Τιμόθεος: Ο πρώτος Μητροπολίτης Ρόδου μετά την απελευθέρωση

Γράφει ο Γιάννης Παρασκευάς

 

Λίγες γραμμές θύμησης για έναν άνθρωπο που τόσα πολλά σε δύσκολους καιρούς πρόσφερε στον τόπο μας, σίγουρα δεν είναι αυτό που θα του ταίριαζε.

Το πέρασμα των χρόνων αμβλύνει τις μνήμες, ξεθωριάζει πρόσωπα και γεγονότα έστω και αν αυτά, είχαν την ιδιαίτερη συμβολή τους για τις μετέπειτα εξελίξεις.

Ο μακαριστός Δεσπότης ΤΙΜΟΘΕΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΝΙΔΗΣ ήταν ο πρώτος Μητροπολίτης Ρόδου μετά την Ενσωμάτωση.

Η επιλογή και εκλογή του στη θέση του Μητροπολίτου Ρόδου από την Ιερά Σύνοδο του Οικουμενικού Πατριαρχείου, έγινε με περίσκεψη και σύνεση, γιατί αυτός θα ήταν ο πρώτος Μητροπολίτης της ελεύθερης πλέον Ρόδου.

Κλήθηκε να υπηρετήσει μια Μητρόπολη, μια Εκκλησία που ακόμη οι πληγές στο σώμα της  ήταν απούλωτες από τις αντιθέσεις και διενέξεις που για πολλά χρόνια την ταλαιπώρησαν.

Οι διχογνωμίες και οι αντιθέσεις, οι έντονες αντιπαλότητες στην αντιμετώπιση του προβλήματος του Αυτοκέφαλου της Εκκλησίας της Δωδεκανήσου την κατοχική περίοδο, που έντεχνα οι κατακτητές πρόβαλαν ως μείζον θέμα και πρόβλημα άφησαν πίσω τους τον διχασμό Εκκλησίας και πιστών.

Ποιμενάρχης με ξεχωριστό εκκλησιαστικό φρόνημα άφησε τα δικά του αποτυπώματα στις εκκλησίες – Μητροπόλεις  που υπηρέτησε  προ της εκλογής του ως Μητροπολίτου Ρόδου.

Γεννήθηκε στο Πολιχνίτο έναν μικρό οικισμό της Λέσβου στις 23 Απριλίου 1880.

Σπούδασε στην Ευαγγελική Σχολή της Σμύρνης και στη Μεγάλη Σχολή του Γένους και χειροτονήθηκε Παπάς από τον Μητροπολίτη Μυθήμνης Στέφανο.

Φοίτησε στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης και μετά την αποφοίτησή του έγινε προϊστάμενος της Ελληνικής Ορθοδόξου Κοινότητας του Βουκουρεστίου και καθηγητής της εκεί Ελληνικής Σχολής.

Τιμητικά ονομάστηκε Αποκρισάριος του Οικουμενικού Θρόνου και στις 18 Νοεμβρίου του 1931 εξελέγη Μητροπολίτης Αυστραλίας από τον Πατριάρχη Φώτιο και τη Σύνοδο.

Στα δεκαπέντε χρόνια της εκεί ποιμαντορίας του οργάνωσε εκ βάθρων την Εκκλησία της Αυστραλίας και έβαλε τις βάσεις της εύρυθμης λειτουργίας της.

Μετά την εκλογή του ως Μητροπολίτου Ρόδου, έρχεται στο νησί μας στις 4 Ιουνίου του 1947 λίγους μήνες μετά την Ενσωμάτωση.

Τον συνόδευε εκ μέρους του Πατριαρχείου ο Αρχιμανδρίτης Αντώνιος Κλαουδάτος ο οποίος στην τελετή της ενθρόνισης του διάβασε την απόφαση του Οικουμενικού Πατριαρχείου.

Στο Αεροδρόμιο της Καλάθου τον υποδέχτηκαν ο Στρατιωτικός Διοικητής Περικλής Ιωαννίδης, ο πολιτικός σύμβουλος της Στρατιωτικής Διοίκησης Μιχαήλ Στασινόπουλος (ο μετά από χρόνια Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας) και πλήθος κόσμου.

Η πομπή που σχηματίσθηκε για τη μετάβαση του νέου Δεσπότη στην πόλη της Ρόδου, σταμάτησε σε όλα τα  χωριά και οι προύχοντες των χωριών καλωσόρισαν τον νέο τους Μητροπολίτη.

Στον ενθρονιστήριο λόγο του στον Μητροπολιτικό Ναό στις 5 Ιουνίου του 1947 με αδρά χρώματα περιέγραψε τους στόχους της δικής του ποιμαντορίας.

Το  ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ ήταν το δικό του μήνυμα για τη λευτεριά του τόπου μετά από αιώνων σκλαβιάς και μήνυμα και οδηγός για την πορεία και τις στοχεύσεις της ελεύθερης πλέον Εκκλησίας.

«Ο Καρπός της αληθινής πίστεως, τόνισε, είναι η αγάπη, αγάπη ζωντανή, εκδηλούμενη δι’ έργων, δι’ αλληλοβοηθείας, δι’ ελεημοσυνών προς τους πτωχούς δια παντός τρόπου καλωσύνης και βοηθείας»
Ανάλωσε χρόνο και προσπάθειες για την οργάνωση της Εκκλησίας, την αναβάθμιση του κλήρου και την δημιουργία δομών που θα διευκόλυναν το φιλανθρωπικό του έργο.

Με τον ερχομό του στο νησί μας ολοκληρωνόταν η Διοίκηση της περιοχής.

Η αγαστή συνεργασία με τον πρώτο Στρατιωτικό Διοικητή, τον Περικλή Ιωαννίδη, έδωσε λύσεις στα αιτήματα της Εκκλησίας για στην παραχώρηση από τη Διοίκηση στην Εκκλησία Ναών και μοναστηριών.

Με απόφαση του Διοικητού παραχωρήθηκε ο Ναός του Ευαγγελισμού και τα κτήρια των γραφείων της Μητρόπολης και πρώτος ο Μητροπολίτης Τιμόθεος εγκαινίασε τον Ναό του Ευαγγελισμού την 1η Αυγούστου του 1947.

Στις 25 Απριλίου του 1947 τελέσθηκαν τα «θυρανοίξια  του  Ναού  του Αγίου Παντελεήμονος ο οποίος έπαψε να είναι Ναός από το 1522 χρονιά κατάκτησης του νησιού από τους Οθωμανούς.

Ιδιαίτερο ήταν το ενδιαφέρον του για την ανακαίνιση και αναστήλωση των ιστορικών μοναστηριών του νησιού δηλαδή του Θάρρι, Αρταμίτη  και άλλων.

Δικά του σχεδόν δημιουργήματα τα Ορφανοτροφεία και χώροι προστασίας παιδιών και δεν φείσθηκε προσπαθειών για την ανακούφιση των αναξιοπαθούντων.

Στις 8 Ιουνίου του 1949 ο Οικουμενικός Πατριάρχης Αθηναγόρας και η Σύνοδος παμψηφεί τον εξέλεξαν Αρχιεπίσκοπο Αμερικής.

Με δάκρυα στα μάτια αποχαιρέτησε το ποίμνιό του και αρχές και πιστοί τον κατευόδωσαν με ευχές και ευχαριστίες για την προσφορά του στον τόπο.

Τιμήθηκε με το παράσημο του Αργυρού Ελληνικού Σταυρού του Σωτήρος και Χριστού, με τον Χρυσό Φοίνικα του βασιλέως Γεωργίου του Α’, τον Ανώτατο ταξιάρχη του Ρουμανικού Αστέρος και άλλων  διακρίσεων και παρασήμων.

Διέθετε ευρεία μόρφωση και εκτός της Ελληνικής μιλούσε την Τουρκική, την Αγγλική, τη γαλλική και τη ρουμανική γλώσσα.

Στις 26 Ιουνίου του 1949 λειτουργεί για τελευταία φορά στον Ιερό Ναό του Ευαγγελισμού και την 1η Ιουλίου του 1949 συνοδευόμενος από πλήθους κόσμου και τις αρχές αναχώρησε για την Κωνσταντινούπολη.

Κατά τη διάρκεια της παραμονής του στην Πόλη αρρώστησε, υπέβαλε την παραίτησή του από τον Αρχιεπισκοπικό θρόνο της Αμερικής και η Ιερά Σύνοδος τον επανεξέλεξε Μητροπολίτη Ρόδου.

Δυστυχώς άλλες ήσαν οι βουλές του Κυρίου, σε λίγες μέρες  στις 5 Οκτωβρίου του 1949 άφησε την τελευταία του πνοή στο Νοσοκομείο όπου νοσηλευόταν.

Ο ενταφιασμός του έγινε στην Κωνσταντινούπολη στις 7 Οκτωβρίου και στις Εκκλησίες του Νησιού την ίδια ώρα εψάλλησαν τρισάγια με την παρουσία των αρχών και πλήθους πιστών.

Η μνήμη του παραμένει ισχυρή μέσα μου από τις αναφορές και διηγήσεις του πατέρα μου του Παπα Μελέτιου, ο οποίος είχε χειροτονηθεί από τον Μητροπολίτη Τιμόθεο.
Αιώνια να είναι η μνήμη του.

Υστερόγραφο.
Το πιο πάνω κείμενο είναι μια προσφορά στη μνήμη του για τη  συμπλήρωση εβδομήντα χρόνων από τον θάνατό του. Σε ένδειξη ευγνωμοσύνης ο πατέρας μου έδωσε μετά τον θάνατό του, το όνομά του σε ένα από τα παιδιά του. Τις ευχαριστίες μου στον φίλο Νίκο Νικολάου για τη συλλογή των πληροφοριών και τη σύνταξη αυτού του κειμένου.