Περί ασφαλούς χρήσης  του διαδικτύου και άλλων…

Γράφει η Στέλλα Π. Βουτσά
φιλόλογος-διδάκτωρ
 Λυκείου Αφάντου

Όσοι παρευρεθήκαμε την περασμένη Παρασκευή, 15 Νοεμβρίου 2019, το απόγευμα, στο Γυμνάσιο Αφάντου, βγήκαμε, πραγματικά, πολλαπλά κερδισμένοι. Θα εξηγήσω αμέσως γιατί.

Εξελίχθηκε σε ένα απόγευμα «γεμάτο» από πολλές πλευρές. Αρχικά, παρακολουθήσαμε την ομιλία της αξιωματικού της Διεύθυνσης Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος (Cyber Crime Division) με θέμα «Το διαδίκτυο και η ασφαλής χρήση του».

Η παρουσίαση της αστυνόμου -η οποία ταξίδεψε από την Αθήνα στη Ρόδο ειδικά γι’ αυτή την περίσταση- ήταν άκρως κατατοπιστική. Κυρίως τόνισε το πόσο η δραστηριότητά μας στο διαδίκτυο μάς ακολουθεί και στην καθημερινή μας ζωή κι ότι, όπως στην πραγματική ζωή υπάρχει το “δακτυλικό αποτύπωμα”, έτσι και στη διαδικτυακή μας ζωή υπάρχει το “ηλεκτρονικό αποτύπωμα”, άρα η υποτιθέμενη ανωνυμία στο διαδίκτυο είναι κάτι σχετικό. Επομένως, πρέπει να έχουμε υπόψη μας ότι κάτι που δεν θα κάναμε στην κανονική μας ζωή, καλό θα ήταν να μην το κάνουμε και στο διαδίκτυο (π.χ. να δίνουμε στοιχεία για εμάς και την οικογένειά μας σε αγνώστους).

Στη συνέχεια, η αξιωματικός αναφέρθηκε στο πολύ καίριο θέμα της αποπλάνησης ανηλίκων από τους παιδόφιλους, τα λεγόμενα «αρπακτικά», όπως συνηθίζουν να τους αποκαλούν στη Δίωξη. Επίσης, στάθηκε ιδιαίτερα στο cyberbullying, δηλαδή τον διαδικτυακό εκφοβισμό, ο οποίος, δυστυχώς, μπορεί να ακολουθεί το θύμα 24 ώρες το εικοσιτετράωρο! Κι αυτό, γιατί τα παιδιά πολλές φορές δεν μπορούν ν’ αντιληφθούν τι αντίκτυπο έχουν οι πράξεις τους στο διαδίκτυο και ανταλλάσσουν μηνύματα ή φωτογραφίες που τα εκθέτουν, θεωρώντας ότι κάνουν πλάκα, ένα παιχνίδι, με αποτέλεσμα, όμως, μετά να γίνονται αντικείμενο εκβιασμού.  
Σχετικά μ’ αυτό το θέμα, η ομιλήτρια πρόεβαλε ένα πολύ ενδιαφέρον βίντεο που έχει ετοιμάσει η Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος σε συνεργασία με την Europol. Ένα βίντεο που προβλημάτισε όλους για τους κινδύνους που εγκυμονεί το διαδίκτυο για τους νεαρούς ανυποψίαστους χρήστες του.  


Επόμενο μεγάλο κεφάλαιο: Social Media. Η αστυνόμος επέστησε την προσοχή του κοινού, δηλαδή των γονέων, στο να διαβάζουν τους όρους που θέτουν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης πριν κάνουν απευθείας «Αποδοχή». Ένας από αυτούς τους όρους είναι να μην έχουν προφίλ στο διαδίκτυο τα παιδιά κάτω των 13 ετών.

Επίσης, συνέστησε στους γονείς ο υπολογιστής να βρίσκεται σε κοινόχρηστο χώρο του σπιτιού και το κινητό ή το τάμπλετ (αυτό το «διαδίκτυο εν κινήσει», όπως το ονόμασε), το βράδυ να μην βρίσκονται δίπλα στο κρεβάτι του παιδιού, ώστε να μην κάνει εκείνο χρήση τους. Επιπλέον, επισήμανε πόσο η αυτοεκτίμηση των νέων εξαρτάται από τα like που λαμβάνουν στο facebook, δηλαδή από ένα κλικ. Αυτό που οφείλουμε να τους μάθουμε ως μεγαλύτεροι είναι να φροντίζουν να καλλιεργήσουν την αυτοπεποίθησή τους στην πραγματική ζωή κι όχι στον εικονικό κόσμο.
Κι επειδή το ηλεκτρονικό έγκλημα έχει πια οργανωθεί για τα καλά, ακούσαμε κι αυτό για τα λεγόμενα “stories” του διαδικτύου: οι σύγχρονοι ληστές και απαγωγείς, λέει, δεν χρειάζεται πια να παρακολουθούν τα υποψήφια θύματά τους βήμα βήμα. Φτάνει να κάνουν ένα αίτημα φιλίας σε αυτά και ανά πάσα στιγμή ξέρουν πού βρίσκονται, άρα πού θα χτυπήσουν.

Η ομιλήτρια έθιξε ακόμη το σοβαρό πρόβλημα του εθισμού των νέων, οι επιπτώσεις του οποίου πραγματικά, μπορώ να πω, με σόκαραν: επιθετικότητα (σε περίπτωση που ο γονέας επιχειρήσει να περιορίσει τη χρήση του διαδικτύου στον νέο), αντικοινωνική συμπεριφορά, κούραση-κόπωση-εξάντληση, πονοκέφαλοι-ξηρότητα οφθαλμών, μέχρι και πρόωρο αυχενικό σύνδρομο!

Μάλλον, όμως, δεν θα έπρεπε να μιλάμε για εθισμό μόνο των νέων, αλλά και των “ωριμότερων”, αφού πολλές φορές γινόμαστε μάρτυρες στιγμιότυπων σε καφετέριες, μπαρ κι εστιατόρια, ανθρώπων που έχουν συναντηθεί δήθεν για να μιλήσουν και να επικοινωνήσουν κι αυτό τελικά που κάνουν είναι να προσκολλώνται ο καθένας μόνος του στην οθόνη του κινητού τους.

Γι’ αυτό, πολύ σωστά τόνισε στην αρχή της εκδήλωσης ο Διευθυντής του Γυμνασίου Αφάντου, κ. Θωμάς Σολδάτος, ότι αυτό που πραγματικά διδάσκει αποτελεσματικά τα παιδιά μας είναι το παράδειγμά μας, εμάς των γονέων κι εκπαιδευτικών, κι όχι οι νουθεσίες χωρίς αντίκρισμα και το “κήρυγμά” μας. Τα παιδιά δεν χρειάζονται παρακολούθηση και αστυνόμευση, όπως εύστοχα επισήμανε ο κ. Διευθυντής. Τα παιδιά έχουν ανάγκη να δουν απλές καθημερινές μας πράξεις που θα τους διδάξουν πιο πολύ από τα λόγια μας.  

Η ομιλήτρια έκλεισε κάνοντας σύντομες αναφορές στις διαδικτυακές αγορές, σε απατηλές αγγελίες που οδηγούν τον ανυποψίαστο χρήστη που θα ανταποκριθεί σε ξέπλυμα μαύρου χρήματος (!), καθώς και στα παράνομα φαρμακευτικά προϊόντα που διαφημίζονται στο ίντερνετ. Όπως αντιληφθήκαμε όλοι, χίλιοι κίνδυνοι ελλοχεύουν στο διαδίκτυο για μικρούς και μεγάλους! Γι’ αυτό η αξιωματικός έδωσε το τηλέφωνο εικοσιτετράωρης υποστήριξης της Cyber Alert: 11188 και προέτρεψε τους γονείς να αποταθούν εκεί για οτιδήποτε τους απασχολεί σε σχέση με το διαδίκτυο και τους κινδύνους για τα παιδιά τους.

 Η συζήτηση που ακολούθησε μετά την παρουσίαση ήταν ζωηρή κι ενδιαφέρουσα, με τους γονείς κι εκπαιδευτικούς να υποβάλλουν ερωτήσεις και προβληματισμούς τους στην αξιωματικό, η οποία απαντούσε με μεγάλη προθυμία, με γνώση του αντικειμένου και με τη γλυκύτητα που τη διέκρινε.

Ακολούθησαν άλλες τρεις σύντομες παρουσιάσεις. Η πρώτη ήταν της καθηγήτριας Φυσικής Αγωγής με μεταπτυχιακό τίτλο στην Προπονητική, κ. Ευαγγελίας Τετράδη, με θέμα «Η φυσική αγωγή στο Γυμνάσιο». Η κ. Τετράδη έδωσε πρακτικές συμβουλές στους γονείς σχετικά με το πώς μπορούν να ασκηθούν μαζί με τα παιδιά τους σε δραστηριότητες στη φύση, αφού ο αθλητισμός δεν συνίσταται μόνο σε μια δράση ανταγωνιστική με στόχο τον πρωταθλητισμό, αλλά όλοι έχουμε δικαίωμα σε αυτόν. Ιδιαίτερα μου τράβηξαν την προσοχή οι προτάσεις της για υγιεινά σνακ των μαθητών στο σχολείο, ώστε να αποφεύγουμε τις λεγόμενες  “κενές θερμίδες”.

Στη συνέχεια μίλησε η εκπαιδευτικός του Τμήματος Ένταξης, κ. Γκολομάζου Χριστίνα, φιλόλογος με μεταπτυχιακό στη Σχολική Ψυχολογία, με θέμα «Στρατηγικές μελέτης και πρακτικές συμβουλές σε γονείς μαθητών με μαθησιακές δυσκολίες».

Η κ. Γκολομάζου έδωσε απλές, αλλά πολύ ουσιαστικές συμβουλές στους γονείς, προκειμένου να βοηθήσουν αποτελεσματικά το παιδί τους που έχει κάποια μαθησιακή δυσκολία στην ανάγνωση, στην ορθογραφία, στην κατανόηση κειμένου και στην παραγωγή γραπτού λόγου. Και, φυσικά, πολύ σημαντικό είναι να το ενθαρρύνουν, να το επιβραβεύουν, να του εξασφαλίζουν έναν ήσυχο χώρο στο σπίτι, ώστε να έχει ένα σταθερό πρόγραμμα μελέτης με ολιγόλεπτα διαλείμματα για εκτόνωση της έντασης.

Την ενημέρωση των γονέων έκλεισε ο Υποδιευθυντής του σχολείου,  κ. Γιώργος Ζερβάκης, ο οποίος παρουσίασε τη δομή του Γυμνασίου, και συγκεκριμένα τα μαθήματα (ποια εξετάζονται στο τέλος του έτους και ποια όχι), τις γραπτές δοκιμασίες, το σχολικό ωράριο, το χωρισμό σε τετράμηνα, τις προϋποθέσεις προαγωγής ενός μαθητή στην επόμενη τάξη, τις ημερομηνίες επαναληπτικών εξετάσεων, κ.λπ. Από την παρουσίαση φάνηκε η ιδιότητά του ως μαθηματικού, αφού κάποια από τα στοιχεία ήταν δοσμένα εν είδει μαθηματικών τύπων.

Τι άλλο να πω; Το απόγευμά μου πέρασε, όπως προείπα, «γεμάτο» απ’ όλες τις πλευρές.  Έφυγα πολύ ικανοποιημένη! Ενημερώθηκα -χρέος μου- ως εκπαιδευτικός για τους κινδύνους που περιμένουν στη γωνία τους εφήβους στο διαδίκτυο, έμαθα χρήσιμα πράγματα για την καθημερινή άσκηση και διατροφή, πήρα πληροφορίες για το πώς μπορούμε να βοηθήσουμε με πολύ πρακτικούς τρόπους παιδιά που έχουν μαθησιακές δυσκολίες και, τέλος, έκανα μια “επικαιροποίηση” της πληροφόρησής μου για την οργάνωση του Γυμνασίου, μιας και έχω κάποια χρόνια που δεν διδάσκω σ’ αυτό, αλλά στο Λύκειο. Και όλα αυτά σε ένα απόγευμα! Όμως, πέρασε πολύ ευχάριστα και χωρίς να το καταλάβω, γιατί όλα τα βρήκα πολύ ενδιαφέροντα.

Θερμά συγχαρητήρια στον Διευθυντή του Γυμνασίου Αφάντου, κ. Θωμά Σολδάτο, στον Υποδιευθυντή, κ. Γιώργο Ζερβάκη, στους εκπαιδευτικούς του Γυμνασίου, οι οποίοι παρίσταντο στην ενημέρωση, στο Σύλλογο Γονέων και Κηδεμόνων  και στους γονείς που παρευρέθηκαν. Τέτοιες πρωτοβουλίες είναι αξιέπαινες και πρέπει να έχουν και συνέχεια.

Κι αυτό το τηρούμε και στο σχολείο όπου υπηρετώ, στο Γενικό Λύκειο Αφάντου, με δράσεις που αποδεικνύουν ότι το σχολείο δεν πρέπει να είναι εσωστρεφές, αλλά ανοιχτό στην κοινωνία  και, πάνω απ’ όλα στους γονείς. Γιατί όλα γίνονται, όπως υπογράμμισε ο Διευθυντής στην αρχή, για τα παιδιά, ό,τι πολυτιμότερο υπάρχει στον κόσμο αυτό.

Εύγε, λοιπόν, στο “αδελφό” με το σχολείο μου σχολείο, το Γυμνάσιο Αφάντου! Πάντα τέτοια! Είμαστε και τα δύο σχολεία της ίδιας δημοτικής ενότητας, των Αφάντου και γι’ αυτό συνεργαζόμαστε, στηρίζουμε το ένα το άλλο και χαιρόμαστε με τις επιτυχίες του. Γι’ αυτή την αλληλοστήριξη θεώρησα καθήκον μου κι εγώ να παρευρεθώ στην εκδήλωση αυτή του Γυμνασίου. Και αποζημιώθηκα με το παραπάνω. Γιατί, όπως έχω ξαναγράψει, η ζωή, όταν κάνεις κάτι με καρδιά, στο ανταποδίδει γενναιόδωρα.