΤΟY

Ο φάρος αυτός κατασκευάστηκε το 1909. Το ύψος του πέτρινου πύργου του είναι 8 μέτρα και το εστιακό του ύψος είναι 16 μέτρα. Βρίσκεται μέσα στο λιμάνι της Ναυπάκτου και αποτελεί τμήμα του παλιού φρουρίου της πόλης.

9) ΦΑΡΟΣ ΧΑΝΙΩΝ

Πάνω από 5 αιώνες στέκεται ο Φάρος του παλιού λιμανιού των Χανίων. Ο Φάρος που έχει γίνει σήμα αναγνώρισης της πόλης σ'όλον τον κόσμο. Η ιστορία του συνδέεται με την ιστορία του λιμανιού. Το 1212 μ.Χ. οι Ενετοί κατέκτησαν όλη την Κρήτη. Τότε αποφάσισαν να οικοδομήσουν μια νέα πόλη πάνω στην αρχαία Κυδωνία (τα σημερινά Χανιά). Το λιμάνι δεν είναι όλο φυσικό. Αρχίζει να κατασκευάζεται ανάμεσα στο 1320 και 1356μ.Χ. το έργο συνεχίστηκε για τα επόμενα 200 χρόνια οπότε κατασκευάστηκε και ο φάρος σε διαφορετική μορφή από τη σημερινή. Από το 1645 μέχρι το 1830 στην Κρήτη παρέμεναν Τούρκοι κατακτητές. Αυτοί δεν χρησιμοποιούσαν το λιμάνι των Χανίων αλλά αυτό της Σούδας. Έτσι, με τα χρόνια ο φάρος καταστράφηκε, αφού κανείς δεν φρόντιζε για τη συντήρησή του. Το 1830 οι Άγγλοι έδωσαν την Κρήτη στους Αιγύπτιους. Τότε έγιναν πολλά δημόσια έργα. Ο φάρος επισκευάστηκε πάνω στην αρχική του βάση. Όμως ο νέος φάρος είναι διαφορετικός από τον παλιό, μοιάζει πιο πολύ με μιναρέ. Έχει εσωτερική σκάλα που οδηγεί σε μπαλκόνι με γυάλινο πυργίσκο. Έρευνες που έγιναν τον τελευταίο καιρό για την αντικατάσταση του φάρου έδειξαν ότι η βάση του φάρου που είναι Ενετική χωρίζεται από τον υπόλοιπο φάρο με ξύλινη σχάρα.

 10) ΦΑΡΟΣ ΣΚΙΝΑΡΙ ΖΑΚΥΝΘΟΥ

Ο Φάρος αυτός κατασκευάστηκε το 1897. Το ύψος του πέτρινου πύργου του είναι 9,5 μέτρα και το εστιακό του ύψος είναι 67 μέτρα.
Η πρόσβαση στον φάρο γίνεται οδικώς ξεκινώντας από το χωριό Βολίμες προς το ομώνυμο ακρωτήριο Σκινάρι της Ζακύνθου γνωστό για τις “γαλάζιες σπηλιές”.
Τέλος, ο Φάρος γενικότερα είναι ένα από τα πιο όμορφα σύμβολα. Φάρος θα πει λιμάνι, ασφάλεια, αλμύρα, ελπίδα, απέραντη γαλήνη αλλά και δύναμη, περιπέτεια, μυστήριο. Ο Φάρος είναι ορόσημο, όπως κάποιοι άνθρωποι, όπως κάποιες μέρες.

Πηγές:
- http://www.faroi.com/
- https://photographybysophiakaragianni.blogspot.com/

Φωτογραφίες:
Sophia Karagianni