Ανησυχητική η κατάσταση στα Δωδεκάνησα με την αύξηση των μεταναστευτικών / προσφυγικών ροών

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί σε κεντρικό αλλά και τοπικό επίπεδο η αύξηση των μεταναστευτικών / προσφυγικών ροών προς τα νησιά μας. Οι δομές της Δωδεκανήσου στην Κω και στη Λέρο, έχουν ξεπεράσει κατά πολύ τη χωρητικότητα τους και η κατάσταση είναι έκρυθμη, ενώ παράλληλα οι ροές συνεχίζονται κανονικά και καθημερινά.

Την ανησυχία του εκφράζει για την όλη κατάσταση που επικρατεί στα νησιά μας και δηλώνει μάλιστα ότι αυτά «έχουν «στοχοποιηθεί» από τους διακινητές», ο πρόεδρος της Ένωσης Αστυνομικών Υπαλλήλων Νομού Δωδεκανήσου κ. Μανώλης Ανδρουλάκης.
Όπως ο ίδιος δηλώνει στη «Ροδιακή» δεν θα πρέπει να μας ξεγελά το ότι ο αριθμός των προσφύγων και μεταναστών που καταφθάνει στη περιοχή μας είναι μικρότερος από αυτόν που είχαμε το 2015 και το 2016.
Ο κ. Ανδρουλάκης διευκρινίζει πως εκείνες τις περιόδους, στους αλλοδαπούς αυτούς χορηγούνταν υπηρεσιακά σημειώματα και στη συνέχεια αναχωρούσαν από τα σημεία εισόδου. Σήμερα αυτό έχει αλλάξει. Σύμφωνα με τον κ. Ανδρουλάκη, «άπαντες κρατούνται με αποτέλεσμα να έχουν κορεστεί οι αστυνομικές υπηρεσίες και οι δομές κράτησης των νησιών μας (ΚΥΤ).

Έτσι λοιπόν σύμφωνα με τον πρόεδρο της Ένωσης Αστυνομικών Υπαλλήλων Νομού Δωδεκανήσου «οι ροές συνεχίζονται κανονικά και μάλιστα έχουν «στοχοποιηθεί» από τους διακινητές τα νησιά Σύμη, Ρόδος και Καστελόριζο με αποτέλεσμα οι υπηρεσίες εκεί να «αιμορραγούν» και να μην μπορούν να ανταπεξέλθουν. Είμαστε σε άσχημη κατάσταση και αν δεν υπάρξει άμεση μέριμνα για απομάκρυνση των μεταναστών από αυτά τα νησιά και η αποσυμφόρηση των δομών Λέρου και Κω, η κατάσταση πολύ σύντομα θα είναι εκτός ελέγχου και θα αδυνατούμε να την αντιμετωπίσουμε.
Ενδεικτικό της κατάστασης αυτής είναι και η εξέγερση που είχαμε πριν από μερικές ημέρες στο νησί της Σύμης, όπου έφθασαν στην πόρτα του αστυνομικού τμήματος του νησιού, επιτέθηκαν σε αστυνομικούς, τους προπηλάκισαν όπως θυμόμαστε.

Σήμερα στη Σύμη στο μπαλκόνι της αστυνομίας φιλοξενούνται 150 άτομα. Αν δεν αλλάξει η κατάσταση αυτά τα φαινόμενα θα αυξηθούν και θα γίνουν καθημερινότητα» κατέληξε ο κ. Ανδρουλάκης!
Προβληματισμός και από την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ
Την ανησυχία του είχε εκφράσει σε αποκλειστική συνέντευξη που παραχώρησε στις 18 Αυγούστου 2019 στη «Ροδιακή» ο αντιπρόσωπος της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες στην Ελλάδα, Philippe Leclerc, με αφορμή την επίσκεψη του στα Δωδεκάνησα (Ρόδο, Κω και Τήλο).

Όπως χαρακτηριστικά είχε αναφέρει μεταξύ άλλων: «Μέχρι πρόσφατα, ο αριθμός των αιτούντων άσυλο στα κέντρα υποδοχής σε Κω και Λέρο ήταν διαχειρίσιμος, ενώ οι αρμόδιες αρχές (λιμενικό, αστυνομία, υπηρεσία υποδοχής και ταυτοποίησης, υπηρεσία ασύλου), με την υποστήριξη των τοπικών γραφείων της Ύπατης Αρμοστείας και τη συνεργασία μη κυβερνητικών οργανώσεων, όπως η Μετάδραση, η Άρσις και το Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες, είχαν ξεκινήσει σταδιακά να ομαλοποιούν τις διαδικασίες και τις συνθήκες για τους πρόσφυγες σε αυτά τα δύο νησιά.

Από τον Μάιο του 2019, ωστόσο, η κατάσταση έχει γίνει ιδιαίτερα δύσκολη, καθώς έχουν αυξηθεί οι αφίξεις και έχουν μειωθεί οι μεταφορές στην ενδοχώρα, με αποτέλεσμα να υπάρχει υπερσυνωστισμός στο κέντρο στο Πυλί, το οποίο σήμερα φιλοξενεί σχεδόν τρεις φορές παραπάνω κόσμο από τη χωρητικότητά του. Συνεπώς, οι συνθήκες διαβίωσης για τους αιτούντες άσυλο έχουν επιδεινωθεί σημαντικά, με ακατάλληλες συνθήκες υγιεινής, έλλειψη τουαλετών, περιορισμένη ιατρική και ψυχολογική υποστήριξη και αργές διαδικασίες ασύλου».

Ειδικά για την Κω ο κος Philippe Leclerc είχε αναφέρει τα εξής:
«Δυστυχώς η κατάσταση στο Κέντρο Υποδοχής και Ταυτοποίησης (ΚΥΤ) στην Κω έχει επιδεινωθεί σημαντικά τους τελευταίους μήνες, εξαιτίας των αυξημένων αφίξεων σε συνδυασμό με τις περιορισμένες μεταφορές στην ενδοχώρα. Είδα από πρώτο χέρι τις εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες που υφίστανται, για μήνες ολόκληρους, εκατοντάδες άντρες, γυναίκες, παιδιά, άτομα με ιδιαίτερες ανάγκες, καθώς δεν υπάρχουν κατάλληλα καταλύματα για όλους ούτε πρόσβαση σε βασικές υποδομές και υπηρεσίες.

Ο αριθμός των ασυνόδευτων παιδιών έχει επίσης αυξηθεί: αυτή τη στιγμή στο ΚΥΤ στην Κω διαμένουν 88 ασυνόδευτα παιδιά σε ακατάλληλες συνθήκες και εκτεθειμένα σε αυξημένους κινδύνους. Στο ΚΥΤ είδα επίσης από κοντά τις μεγάλες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι αρχές της υπηρεσίας υποδοχής, η αστυνομία, το προσωπικό της Μετάδρασης και της Άρσις, καθώς και οι συνάδελφοί μου στην Ύπατη Αρμοστεία, που βρίσκονται καθημερινά στο πεδίο προσπαθώντας να βοηθήσουν. Επισκέφτηκα επίσης το προαναχωρησιακό κέντρο της Κω, το οποίο από τον Μάιο του 2019, αν και χώρος κράτησης, χρησιμοποιείται και για την υποδοχή νέων αφίξεων. Ανάμεσά τους  γυναίκες και ευάλωτα άτομα, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις δεν πραγματοποιείται ο απαραίτητος ιατρικός έλεγχος, εξαιτίας ελλείψεων στο προσωπικό.

Είχα την ευκαιρία να συζητήσω με τις αρχές και τους φορείς που λειτουργούν στο πεδίο για τις βασικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν και την υποστήριξη που χρειάζονται. Σκοπός μου είναι να συνεχίσω αυτές τις συζητήσεις με τις κεντρικές αρχές ενθαρρύνοντας την ανάληψη στοχευμένης και ταχείας δράσης για τα νησιά που αυτή τη στιγμή αντιμετωπίζουν τα μεγαλύτερα προβλήματα - και σε αυτά περιλαμβάνεται και η Κως.  Είναι σαφές ότι αυτό που πρέπει να γίνει όσο το δυνατόν πιο άμεσα είναι η αποσυμφόρηση των ΚΥΤ στα νησιά αλλά και η ανακούφιση του πληθυσμού που είναι αναγκασμένος να διαμένει στα κέντρα αυτά.

Χρειάζονται  μια σειρά άμεσων μέτρων, όπως περισσότερο προσωπικό για την ενίσχυση των υπηρεσιών, μικρές τεχνικές παρεμβάσεις για τη βελτίωση των καταλυμάτων και των συνθηκών υγιεινής, παροχή υλικής βοήθειας. Είναι επίσης επείγον και ουσιαστικό να αυξηθούν οι θέσεις για τη φιλοξενία προσφύγων στην ενδοχώρα και να ενισχυθεί η  δυνατότητα καταγραφής και διεκπεραίωσης των αιτημάτων ασύλου, έτσι ώστε να μπορούν οι αιτούντες να μεταφέρονται γρήγορα στην ενδοχώρα. Καθώς όμως δεν είναι εύκολο να δημιουργηθούν επαρκείς θέσεις υποδοχής στην ενδοχώρα μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα, θα επαναφέρω τις προτάσεις μας για εναλλακτικές λύσεις, όπως είναι η παροχή μετρητών για την εξεύρεση στέγης (cash for shelter)».