Γονείς, παιδιά. Φίλοι ή και τα δύο;

Γράφει η
Δέσποινα Τσακίρη
Νηπιαγωγός, Msc στην ειδική αγωγή

 

Πολλοί γονείς συχνά αναφέρουν ότι είναι “οι καλύτεροι φίλοι” με τα παιδιά τους, “εμείς τα λέμε όλα”. Κατά πόσο όμως αυτό αληθεύει; Πόσο σημαντική είναι η σχέση γονιού-παιδιού όταν αυτή μεταφράζεται για κάποιους ως ο ρόλος του γονιού ως “φίλου”;

Oι γονείς θέλουν να διατηρούν μια φιλική σχέση με τα παιδιά τους, ακούγοντας τα, κατανοώντας τα, υποστηρίζοντας τα. Όλα αυτά παραπέμπουν σε χαρακτηριστικά μιας φιλικής σχέσης. Είναι όμως επαρκής αυτή η “φιλία” ώστε να αισθανθεί το παιδί συναισθηματικά ασφαλές, να εμπιστευτεί τον εαυτό του και τους άλλους και να έχει ψυχική ισορροπία;

Ευθύνη των γονέων είναι η ανατροφή του παιδιού και αυτό πολλές φορές σχετίζεται με τον έλεγχο και τη λήψη των αποφάσεων, με τη θεσμοθέτηση ορίων για να ξέρει ο καθένας μέσα στην οικογένεια ποιοι είναι οι ρόλοι του. Αυτό, λοιπόν, συνεπάγεται ότι δεν είναι οι σχέσεις γονέων-παιδιών ισότιμες.

Πολλοί γονείς επιλέγουν αυτό το “φιλικό μοντέλο” συμπεριφερόμενοι προς τα παιδιά φιλικά έχοντας συγκεκριμένα όρια. Ας σκεφτούμε, όμως, γιατί οι γονείς συμπεριφέρονται έτσι; Μήπως γιατί θέλουν να είναι κοντά στο παιδί τους ασκώντας τους έλεγχο; Mήπως θέλουν να είναι αρεστοί στο παιδί τους ή μήπως τελικά όλη αυτή η “φιλική συμπεριφορά” προσδίδει κάποια δυσλειτουργία στο οικογενειακό περιβάλλον;

Όποιο και αν είναι το κίνητρο των γονέων, οι γονείς  οφείλουν να δημιουργήσουν τις συνθήκες που θα κάνουν το παιδί  να αισθανθεί ένας ξεχωριστός εαυτός, με αυτονομία, κάνοντας τα δικά του λάθη που είναι αποτέλεσμα των δικών του επιλογών και πράξεων.
Πρώτιστη σημασία έχει οι γονείς να αναπτύξουν μια ποιοτική σχέση με τα παιδιά τους, ικανοποιώντας τις συναισθηματικές  τους ανάγκες, χτίζοντας μια σχέση εμπιστοσύνης, ασφάλειας και αποδοχής.

Σημαντικό κομμάτι αυτής της σχέσης είναι οι γονείς να αναγνωρίζουν τις δικές τους ανάγκες ώστε, να μην τις μεταδίδουν στα παιδιά τους, σαν ένα ψυχικό φορτίο, που δεν μπορούν να σηκώσουν. Ο ρόλος των γονέων πολλές φορές είναι δύσκολος, δημιουργώντας συγκρούσεις. Αν όμως τα παιδιά καταλάβουν ότι αυτές οι συγκρούσεις είναι κομμάτι της επικοινωνίας μας με τους άλλους, θα προβληματιστούν συμβάλλοντας στη διαμόρφωση μιας θετικής αυτοεικόνας.