Από τις καλύτερες στην Ελλάδα η Πινακοθήκη της Ρόδου

Μία από τις καλύτερες και πλουσιότερες Πινακοθήκες στη χώρα είναι αυτή της Ρόδου που μετά από οκτώ χρόνια υπερηφανεύεται ότι παραδίδει η μέχρι τώρα Διοίκησή της, υπό την Προεδρία στο Μουσείο Νεοελληνικής Τέχνης του κ. Νίκου Φρόνα ο οποίος χθες προέβη σε έναν απολογισμό του έργου τους, πλαισιωμένος από μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου.

Όπως προκύπτει, λοιπόν, από τον απολογισμό των δράσεων για την περίοδο Οκτώβριος 2011-Αύγουστος 2019, υπήρξε εμπλουτισμός των έργων της Πινακοθήκης, σημαντική αναβάθμιση των κτηριακών υποδομών της αλλά και εξωστρέφεια μέσα από διάφορες εκδηλώσεις που έλαβαν χώρα. Αναλυτικά, ανέφερε, μεταξύ άλλων, ο κ. Φρόνας:

Καταρχήν, αυτά τα οκτώ χρόνια, το Δ.Σ. συνεδρίασε 131 φορές και από τις πρώτες ημέρες ανάληψης των καθηκόντων τους διαπίστωσαν ότι υπήρχαν πολλά οργανωτικά και λειτουργικά προβλήματα. Όπως επεσήμανε, τα πρώτα χρόνια, που ήταν στην ουσία και το «στήσιμο» του ενιαίου Δήμου, επί Δημαρχίας κ. Στάθη Κουσουρνά, η οικονομική στήριξη  της Δημοτικής Αρχής λόγω της γνωστής οικονομικής κρίσης, ήταν πολύ μικρότερη της  προβλεπόμενης από τη συστατική τους πράξη. Έτσι, δόθηκαν οικονομικοί πόροι μόνο για τα απολύτως απαραίτητα λειτουργικά έξοδα.

ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ:  
Υπενθυμίζεται ότι το Μουσείο διαθέτει έξι ξεχωριστούς εκθεσιακούς χώρους σε 4 διαφορετικά κτήρια εντός της πόλης. Τα δύο βρίσκονται στη Μεσαιωνική πόλη, το πρώτο στην Πλατεία Σύμης γνωστό ως Δημοτική Πινακοθήκη «Ανδρέα Ιωάννου» όπου στεγάζονται και οι διοικητικές υπηρεσίες, το δεύτερο ψηλά στην οδό Σωκράτους 179, (Πινακοθήκη Σύγχρονης Τέχνης) όπου βρισκόταν το παλιό συσσίτιο. Τα  άλλα δύο στην τουριστική ζώνη της πόλης,  το Νεστορίδειο Μέλαθρο στις «Εκατό Χουρμαδιές», και πίσω από αυτό η Νέα Πτέρυγα του Νεστορίδειου Μελάθρου. Τα τέσσερα αυτά κτήρια με συνολικό εκθεσιακό χώρο 2456 τ.μ. λειτουργούν συγχρόνως, τη στιγμή που σε άλλες Δημοτικές Πινακοθήκες λειτουργεί μόνο ένας εκθεσιακός χώρος.   

Αμέσως, όρισαν την καλλιτεχνική επιτροπή με μέλη: Αθηνά Σχινά, Κριτικός και Ιστορικός Τέχνης, Δημήτρης Κούκος, Ζωγράφος Νικόλαος Φρόνας, Μαρίνα Μπόνη, Μέλος Δ.Σ. πρώην Πρόεδρος Μουσείου. Τα δύο τελευταία Μέλη τη τελευταία πενταετία αντικαταστήθηκαν από τον Χαράκτη Μιλτιάδη Πεταλά και το Μέλος του Δ.Σ. Μαρία Μαντζόν.
Η Κ.Ε πρότεινε και έγινε ομόφωνα αποδεκτό από το Δ.Σ. ότι, η Πινακοθήκη της Ρόδου με τη βαριά καλλιτεχνική κληρονομιά θα πρέπει να αναβαθμίσει ακόμα περισσότερο το επίπεδο  της, με την καθιέρωση αυστηρότερων όρων.

Στη συνέχεια, έγινε επιλογή και αποδοχή από την Κ.Ε. 101 (εκατό ένα) έργων τέχνης των προηγούμενων διοικήσεων και 290 (διακοσίων ενενήντα) της τελευταίας (Φρόνα), (πίνακες Ζωγραφικής, χαρακτικά, γλυπτά, σχέδια, γελοιογραφίες) που δωρίθηκαν στο Μουσείο από διάφορους  καλλιτέχνες στη διάρκεια της θητείας του προηγούμενου και του νυν Δ.Σ. Αποφασίστηκε, μάλιστα, μετά από εισήγηση της Κ.Ε. ότι, η Πινακοθήκη «Ανδρέας Ιωάννου» και το Νεστορίδειο Μέλαθρο, θα λειτουργούν εφεξής με τις μόνιμες Συλλογές του Μουσείου μας, εκτός από εξαιρετικές περιπτώσεις καλλιτεχνών, ενώ οι άλλοι δύο χώροι με περιοδικές εκθέσεις.

Ακόμη, έγινε ονοματοδοσία της Δημοτικής Πινακοθήκης της Πλατείας Σύμης σε Δημοτική Πινακοθήκη «Ανδρέας Ιωάννου», με ομόφωνη απόφαση του Δ.Σ., ως ελάχιστο φόρο τιμής στον διανοούμενο φιλότεχνο Νομάρχη της Δωδεκανήσου, ο οποίος εμπνεύστηκε και δημιούργησε  αυτό το ναό της Τέχνης, που ιδρύθηκε το Φεβρουάριο του 1962 επί Δημαρχίας Μιχαήλ Πετρίδη και εγκαινιάσθηκε στις 17 Μαΐου του 1964. Παράλληλα, πρότειναν στην επιτροπή ονοματοδοσίας του Δήμου Ρόδου να δοθεί το όνομά του σε κάποια οδό της πόλης μας.

Ακόμη, έδωσαν «χώρο» στους ντόπιους καταξιωμένους και ταλαντούχους καλλιτέχνες αφού τίμησαν με ειδικό μετάλλιο παράλληλα με αναδρομική έκθεση τον διεθνώς καταξιωμένο και πολυβραβευμένο σκιτσογράφο Βαγγέλη Παυλίδη, το φωτογράφο Νίκο Κασέρη, το ζωγράφο Μάνο Αναστασιάδη, τη φωτογράφο Σμάρα Αγιακάτσικα, το ζωγράφο Τζων Ουίλσων, το ζωγράφο Δημήτρη Πεζουβάνη, τη φωτογράφο Καλλιόπη Βουτζαλή, την αγιογράφο Ευδοκία Παναγιωτοπούλου. Παράλληλα, αναβάθμισαν την ετήσια έκθεση του Συλλόγου Εικαστικών Δωδεκανήσου.

Καθιέρωσαν κάθε Οκτώβριο μήνα τις Πολιτιστικές ημέρες Ι. και Πάολας Νεστορίδη (σ.σ. τα λεγόμενα «ΝΕΣΤΟΡΙΔΕΙΑ») και με την οικονομική βοήθεια εκ μέρους του Ιδρύματος Ι. & Π. Νεστορίδη. Συνολικά μέχρι και τον Αύγουστο του 2019 πραγματοποιήθηκαν 72 (εβδομήντα δύο) εικαστικές εκδηλώσεις. Αξιολογότατες εκθέσεις Ζωγραφικής, Χαρακτικής και Γλυπτικής με διαφορετικούς καλλιτέχνες.  Ανάμεσα στις δραστηριότητες του Μουσείου όλα αυτά τα χρόνια ήταν και τα παρακάτω:   Έκδοση καλαίσθητων καταλόγων, ξεναγήσεις, φιλοξενία στους εξωτερικούς και εσωτερικούς χώρους των κτηρίων (πλην της Πλατείας Σύμης) 245 εκδηλώσεων επιπέδου. 

Το διάστημα αυτό όμως έγιναν και σημαντικές δωρεές έργων. Συγκεκριμένα, έγινε δωρεά 105 έργων ζωγραφικής και χαρακτικής της οικογένειας Βάλια Σεμερτζίδη τα οποία εκτίθενται μόνιμα στο δεύτερο όροφο του Νεστορίδειου Μελάθρου. Δωρεά 80 έργων ζωγραφικής του ζωγράφου Δημήτρη Κούκου που εκτίθενται μόνιμα στο ισόγειο του Νεστορίδειου Μελάθρου. Με την ευκαιρία της έκθεσης του Βαγγέλη Παυλίδη,  μετά από δικές τους ενέργειες, εντοπίσθηκαν και δωρίθηκαν από την πρώην Νομαρχία στη  Πινακοθήκη οι 22 βραβευμένες πρωτότυπες γελοιογραφίες  των τριών διεθνών εκθέσεων γελοιογραφίας που έγιναν στη Ρόδο από το 2002 έως 2006.

Εντοπίσθηκαν 6 μεγάλων διαστάσεων  έργα του αείμνηστου  συντοπίτη μας Δημήτρη Πεζουβάνη, τα οποία με συντονισμένες ενέργειες δωρίθηκαν από την σύζυγό του στην Πινακοθήκη. Επίσης προσφέρθηκαν από την Εθνική Πινακοθήκη και έγιναν αποδεκτά 6 έργα ζωγραφικής της αείμνηστης Ελένης Ζέρβα η οποία χάρισε μεγάλο αριθμό έργων στην Εθνική Πινακοθήκη με εντολή να διανείμει κάποια από αυτά σε λίγες σημαντικές πινακοθήκες της Ελλάδας. 

Συνολικά μαζί με τις μεμονωμένες δωρεές καλλιτεχνών που εξέθεσαν στα κτήρια του Μουσείου και άλλες επιλεγμένες δωρεές αύξησαν τον αριθμό των έργων κατά 291 χωρίς να ξοδευτεί ούτε ένα ευρώ για την απόκτησή τους

Συλλογή Ιωαννίδη: Μετά από συντονισμένες ενέργειες του κ. Φρόνα, κατάφεραν να εντοπισθεί και επιτέλους να επιστραφεί στο νόμιμο ιδιοκτήτη της η Συλλογή Ιωαννίδη και με ομόφωνη απόφαση δημοτικού συμβουλίου συγκροτήθηκε επιτροπή καταγραφής – παράδοσης – παραλαβής της συλλογής κεραμικών και άλλων αντικειμένων, τα οποία θα παραχωρούνταν κατά χρήση στο Μουσείο. Έτσι τον Αύγουστο του 2013 τα σημαντικά  αντικείμενα αυτής της συλλογής, κυρίως τα πιάτα της Νίκαιας (Ιznik) του 15ου – 16ου αιώνα, μεταφέρθηκαν στην αποθήκη της Πινακοθήκης. Η πρότασή τους είναι να δημιουργηθεί Μουσείο Κεραμικής Τέχνης έτσι ώστε να μπορέσουν αυτά να εκτεθούν μαζί με άλλα κεραμικά (Κιουτάχειας,  ΙΚΑΡΟΣ) και να γίνουν αντικείμενο θαυμασμού  των Ροδίων, ημεδαπών και αλλοδαπών παραθεριστών του νησιού μας, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την περαιτέρω αύξηση της αίγλης και της  επισκεψιμότητας της Πινακοθήκης μας.

Εργαστήρι Χαρακτικής. Το Μουσείο διαθέτει άρτια εξοπλισμένο εργαστήρι χαρακτικής το οποίο δυστυχώς δεν λειτουργεί. Ο λόγος είναι η έλλειψη χαράκτη ο οποίος δεν μπορεί να προσληφθεί ως μόνιμος λόγω του υφιστάμενου νόμου, ούτε με σύμβαση καθόσον όσες προσπάθειες έγιναν απέτυχαν  λόγω των χαμηλών αποδοχών απαγορευτικών για τη διαμονή στη Ρόδο. Έγιναν προσπάθειες για λειτουργία με εθελοντές αποφοίτους της ΑΣΚΤ, που υπηρετούν ως καθηγητές καλλιτεχνικών στα δημόσια σχολεία αλλά δεν καρποφόρησαν λόγω παράλογων απαιτήσεων.  Λειτούργησε επιτυχώς μόνο ένα χρόνο, σε συνεργασία με τον ΔΟΠΑΡ ο οποίος ανέλαβε την αμοιβή της χαράκτριας   η οποία ήταν μόνιμος κάτοικος Ρόδου. Όταν μετακόμισε από την πόλη μας έπαψε να υφίσταται αυτή η δυνατότητα. 

ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΟΣ - ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΣ  ΤΟΜΕΑΣ:
Μετά από πενήντα χρόνια καλλιτεχνικής προσφοράς στο τόπο μας, θα περίμενε κανείς η Πινακοθήκη της Ρόδου μία από τις σπουδαιότερες (από πλευράς σημαντικότητας έργων) στην Ελλάδα, να είχε επιλύσει όλα της τα λειτουργικά προβλήματα και το Δ.Σ να ασχολείται μόνο με την επιλογή – πραγματοποίηση   των   εκδηλώσεων   και   την  περαιτέρω  αναβάθμισή  της.  Όμως, όπως δήλωσε ο κ. Φρόνας: «Η ενασχόλησή μου με τα διοικητικά του Μουσείου μού επέτρεψε να διαπιστώσω δυστυχώς τις μεγάλες ελλείψεις  σε έμψυχο και άψυχο υλικό. Οι ελλείψεις αυτές αποτελούν τροχοπέδη στην εξέλιξη και αναβάθμιση του Μουσείου. Επιβάλλεται η συνεχής βοήθεια της εκάστοτε δημοτικής αρχής για περαιτέρω βελτίωση.  

 Συντήρηση έργων Τέχνης: Το πιο επείγον και βασικότερο πρόβλημα της Πινακοθήκης γνωστό και σε όλες τις προηγούμενες διοικήσεις ήταν αυτό της γενικής κατάστασης των έργων τέχνης, πολλά από τα οποία είναι ηλικίας 60-70 χρόνων. Έτσι, οργάνωσαν με δύο διαφορετικούς συντηρητές έργων σε διαφορετικό χρόνο, πλήρη καταγραφή της κατάστασης του κάθε πίνακα. 

Στη συνέχεια σε αγαστή συνεργασία με τη Διοίκηση του Βυζαντινού και Χριστιανικού Μουσείου, το οποίο διαθέτει ένα από τα καλύτερα κέντρα συντήρησης έργων τέχνης, άρχισε η δωρεάν συντήρηση όσων έργων είχαν αυτήν την ανάγκη. Εμείς επιβαρυνθήκαμε την αγορά των αναλώσιμων υλικών. Ήδη έχουν συντηρηθεί 24 πίνακες  και το πρόγραμμα συνεχίζεται.

Παραχώρηση κατά χρήση από το ΤΑΠΑ του ισόγειου καταστήματος της Πλατείας Σύμης: Ένας από τους πρώτους στόχους του νέου Δ.Σ. υπήρξε η δημιουργία πωλητηρίου με τεράστια οφέλη από όλες τις πλευρές. Ξεκίνησαν, λοιπόν, με στόχο την παραχώρηση κατά χρήση από το ΤΑΠΑ του υπάρχοντος μικρού  καταστήματος στο ισόγειο. Με πρωτεργάτη τη δημοτική αρχή έγινε η παραχώρηση και προχώρησαν τα σχέδια από το γραφείο της Μεσαιωνικής Πόλης.

Με την αλλαγή ηγεσίας στο Δήμο το 2014 τέθηκε ως νέος στόχος η παραχώρηση όλου του ισογείου. Με συντονισμένες ενέργειες Δήμαρχος (Φώτης Χατζηδιάκος), αντιδήμαρχος Πολιτισμού (Τέρης Χατζηιωάννου) και πρόεδρος του Μουσείου κατόρθωσαν να υπογραφεί η τόσο σημαντική παραχώρηση.  Έτσι η Πινακοθήκη «Α. Ιωάννου» σε λίγο καιρό θα αποτελεί την πιο σύγχρονη από κτηριακής άποψης αίθουσα τέχνης στην Ελλάδα.  Βάσει προγράμματος η έναρξη των εργασιών θα αρχίσει αρχές του 2020. 

Επίσης, η κατά χρήση παραχώρηση του ανεμόμυλου, που βρίσκεται στον περιβάλλοντα χώρο της Νέας Πτέρυγας, από την αρχαιολογική υπηρεσία έγινε πραγματικότητα. Στόχος η ένταξή του στον εκθεσιακό χώρο του Μουσείου, αφού βεβαίως συντηρηθεί και ανακαινισθεί μετά από μελέτη του γραφείου Μεσαιωνικής Πόλης του Δήμου.  

Κλείνοντας, ο κ. Φρόνας θέλησε να ευχαριστήσει τους δύο τελευταίους Δημάρχους της Ρόδου τον κ. Φώτη Χατζηδιάκο, για τη δυνατότητα που του έδωσε να συνεχίσει με τους συνεργάτες του το έργο που άρχισαν επί Δημαρχίας Στάθη Κουσουρνά. Επίσης, τον κ.  Χατζηιωάννου, όπως και όλες τις παρατάξεις και τα Μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου, τα  οποία στα θέματα της Πινακοθήκης εμφάνιζαν πάντα μία πρωτόγνωρη ομοφωνία.
Ακόμη, τα μέλη του Δ.Σ. για την άμισθη βοήθεια και εμπειρία τους το καθένα στον τομέα που κλήθηκε να βοηθήσει.

Ειδικότερα την αντιπρόεδρο κα. Μαρίνα Μπόνη, την Νομικό κα Ρέα Παπαχρήστου-Τσέλιου, τον Μιχάλη Βομβύλα, την αρχιτέκτονα  κα  Μαίρη Μαντζόν, τον καλλιτέχνη κ. Κώστα Νεοφύτου, την κα Στεργενάκη Σταματία Πρόεδρο του Συλλόγου Εικαστικών Δωδ/νήσου και την κα Εύη Πλιάκα-Καμπουράκη για όσο καιρό θήτευσε στο Δ.Σ.  
 

Τα Μέλη της Καλλιτεχνικής Επιτροπής,  το ίδρυμα Ι. & Π. Νεστορίδου με επικεφαλής τον κ. Ευαγόρα Νικολάου, τους εργαζόμενους στο Μουσείο, το γραφείο Μεσαιωνικής Πόλης και όλο το εργαζόμενο σε αυτό προσωπικό, τους καλλιτέχνες που εξέθεσαν τα έργα τους,  την κα Άννα Μιχαλάκη για τη  δωρεά του πιάνου καθώς και όλους τους χορηγούς.

Ο Δήμαρχος
Στο κλείσιμο της συνέντευξης Τύπου, παρέστη και ο απερχόμενος Δήμαρχος Ρόδου, κ. Χατζηδιάκος, ο οποίος προχθές το βράδυ, σε μία σεμνή εκδήλωση στο Δημαρχείο, τίμησε τα μέλη του Δ.Σ. Μεταξύ άλλων, στάθηκε στην ανιδιοτελή προσφορά τους όλα αυτά τα χρόνια που είχε ως στόχο να αναδείξει τον πολιτισμό και τη μεγάλη κληρονομιά του Δήμου. Είπε, ακόμη, ότι υπήρξαν και ουσιαστικές παρεμβάσεις για τη συντήρηση και ανάδειξη των έργων της Πινακοθήκης.  Έκανε, ακόμη, γνωστό ότι αναμένεται να εισρεύσουν 930 χιλιάδες ευρώ από το Πράσινο Ταμείο για τη συντήρηση της Πινακοθήκης και έκλεισε λέγοντας σε όλους «ένα μεγάλο ευχαριστώ».