Νέο Σχέδιο για τo προσφυγικό ζήτημα προκαλεί ανησυχία και προβληματισμό

Tο Επιχειρησιακό Σχέδιο της Κυβέρνησης για την αντιμετώπιση του μεταναστευτικού/προσφυγικού ζητήματος δόθηκε πλέον και επισήμως στη  δημοσιότητα και οι αλλαγές που επιχειρούνται αν μη τι άλλο βάζουν σε σκέψεις όσους ασχολούνται επισταμένως με το προσφυγικό ζήτημα

Η πολιτική της κυβέρνησης στηρίζεται σε τέσσερις βραχίονες:
Την αποτελεσματικότερη φύλαξη των συνόρων, την επιτάχυνση των διαδικασιών εξέτασης των αιτήσεων ασύλου, τις αυξημένες επιστροφές μεταναστών και τα κλειστά προαναχωρησιακά κέντρα.
Όπως ανακοινώθηκε και επίσημα, το Σχέδιο εκπονήθηκε σύμφωνα με τις κατευθύνσεις του Πρωθυπουργού και βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη.

Το σχέδιο προβλέπει:
- Φύλαξη των συνόρων με τη συγκρότηση ενός Ενιαίου Φορέα Επιτήρησης Συνόρων,
- Επιτάχυνση των διαδικασιών χορήγησης ασύλου,
- Λειτουργία κλειστών κέντρων σε νησιά και
- Άμεσες επιστροφές.

Προτεραιότητα στην παρούσα φάση σε επίπεδο διαχείρισης της κρίσης, αποτελεί η αποσυμφόρηση των νησιών.
Ο βραχυπρόθεσμος σχεδιασμός προβλέπει την αποσυμφόρηση των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου, με μεταφορά 5.000 μεταναστών σε ξενοδοχεία και 15.000 μεταναστών σε ήδη υπάρχουσες δομές και σε νέες που δημιουργούνται τώρα.
Στόχος, η μεταφορά 20.000 μεταναστών, από τα νησιά του Αιγαίου, μέχρι τις αρχές του 2020.

Τι θα ισχύσει για τα νησιά με το νέο Σχέδιο
Λέσβος: Στη Λέσβο, θα κλείσει σταδιακά η υπάρχουσα Δομή στη Μόρια, ενώ θα δημιουργηθεί νέα κλειστή Δομή, η οποία θα χρησιμοποιηθεί ως Προαναχωρησιακό Κέντρο και Κέντρο Υποδοχής και Ταυτοποίησης (Κ.Υ.Τ.). Χωρητικότητα: 5.000+
Χίος: Στη Χίο, ομοίως, κλείνει η υπάρχουσα Δομή και δημιουργείται νέα κλειστή Δομή, η οποία θα χρησιμοποιηθεί ως Προαναχωρησιακό Κέντρο και Κέντρο Υποδοχής και Ταυτοποίησης (Κ.Υ.Τ.). Χωρητικότητα: 5.000+

Σάμος: Στη Σάμο, κλείνει η υπάρχουσα Δομή, ενώ η υπό κατασκευή Δομή, θα επεκταθεί και θα χρησιμοποιηθεί ως Προαναχωρησιακό Κέντρο και Κέντρο Υποδοχής και Ταυτοποίησης (Κ.Υ.Τ.). Χωρητικότητα: 5.000+
Κως: Στην Κω, η υπάρχουσα Δομή γίνεται Κλειστή, και θα λειτουργήσει ως Προαναχωρησιακό Κέντρο και Κέντρο Υποδοχής και Ταυτοποίησης (Κ.Υ.Τ.). Χωρητικότητα: 2.000+

Λέρος: Στη Λέρο, η υπάρχουσα Δομή μετατρέπεται σε Κλειστή και θα λειτουργήσει ως Προαναχωρησιακό Κέντρο και Κέντρο Υποδοχής και Ταυτοποίησης (Κ.Υ.Τ.). Χωρητικότητα: 1.000.  
Αυτό είναι το Σχέδιο της κυβέρνησης και οι αλλαγές που θα γίνουν.

Σε ευθεία αντίθεση με το ελληνικό, ευρωπαϊκό και Διεθνές Δίκαιο το Σχέδιο της κυβέρνησης, σύμφωνα με το Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες (ΕΣΠ)
Για το Σχέδιο αυτό εκφράζει τις ανησυχίες του το Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες. Συγκεκριμένα, αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση ότι καθώς το σύνολο, σχεδόν, των νησιωτικών δομών θα μετατραπούν σε κέντρα κράτησης, το σχέδιο αυτό προβλέπει ότι όλοι οι νεοεισερχόμενοι -συμπεριλαμβανομένων οικογενειών με παιδιά, προσώπων που ανήκουν σε ευάλωτες ομάδες και προσώπων με καταφανείς ανάγκες διεθνούς προστασίας- θα τίθενται με την άφιξή τους, αυτομάτως και αδιακρίτως, σε κράτηση, η οποία κατ’ εφαρμογή των διατάξεων του νέου νομοθετικού πλαισίου μπορεί να διατηρηθεί για χρονικό διάστημα μέχρι και 36 μήνες.  

Επισημαίνεται μάλιστα  ότι η  πλειονότητα των νεοεισερχόμενων στα νησιά είναι οικογένειες, γυναίκες (22%) και παιδιά (36%),  με τη συντριπτική πλειονότητα των αφιχθέντων (άνω του 85%)  να συνεχίζουν να προέρχονται από χώρες,  που χαρακτηρίζονται από εκτεταμένες συρράξεις, βία ή/και συστηματικές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όπως μεταξύ άλλων προκύπτει από ετήσιες εκθέσεις της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, αλλά και από τα υψηλά ποσοστά χορήγησης προσφυγικού καθεστώτος των εν λόγω εθνικοτήτων στο εθνικό επίπεδο.  Αξίζει δε να αναφερθεί ότι η υλοποίηση αυτών των μέτρων θα έχει ως συνέπεια τη διοικητική κράτηση αριθμού ανθρώπων, που θα στερηθούν την ελευθερία τους χωρίς να έχουν διαπράξει ποινικό αδίκημα, διπλάσιου από τον αριθμό των  ποινικά κρατουμένων στις ελληνικές φυλακές.
Το σχέδιο αυτό βρίσκεται σε ευθεία αντίθεση με το ελληνικό, ευρωπαϊκό και Διεθνές Δίκαιο και παραβιάζει θεμελιώδεις εγγυήσεις, που η ελληνική έννομη τάξη αναγνωρίζει σε κάθε πρόσωπο που βρίσκεται στην ελληνική επικράτεια, ανεξαρτήτως του καθεστώτος παραμονής του, τονίζει χαρακτηριστικά το ΕΣΠ.

Συγκεκριμένα, η κράτηση πολιτών τρίτων χωρών στο πλαίσιο της νομοθεσίας για το άσυλο και τη μετανάστευση, σύμφωνα με το ίδιο το ελληνικό δίκαιο αλλά και το ευρωπαϊκό και διεθνές πλαίσιο, επιτρέπεται μόνο ως ένα κατ’ εξαίρεση εφαρμοζόμενο μέτρο, το οποίο θα πρέπει να εφαρμόζεται ως  ύστατη λύση (“last resort”) και μόνο εφόσον πληρούνται οι λοιπές νόμιμες προϋποθέσεις (λόγοι κράτησης, προηγούμενη εξέταση δυνατότητας εφαρμογής εναλλακτικών μέτρων κτλ.).  Η γενικευμένη και αδιάκριτη επιβολή κράτησης αποτελεί ευθεία παραβίαση της εθνικής, ενωσιακής και διεθνούς νομοθεσίας, επισημαίνεται από το ΕΣΠ.  Περαιτέρω, το σχέδιο των ελληνικών αρχών, όχι μόνο δεν αντιμετωπίζει τις συνθήκες επείγουσας ανθρωπιστικής κρίσης,  που σήμερα επικρατούν στα νησιά του Βορειανατολικού Αιγαίου, αλλά και τις εντείνει, εκθέτοντας ένα τεράστιο αριθμό ανθρώπων σε συνθήκες εγκλεισμού, οι οποίες, όπως έχει πολλαπλώς τεκμηριωθεί, έχουν δραματικές επιπτώσεις στην υγεία των ανθρώπων και αυξάνουν τον ανθρώπινο πόνο.
Το Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες (ΕΣΠ) καλεί τις ελληνικές αρχές να σεβαστούν τη νομιμότητα και να αποσύρουν τα μέτρα αυτά.