Δημήτρης Γάκης: «Δύο φορές ετοίμασα την παραίτησή μου...»

Την κουβέντα αυτή με τον Δημήτρη Γάκη, για τον ρόλο του νέου βουλευτή, τις αντιξοότητες στη Βουλή, τις ομάδες, τις τάσεις και τις κομματικές και κοινοβουλευτικές διαδικασίες που στραγγαλίζουν την πρωτοβουλία του κάθε φέρελπι,  ήθελα να την κάνω μαζί του, τέσσερα χρόνια πριν, μόλις πάτησε το πόδι του στο Κοινοβούλιο, ως νεοεκλεγείς.

Ανυποψίαστος τότε, με καλές προθέσεις, όπως όλοι τους άλλωστε.

Μου είχε πει  να το αφήσουμε για αργότερα, μέχρι να πατήσει γερά στα πόδια του. Τελικά αυτή η συνέντευξη έγινε τώρα που ο ΣΥΡΙΖΑ αντί για τους τρείς βουλευτές που εξέλεξε στη Δωδεκάνησο, κατά τις προηγούμενες εκλογές, εξέλεξε μόλις έναν.

Ο Δημήτρης Γάκης έμεινε εκτός, αλλά « δεν συνετρίβει όπως και το κόμμα του», παρατηρεί ο ίδιος και έτσι τώρα που έκατσε η σκόνη και τα πράγματα μπαίνουν ένα-ένα στη σειρά, τώρα που μπορούν να ειπωθούν με το όνομά τους, ο Κοζανίτης που τιμήθηκε τα μάλα από τους Δωδεκανήσιους και τη δεύτερη πατρίδα του, λέει «αλήθειες, με όποιο κόστος», όπως σημειώνει!

Μείνατε εκτός Βουλής αυτή τη φορά. Ποιο είναι το σχόλιό σας;
Στη συνέντευξή μας αυτή θα είμαι απόλυτα ειλικρινής, με όποιο κόστος. Μου συνέβη ό,τι και στον ΣΥΡΙΖΑ: Πολιτική ήττα, την οποία πολλοί ήθελαν, δεν υπέστην. Βουλευτής ωστόσο δεν βγήκα. Θέλω  να ευχαριστήσω τους 6.130 συμπολίτες μας που με εμπιστεύτηκαν και με ψήφισαν και  να τους διαβεβαιώσω ότι για εμένα η πολιτική δεν έχει σχέση με την κυβερνησιμότητα ούτε με τη…  βουλευσιμότητα. Ό,τι έκανα πριν θα κάνω και στη συνέχεια, ανεξαρτήτως αν είμαι ή όχι βουλευτής.

Το περιμένατε ότι θα ήσασταν δεύτερος, κι όχι πρώτος στη σειρά εκλογής των βουλευτών του κόμματός σας;
Αυτή η μάχη είχε δύο χαρακτηριστικά. Ένα χαρακτηριστικό ήταν αυτό της εκτίμησης από τους πολίτες για μία στάση σοβαρή και αξιοπρεπή την οποία κράτησα όλα αυτά τα χρόνια και το δεύτερο είναι ότι επειδή το κόμμα μας μεγάλωσε, έγινε σ΄ ένα βαθμό και πελατοκεντρικό. Έπρεπε να ζητάς σταυρούς, έπρεπε να κάνεις ρουσφέτια, έπρεπε να ζητάς ανταπόδοση της προσφοράς σου. Αυτά δεν είναι της ιδιοσυγκρασίας μου.

Επομένως, ο ΣΥΡΙΖΑ έγινε  ένα κόμμα κανονικό, με πελατειακές σχέσεις, κι εσείς δεν ακολουθήσατε, αυτό λέτε;
Σ΄ ένα μεγάλο βαθμό είναι έτσι αν και υπάρχουν μέσα στο κόμμα ισχυρές αντιδράσεις. Ευτυχώς, ακόμα δεν ακολουθούν όλοι τον πελατειακό δρόμο.

Τώρα που αρχίσατε να τα βλέπετε απ΄ έξω, τι λέτε για το… από μέσα; Ένας νέος βουλευτής, όπως ήσασταν εσείς όταν πρωτομπήκατε στη Βουλή, τι συναντά όταν πρωτομπαίνει;
Αυτό που μπορώ να πω είναι ότι καθοριστικό ρόλο παίζει το από πού έρχεται ο νεοεκλεγείς βουλευτής και ποια είναι τα βιώματά του. Αν προέρχεται από μια αγροτική οικογένεια, όπως εγώ τον διατρέχει ένα δέος για τη μεγάλη ευθύνη που του αναθέτει ο λαός και  το μέλημά του είναι πώς θα σταθεί απέναντι σε έμπειρους πολιτικούς. Κι αυτό το πετυχαίνεις μόνο με την πολύ δουλειά και με τη σοβαρή αντιμετώπιση των θεμάτων. Κατάφερα, σε προσωπικό επίπεδο, να έχω αποδοχή απ΄ όλους τους πολιτικούς,  χάρην αυτής της δουλειάς και της συνέπειας.

Όπως οι νεοσύλλεκτοι λοιπόν και οι νέοι βουλευτές, είναι ψάρια στη Βουλή!
Το αισθάνθηκα αυτό. Αλλά ένας αριστερός θέλει να είναι σαν το ψάρι μες το νερό, κι όχι σαν τη μύγα μες το γάλα.

Ποια είναι αυτή η περιβόητη δουλειά που κάνετε εσείς οι βουλευτές; Να καταθέτετε Ερωτήσεις προς τους υπουργούς, οι οποίοι συχνά δεν τις απαντούν καν;
Μία από τις δουλειές είναι και η κατάθεση Ερωτήσεων γιατί έτσι γίνεται η μεταφορά των προβλημάτων του τόπου μας και η πίεση για την επίλυσή τους σε κοινοβουλευτικό επίπεδο.

Εσείς προσωπικά πόσες ερωτήσεις καταθέσατε και για πόσες απ΄ αυτές πήρατε απαντήσεις;
Οι προσωπικές ερωτήσεις ξεπερνούν τις 150, αλλά πρέπει να προσθέσουμε και τις συλλογικές, τις οποίες καταθέτουν πολλοί βουλευτές μαζί. Εξ αυτών οι περισσότερες όταν είσαι στην αντιπολίτευση, δεν απαντώνται καν.

Ποιες θεωρείτε ότι ήταν οι σοβαρότερες παρεμβάσεις σας στην κοινοβουλευτική σας ζωή;
Ως πρόεδρος της Επιτροπής Περιφερειών η καθιέρωση του 2017 ως έτος Δωδεκανήσου και η τιμητική εκδήλωση που έγινε στην Ολομέλεια της Βουλής. Η ανακήρυξη της Κάσου σε ηρωικό νησί, η ειδική εκδήλωση που έγινε για τον Γιάννη Ζίγδη και η τελευταία συνεδρίαση της Επιτροπής Περιφερειών που έγινε για την αναπτυξιακή προοπτική των μικρών νησιών, με παράδειγμα το Καστελόριζο.

Υπάρχει στη Βουλή ιεραρχία του τύπου «μάθε πρώτα τα κατατόπια, και μετά»; Υπάρχει αυτή η νοοτροπία;
Υπάρχει  η νοοτροπία του ελέγχου από τη γραμματεία της Κοινοβουλευτικής ομάδας χωρίς την έγκριση της οποίας δεν κατατίθενται Ερωτήσεις. Αυτό ενέχει ένα βαθμό επετηρίδας και ιεραρχίας.

Σε πόσα χρόνια κοινοβουλευτικής θητείας ένας βουλευτής της επαρχίας αρχίζει να ξεψαρώνει; Ή είναι θέμα χαρακτήρα;
Είναι θέμα χαρακτήρα το να μπορεί να αρνείται τον ασφυκτικό έλεγχο της κοινοβουλευτικής ομάδας και είναι και θέμα συνεργασίας. Έχει να κάνει με το κατά πόσο έχει επιλέξει συνεργάτες που είναι ικανοί και γρήγοροι στο να ετοιμάσουν και να αιτιολογήσουν μία Ερώτηση. Μπορεί κανείς να πει ότι οι κομματικές και οι κοινοβουλευτικές διαδικασίες στραγγαλίζουν σ΄ ένα βαθμό, την πρωτοβουλία του βουλευτή. Αλλιώς ξεκινάς, κι αλλιώς προσαρμόζεσαι.

Αυτό που λέμε τα «μεγάλα ονόματα» της Βουλής, απομυθοποιούνται εκεί μέσα;
Σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα μπορεί να έρθει η απομυθοποίηση.

Υπάρχουν μικρότητες  κι εκεί μέσα;
Πρέπει να είμαστε ειλικρινείς. Υπάρχουν ομαδοποιήσεις, υπάρχει σύγκρουση ομαδικών συμφερόντων και τάσεις επικράτησης και προβολής κάποιων. Δείτε ως παράδειγμα την εμφάνιση βουλευτών, απ’ όλα τα κόμματα, στα κεντρικά μέσα ενημέρωσης. Ποιοι καλούνται με μεγάλη συχνότητα και ποιοι καθόλου.

Δίνεται δηλαδή γραμμή στα φιλικά τους Μέσα Ενημέρωσης;
Δεν θέλω να πιστεύω ότι «δίνεται γραμμή»  γιατί τότε τα πράγματα θα ήταν επικινδύνως σοβαρά.
 
Επομένως λέτε ότι υπάρχουν οι εκλεκτοί του κόμματος, οι οποίοι και ευνοούνται.
Ναι, είναι η πιο εμφανής εικόνα αυτή.

Τι δυνατότητα έχει ο βουλευτής ενός κυβερνώντος κόμματος, να βλέπει τον πρωθυπουργό;
Εξαρτάται από τον πρωθυπουργό. Εγώ προσωπικά δεν είχα μεγάλες δυνατότητες, αλλά δεν το επιδίωξα και πολλές φορές γιατί θεωρούσα ότι τα προβλήματα μπορούν να λύνονται σ΄ ένα επίπεδο πιο κάτω, δηλαδή με τον αρμόδιο υπουργό.  

Εσείς πόσες φορές βρεθήκατε στο ίδιο τραπέζι συζήτησης με τον κ. Τσίπρα όσο ήταν πρωθυπουργός;
Δεν νομίζω ότι ξεπέρασαν τις 10, στα τέσσερα χρόνια της κυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένων κάποιων συσκέψεων τις οποίες συγκαλούσε,  όπως για παράδειγμα για το προσφυγικό. Αν του το ζητούσες όμως τον έβλεπες.

Ήρθε στιγμή που απογοητευτήκατε, πού φτάσατε να απελπιστείτε;
Σ΄ αυτή τη μαγευτική πορεία, ήρθα πολλές φορές σε σύγκρουση με τον εαυτό μου. Από τη μια πλευρά βάραιναν οι ιδεολογικές, πολιτικές και αξιακές μου αρχές ως αριστερός, κι από την άλλη η απαίτηση της κοινωνίας για άμεση λύση των προβλημάτων της. Σ΄ αυτή τη σύγκρουση, δύο φορές ετοίμασα την παραίτησή μου.

Ήταν «μαγική η πορεία» παρά τις τόσο μικρές δυνατότητες;
Για ένα παιδί που ξεκινάει από τα χωράφια της Κοζάνης, τελειώνει με δυσκολία το Λύκειο και το Πανεπιστήμιο, κι όχι μόνο για οικονομικούς λόγους, αγωνίζεται για την προσωπική του επιβίωση, μπαίνει στην πολιτική με πολύ μικρά κόμματα, αλλά με μεγάλες αρχές, και ποτέ δεν είχε στόχευση για σταδιοδρομία πολιτική παρά για αγωνιστική  στάση, ναι. Και μάλιστα, ξαφνικά, ενώ υπήρχαν σύντροφοι με πολύ μεγαλύτερη αξία όπως ο Θανάσης Αναπολιτάνος, ο Νίκος Νικολάου, ο Δημήτρης Τσοποτός, μπαίνει στο Κοινοβούλιο. Αυτό, όλο μαζί είναι μια μαγευτική πορεία ζωής.

Η συζήτηση με τον Δημήτρη Γάκη τελείωσε, αλλά η αίσθηση ότι  θα επιδιώξει να επανέλθει από άλλο βαθμό και άλλο μετερίζι, ήταν διάχυτη εκεί προς το τέλος της. Άλλωστε, θέλησε να παρέμβει στον α΄ βαθμό αυτοδιοίκησης  και πριν τις εθνικές εκλογές, χωρίς να ευοδωθεί αυτή του η επιθυμία, για λόγους που όπως μου εξήγησε δεν είναι της ώρας να πει.