«Τα μικρά νησιά μπορούν και πρέπει να έχουν αναπτυξιακό ρόλο»

Εκδόθηκαν τα συμπεράσματα και πορίσματα του 11ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Μικρών Νησιών, τα οποία καλύπτουν όλους τους τομείς της αυτοδιοίκησης, διατυπώνοντας προτάσεις και λύσεις για διάφορα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι μικρές νησιωτικές κοινωνίες.

Οι σύνεδροι του 11ου Πανελληνίου Συνεδρίου Μικρών Νησιών που συνήλθαν στις εργασίες της 4ης έως 6ης Οκτωβρίου 2019 στο Βαθύ της Ιθάκης εξέτασαν θεσμικά, κοινωνικά και οικονομικά θέματα που αφορούν στους Μικρούς Νησιωτικούς Δήμους / τα Μικρά Νησιά και κατέληξαν σε μια σειρά από συμπεράσματα και προτάσεις πάνω σε ζητήματα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, Νησιωτικής Πολιτικής, Ακτοπλοΐας και Μεταφορών, Τοπικής Επιχειρηματικότητας, συγχρηματοδοτούμενων έργων ΕΣΠΑ 2017-2020 & 2021-2027, Τουρισμού, Πολιτισμού, Επικοινωνίας, Υγείας και Εκπαίδευσης.

Όπως αναφέρεται στο σχετικό ψήφισμα:
«Λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες διατήρησης της ζωής στα Ελληνικά Μικρά Νησιά, αλλά και τη απόλυτη πίστη μας ότι τα Μικρά Νησιά μπορούν και πρέπει να παίξουν αναπτυξιακό ρόλο τόσο για την δική τους βιώσιμη εξέλιξη όσο και για την συνολικότερη καλή πορεία της οικονομίας της Πατρίδας μας, συνοψίζουμε και ζητούμε τα εξής:

1. ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΩΝ ΧΩΡΙΚΩΝ ΑΝΤΙΔΗΜΑΡΧΩΝ ΤΩΝ ΜΙΚΡΩΝ ΝΗΣΙΩΝ. Το ΕΔΜΝ δηλώνει ότι πρέπει να εφαρμόζεται η κείμενη Nομοθεσία, όπως αυτή κατακτήθηκε στο 10ο Πανελλήνιο Συνέδριό μας στην Τήλο. Ζητάμε τα Μικρά Νησιά να έχουν δικό τους, εκλεγμένο στη δική τους χωρική περιοχή, Αντιδήμαρχο. Πάγιο αίτημα των Μικρών μας Νησιών προς αυτή την κατεύθυνση είναι κάθε Νησί και Δήμος.

2. ΤΟ ΑΡΘΡΟ 221 ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ 4412 ΝΑ ΑΛΛΑΞΕΙ ΚΑΙ ΝΑ ΕΠΑΝΕΛΘΕΙ ΤΟ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 21 ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ 3669 - ΔΗΜΟΣΙΟΙ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ. Για την επίλυση του ανωτέρω προβλήματος σε ρεαλιστική βάση, προτείνουμε την εξής λύση, όσον αφορά στην συγκρότηση Eπιτροπών Διαγωνισμού ‘Εργων όταν ως κριτήριο ανάθεσης χρησιμοποιείται η πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφοράς μόνον βάσει τιμής και η εκτιμώμενη αξία της σύμβασης του έργου δεν υπερβαίνει το 1.000.000 ευρώ, χωρίς να συνυπολογίζεται το κονδύλιο του Φ.Π.Α.:

Συγκρότηση της Επιτροπής Διαγωνισμού από υπηρεσιακά μέλη οποιασδήποτε ειδικότητας σε όσους Δήμους δεν διαθέτουν τεχνικούς υπαλλήλους.
Πρόκειται επί της ουσίας για επαναφορά των διατάξεων του άρθρου 21 του Ν. 3669/2008, που παρείχαν την δυνατότητα συμμετοχής στις επιτροπές διαγωνισμού και διοικητικών υπαλλήλων, χωρίς να δημιουργηθεί το παραμικρό πρόβλημα επί σειρά πολλών ετών. Άλλωστε, η διαγωνιστική διαδικασία στην περίπτωση αυτή είναι αμιγώς διοικητικού χαρακτήρα και δεν απαιτεί τεχνικές γνώσεις. Με τον τρόπο αυτό, κάθε υποστελεχωμένη αναθέτουσα αρχή (π.χ. μικρός Δήμος) θα αποκτήσει και πάλι την αυτοτέλειά της ως προς την διεξαγωγή των διαγωνισμών και δεν θα επιβαρύνει διοικητικά άλλους φορείς.

3. ΕΠΑΝΑΦΟΡΑ ΤΗΣ ΔΙΑΤΑΞΗΣ ΠΕΡΙ ΑΠΕΥΘΕΙΑΣ ΑΝΑΘΕΣΗΣ ΜΙΚΡΩΝ ΕΡΓΩΝ έως 5.900 με ΦΠΑ.

4. ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΈΛΕΓΧΟΣ ΣΤΑ ΜΙΚΡΑ ΝΗΣΙΑ. Λόγω έλλειψης ανάλογου επιστημονικού προσωπικού στα μικρά νησιά, ζητούμε την παράταση του προληπτικού έλεγχου όσον αφορά την νομιμότητα των δαπανών. Σε αντίθετη περίπτωση ζητούμε την δημιουργία Δομής προληπτικού ελέγχου Νομιμότητας των δαπανών στα Μικρά Νησιά.

5. ΑΝΑΒΟΛΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΤΩΝ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΩΝ ΤΩΝ ΜΙΚΡΩΝ ΝΗΣΙΩΝ ΣΤΗΝ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ. Στα Μικρά Νησιά οι έκτακτες ανάγκες είναι τρομερές και επείγουσες και δεν μπορούν να καλυφθούν με άλλο τρόπο πιο γρήγορα από ό,τι το αποθεματικό του Δήμου.

6. ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΜΙΚΡΩΝ ΝΗΣΙΩΝ. Τα Ελληνικά Μικρά Νησιά ζητούν επιτακτικά: Α. Χάραξη Εθνικής Αναπτυξιακής Πολιτικής Μικρών Νησιών. Β. Διασφάλιση των πόρων για τα μικρά νησιά και κλείδωμα τους ώστε να μη χάνονται. Αυτό μπορεί να γίνει με τη δημιουργία ενός προγράμματος ξεχωριστό για Μικρά Νησιά (π.χ., Τομεακό), ή με την δημιουργία ανά τομεακό και μέτρο ξεχωριστό για τα Μικρά Νησιά. ‘Οσα έργα ανάγκης δεν καλύπτονται από τα σημερινά τομεακά να καλύπτονται από εθνικούς πόρους. Γ. Δημιουργία αυτόνομης Μονάδας στήριξης και υλοποίησης των έργων για τα Μικρά Νησιά. Αυτό μπορεί να επιτευχτεί με δημιουργία αυτόνομης και διοικητικά μονάδας στήριξης ή με την χρησιμοποίηση πανεπιστημιακών η ανάλογα πιστοποιημένων στελεχών.

7. ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΔΙΑΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΜΟΡΦΗΣ για τα Μικρά Νησιά και στήριξη τους από Εθνικούς Πόρους.

8. ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΟ ΙΣΟΔΥΝΑΜΟ.
• Να επεκταθεί και στο σύνολο των μεταφορών – αποσκευών στους ιδιώτες, καθώς επίσης και στο Ι.Χ. όχημα τους.
• Το ίδιο να ισχύει και για τα Νομικά Πρόσωπα των Μικρών Νησιών (Δήμοι, Δημοτικές Επιχειρήσεις, ΑΜΚΕ κλπ.)
• Η πληρωμή του Μ.Ι. στους επιχειρηματίες να γίνεται σε μηνιαία βάση.
• Επέκταση της εφαρμογής του Μ.Ι. σε όλους τους δημότες των Μικρών Νησιών και στους επισκέπτες τους.
• Διατήρηση και αύξηση του Μ.Ι. σε προϊόντα Κοινής Ωφέλειας (καύσιμα κλπ).

9. ΛΙΜΕΝΙΚΑ ΤΑΜΕΙΑ Ασχέτως νομικής τους μορφής, τα Λιμενικά Ταμεία να εποπτεύονται μόνο από το Υπουργείο Ναυτιλίας & Νησιωτικής Πολιτικής, δίνοντας πρόνοια για την απαραίτητη στελέχωση των Τεχνικών Υπηρεσιών του προσωπικού τους διασφαλίζοντας έτσι την λειτουργία τους.

10. ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ ΧΩΡΟΥ ΚΑΙ ΧΡΟΝΟΥ ΠΑΡΑΜΟΝΗΣ ΓΙΑ ΕΠΙΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΜΙΚΡΩΝ ΣΚΑΦΩΝ εντός των ορίων του δήμου, σύμφωνα με την παράδοση του κάθε τόπου.

11. ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗ ΠΑΡΑΛΙΩΝ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΑ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΓΙΑ ΧΡΗΣΗ. Τα όρια σε κάθε παραλία Μικρού Νησιού είναι αδύνατον να εφαρμοσθούν με την σημερινή κείμενη Νομοθεσία, λόγω μικρού μεγέθους των παραλιών. Ζητούμε να επανεξεταστούν τα μεγέθη για την παραχώρηση παραλιών σε Μικρά Νησιά, σύμφωνα με τις πραγματικές δυνατότητες των Μικρών Νησιών και τις πραγματικές συνθήκες - εκτάσεις ανά παραλία (γεωμορφολογικές κλπ), διατηρώντας βέβαια το δικαίωμα της ελεύθερης διέλευσης. Ο δε καθορισμός των διαστάσεων ανά παραλία να αποφασίζεται σε επίπεδο Δήμου ή Περιφέρειας.

12. ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ. Να στελεχωθούν σε όλα τα Μικρά Νησιά οι Τεχνικές Υπηρεσίες αναλογικά. Τουλάχιστον ένας τεχνικός μηχανικός σε Τεχνική Υπηρεσία ανά Μικρό Νησί.

13. ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ. Να δοθεί η αρμοδιότητα έλεγχου ποιότητας και σφαγής σε κτηνίατρους Δήμων, ή σε πιστοποιημένους ιδιώτες κτηνιάτρους στα Μικρά Νησιά.

14. ΥΓΕΙΑ. Η έλλειψη οχημάτων μεταφοράς ασθενών που εξυπηρετούν τα Μικρά Νησιά είναι εμφανής και πολλές φορές σε τραγική κατάσταση. Είναι ανάγκη άμεση η αύξηση των διαθέσιμων οχημάτων για περιστατικά στα Μικρά Νησιά. Σε όσες περιπτώσεις τα οχήματα μεταφοράς ασθενών του ΕΚΑΒ ή/και άλλων συναφών φορέων είναι περισσότερα από τους διαθέσιμους οδηγούς, να μπορεί να χρησιμοποιηθεί οδηγός και από άλλη κρατική υπηρεσία η άλλους πιστοποιημένους φορείς, ή ιδιώτης οδηγός.

15. ΠΑΙΔΕΙΑ. Ζητούμε την έγκαιρη και κατά προτεραιότητα πλήρωση των κενών στα σχολεία των Μικρών Νησιών.
• Επαναφορά της διπλής μοριοδότησης στα σχολεία των Μικρών Νησιών και να εφαρμοσθεί το κριτήριο της εντοπιότητας στο διορισμό μόνιμων εκπαιδευτικών, όπως ήδη ισχύει σε όλους τους φορείς του Δημοσίου.
• Επαναφορά της 3τιας υποχρεωτικής παραμονής σε σχολεία Μικρών Νησιών.
• Χαρακτηρισμός της θητείας ως αμετάθετης για 10 έτη στην πρόσληψη λόγω εντοπιότητας, κάτι που θα περιορίσει τα κενά κάθε χρονιάς και θα δώσει κίνητρο στους νέους ανθρώπους να σπουδάσουν και να βρουν δουλειά στον τόπο τους, ενισχύοντας έτσι την κοινωνική και οικονομική σταθερότητα των Μικρών Νησιών.

16. ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Ζητάμε την ανάδειξη των Μικρών Νησιών ως συνολικής εθνικής ενότητας, αλλά ως νέου/ξεχωριστού τουριστικού προορισμού σε επίπεδο Περιφέρειας, με έμφαση στις θετικές/μοναδικές αξίες ανά Μικρό Νησί. Ζητάμε την αύξηση των κατάλληλων συνεργιών με τον Ελληνικό Οργανισμό Τουρισμού, προς την κατεύθυνση της ανάπτυξης του τουρισμού στα Μικρά Νησιά.

17. ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΠΡΟΘΕΣΜΙΕΣ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ‘Η ΑΛΛΟΥ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΦΟΡΕΑ. Στον καθορισμό των προθεσμιών που δίδονται από τον εκάστοτε φορέα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ότι κατά τους χειμερινούς μήνες η παρουσία των ενδιαφερομένων στα Μικρά Νησιά είναι δυσχερής, με αποτέλεσμα να χάνονται οι προθεσμίες με ό,τι αυτό σημαίνει. Ζητούμε την αλλαγή των προθεσμιών και τον εφεξής προσδιορισμό τους για εύλογο κάθε φορά χρονικό διάστημα, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες των Μικρών Νησιών.

18. ΕΠΑΝΑΦΟΡΑ ΜΕΙΩΜΕΝΟΥ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗ ΦΠΑ ΚΑΙ ΟΡΙΟΥ ΑΦΟΡΟΛΟΓΗΤΟΥ ΣΤΑ ΜΙΚΡΑ ΝΗΣΙΑ, ΟΠΩΣ ΙΣΧΥΕΙ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ. Στην ουσία οι μειωμένοι συντελεστές και το αφορολόγητο στα Μικρά Νησιά είναι η παραδοχή της αδυναμίας της Πολιτείας να προσφέρει στο Μικρονησιώτη τα οφειλόμενα σε υπηρεσίες.

19. ΧΡΟΝΙΚΟ ΟΡΙΟ ΕΓΚΡΙΣΗΣ ΑΔΕΙΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΕΙΑ. Να ορισθεί το χρονικό όριο των 3 μηνών στο οποίο εάν η Πολιτεία δεν έχει απαντήσει στο αίτημα έγκρισης αδειών, τότε τα έργα να θεωρούνται αυτοδικαίως εγκεκριμένα.

20. ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ 200 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ 1821. Σε λιγότερο από δυο χρόνια η Ελλάδα γιορτάζει τα 200 χρόνια από την Επανάσταση του 1821. Σε τρία χρόνια η Τουρκία θα γιορτάσει το 1922, που το θεωρεί δική της Παλιγγενεσία. Καλούμε την Ελληνική και Τούρκικη Διπλωματία και Πολιτικούς να φροντίσουν ώστε να μη δοθεί ανθελληνικός ή/και αντιτουρκικός χαρακτήρας στις εκδηλώσεις των δυο Κρατών. Είμαστε γείτονες Ελλάδα και Τουρκία, είμαστε δίπλα και από όσο γνωρίζουμε καμία από τις δυο δεν σκοπεύει να μετακινηθεί πλην τεκτονικών αλλαγών. (Πρόταση π. Γ.Γ. Ευρωπαϊκών Υποθέσεων του ΥΠΕΞ Δημήτρη Κατσούδα.)
Επίλογος
Οι είκοσι (20) αυτές συγκεκριμένες προτάσεις/αιτήματα των Συνέδρων του 11ου Πανελληνίου Συνεδρίου Μικρών Νησιών δεν προκύπτουν απλώς από την παράθεση θεωρητικών απόψεων και τοποθετήσεων, αλλά αποτελούν απόσταγμα αυτοδιοικητικής εμπειρίας, καλών πρακτικών, καθώς και καινοτόμων και σύγχρονων ερευνητικών προσεγγίσεων που παρουσιάστηκαν και συζητήθηκαν από ένα ιδιαίτερα μεγάλο και αξιόλογο αριθμό ομιλητών και συμμετεχόντων στις εργασίες του Συνεδρίου μας.
Τέλος, θεωρούμε ότι αιτήματά μας προηγούμενων Συνεδρίων που δεν έχουν ακόμα ικανοποιηθεί παραμένουν σε ισχύ».