Η ενοποίηση  ιστορικών χώρων στην πόλη της Ρόδου

Γράφει ο
Αγαπητός Ξάνθης
αρχιτέκτονας-μεταδιδάκτορας
του Πανεπιστημίου Αιγαίου

Ο τουρισμός  για τη Ρόδο, αποτελεί την κατεύθυνση ανάπτυξης και προοπτικής.
Από το «ξέσπασμα» της δεκαετίας του ’70 ο τουρισμός αποτέλεσε και αποτελεί τον πυλώνα εξέλιξης της πόλης. Όλα κινούνται γύρω από την τουριστική ανάπτυξη.

Μέχρι το 2010, υπήρχαν κάποιες διαφοροποιήσεις στη χωροταξία, λόγω (πολύ)συνθετότητας του νησιού σε δέκα  δήμους.  Σήμερα ο δήμος είναι ένας και οφείλουμε να βλέπουμε το νησί ως ενιαία μονάδα, με υπερτοπικά στοιχεία αναφοράς.  
Ένα από αυτά, και χωρίς αμφισβήτηση αποτελεί η Μεσαιωνική Πολη και οι γύρω λιμενικές εγκαταστάσεις που αποτελούν από μόνες τους ένα πολεοδομικό σύνολο, τοπόσημο για το νησί.

Ο δεύτερος πόλος μπορεί να θεωρηθεί το συγκρότημα του Μόντε Σμιθ, με την τεράστια πολιτιστική του αξία για το εύρος της ιστορίας των 2.400 χρόνων της πόλης.
Αυτοί οι δύο «φανταχτεροί» πόλοι που σηματοδοτούν τη πολη μας, μπορούν και πρέπει  να ενοποιηθούν.  Έχω αναφερθεί και παλαιοτέρα στην πεζοδρόμηση της οδού Πίνδου, ως ένα γεφυροποιό στοιχείο της σύνδεσης των δύο κορυφαίων πόλων.

Σήμερα μπορώ να παραλληλίσω την «Πίνδου» με την Οδό Διαγοριδών, διευκολύνοντας τη ροή αλλά αυξάνοντας και τη συγκοινωνία μεταξύ των δύο δεσποζουσών πολεοδομικών μνημείων της πόλης.
Η στρατηγική επικεντρώνεται στη συγκέντρωση και ενοποίηση δραστηριοτήτων του πολιτιστικού τομέα με αντίκτυπο στην πολεοδομική όψη της πόλης
Αυτό θα επιφέρει τη γέννηση των πολιτιστικών (δυο) διαμερισμάτων με στόχο την ποιοτική αναβάθμιση του αστικού ιστού, μιας νέας μορφής αναζωογονητικής ανάπτυξης.

Η χωροταξική πρόταση «χαϊδεύει» και τη Μονάδα του Πανεπιστήμιου του Αιγαίου προκαλώντας την ανθρωπιστική σύνδεση πολιτισμού και εκπαίδευσης στο πρότυπο της νέας αντίληψης.
Ο νέος άξονας στη βάση της οδού Διαγοριδών, εκτός των τεχνικών πλεονεκτημάτων θα χαρίσει και μια νέα ταυτότητα στην πόλη ενοποιώντας συναφή στοιχεία σε μια χωροταξική συμβολή επεξεργασίας και των γύρω χρήσεων γης ανασχεδιάζοντας το χώρο με ένα νέο αρχιτεκτονικό θεμέλιο.

Η συμβολή στο τουριστικό τοπίο της πόλης θα είναι ωφέλιμη και ελκυστική αναδεικνύοντας τους έντονους δύο πόλους προκαλώντας και μια ανακατάταξη των ιστορικών στοιχείων σε συνδυασμό με το εύρος της Μεσαιωνικής Πόλης και του Μαντρακίου… Σύμφωνα με το υπουργείο Περιβάλλοντος, οι σχεδιασμοί της ενοποίησης αρχαιολογικών χώρων προβλέπουν τη δημιουργία διαδρομών ή δικτύων πεζοδρόμων ή χώρων στάσης/θέασης/ανάπαυσης, επεμβάσεις στις όψεις κτηρίων, την απομάκρυνση διαφημιστικών πινακίδων, την κατάλληλη σήμανση με πληροφοριακές πινακίδες, την αποτύπωση ιχνών αρχαίων οδών και μνημείων στους υπό διαμόρφωση χώρους, καθώς επίσης και φυτεύσεις (σε σχετικό «όμοιο» περίγραμμα για την Αθήνα).

Το να ενώνεις σημαίνει κοινά στοιχεία, οπτικές συνέχειες, ιστορικές ακολουθίες, αλλά και πολεοδομικές ανακουφίσεις.   
Αυτός είναι και ο στόχος της σύνδεσης των δύο τοπόσημων, της Μεσαιωνικής Πόλης και του Μόντε Σμιθ  (Ακρόπολη-Αρχαίο Στάδιο) ώστε η πολη της Ρόδου να «δραπετεύσει» από τον εγκλωβισμό του χθες στην ευθύτητα του αύριο στις ιστορικές ράγες του χθες.
Το τόλμημα γενναίο, ανατρεπτικό, πιθανά θεραπευτικό…