Ακαδημία Επιχειρηματικότητας  και Καινοτομίας για τη Ρόδο του αύριο

Του Ηλία Καραβόλια

Οι πάντες κατανοούν στον ευλογημένο αυτό τόπο που ζούμε ότι η μονοκαλλιέργεια του τουριστικού προιόντος έχει ορισμένους βαθμούς μακροπρόθεσμης ανισορροπίας. Με απλά λόγια: δεν μπορούμε να εξαρτώμαστε οι πάντες για πάντα απο τον τουρισμό, ειδικά όταν δεν αναπτύσσουμε επαρκώς τις θεματικές μορφές του (σημ: αυτό δεν αφορά μόνο τη Ρόδο αλλά σχεδόν το σύνολο των τουριστικών περιοχών της χώρας). Πρέπει επιτέλους να γίνει στρατηγικός στόχος όλων των θεσμικών φορέων η δημιουργία συνθηκών ανάπτυξης της πολυκλαδικής επιχειρηματικότητας και της καινοτόμου σκέψης.

Και σκοπίμως αναφέρομαι σε ''καινοτόμο σκέψη'' και οχι σε καινοτομία καθότι οι έννοιες έχουν καθεμιά το ιδιαίτερο φορτίο τους. Ο μιμητισμός και η οικονομία της ''τυρόπιτας'' του ενδύματος και των πολλών μαγαζιών με καφέ/φαγητό, αποτελεί εν μέρει ένα μεσοπρόθεσμο στοιχείο ανισορροπίας στη βιώσιμη ανάπτυξη. Αν αυτό μας διαφεύγει, τότε ίσως δεν θα συνειδητοποιήσουμε πώς θα μας διαφεύγουν τα έσοδα απο τους τουρίστες μελλοντικά στη Ρόδο.

Το νησί χρειάζεται μια ''μερική αλλαγή επιχειρηματικού σκηνικού''. Και εξηγούμαι: Είναι αναγκαία η υποστήριξη των νεών ανθρώπων που έχουν ιδέες εγκιβωτισμένες μέσα στο ψηφιακό σύμπαν του internet και θέλουν να χρηματοδοτούνται και να εισέρχονται (penetration) στην αληθινή αγορά: στο εμπόριο, στις υπηρεσίες και στην παραγωγή. Αυτό απαιτεί όμως την υιοθέτηση μιας αναγκαίας παραμέτρου: να καταρτιστούν οι νέοι στο πώς να αναπτύξουν δεξιότητες για καινοτόμο επιχειρηματικότητα και πώς φυσικά να σκέφτονται με όρους εμπορευματοποίησης της ιδέας τους.

Και ξεκινώ κάνοντας ένα βήμα πιο πίσω διότι ενίοτε χρειάζεται η αναδρομική στρατηγική: πώς μαθαίνουμε σε έναν νέο που η οικογένειά του έχει άμεση ή έμμεση σχέση με τον τουρισμό να σκεφτεί εναλλακτικά και καινοτόμα. Πώς του δημιουργούμε πλαίσιο και κουλτούρα ''αλγοριθμικής''' λογικής πάνω στις νέες τεχνολογίες ώστε να αναπτύξει λογισμικό, προϊόντα και υπηρεσίες που θα ανοίξουν νέες αγορές και κυρίως εξαγωγικού χαρακτήρα προιόντα και υπηρεσίες.

Χτίζοντας ένα τέτοιο περιβάλλον για την άνθηση της καινοτόμου σκέψης στην εποχή της υπερδικτύωσης, χρειαζόμαστε πρώτα απ’ όλα κάποια απο τα διεθνώς εφαρμοσμένα εργαλεία μετασχηματισμού μιας ιδέας σε προϊόν ή υπηρεσία ώστε να γεννηθεί προστιθέμενη αξία. Ας μείνουμε στην τελευταία έννοια: οι νέοι επιχειρηματίες θα ξεχωρίσουν στο μέλλον και θα πετύχουν τους στόχους τους μόνο αν αντιληφθούν πλήρως την ουσία της προστιθέμενης αξίας στην αλυσίδα παραγωγής του προϊόντος και της υπηρεσίας τους.

Οι σύγχρονες σχολές Επιχειρηματικότητας και Καινοτομίας ανά τον κόσμο, μαθαίνουν στους σπουδαστές τους, μεταξύ άλλων:
-Πώς να αναγνωρίζουν τα βασικά σημεία και τις απαιτήσεις μιας καινοτόμου ιδέας ως βάση για καινοτόμο   business plan.
-Πώς να κατηγοριοποιούν την ιδέα τους σε επίπεδα εμπορευματοποίησης και συμμετοχής στην αγορά ώστε να γεννηθούν μελλοντικά οφέλη και υπεραξίες.
- Πώς να δομούν ένα σύγχρονο πλάνο κόστους/ωφέλειας (cost/benefit analysis) ενός εναλλακτικού project.

- Πώς να κατοχυρώσουν την ιδέα τους και ποιες γραφειοκρατικές παραμέτρους, ποια εμπόδια απο το ελληνικό κράτος-Λεβιάθαν, πρέπει να λάβουν υπ’ όψιν (π.χ. που να απευθυνθούν για αδειοδότηση).
- Πώς λειτουργεί η αγορά επενδυτικού χρήματος στην Ελλάδα και όχι μόνο (venture capitals, angel investors, funds, private equities, etc).
- Πώς να στέκονται απέναντι σε χρηματοδότες/επενδυτές και να στοχεύουν σε ρεαλιστικά νούμερα για τα πλάνα τους.
- Ποια μοντέλα της σύγχρονης χρηματοοικονομικής μηχανικής και αρχιτεκτονικής θα χρειαστούν ώστε να ''μπούν'' σε θερμοκοιτίδες start ups ανά την Ελλάδα.

Στο νησί μας φυσικά έχουμε δεκάδες νέους που σπούδασαν νέες τεχνολογίες κατέχοντας άριστα τις γλώσσες προγραμματισμού και ξέρουν πώς να αναπύξουν εφαρμογές (applications) και hi-tech λογισμικά όχι μόνο στον ξενοδοχειακό τομέα και στον ευρύτερο τουριστικό κλάδο αλλά και στον πρωτογενή τομέα της παραγωγής, στο εμπόριο, στις κατασκευές, στη βιοτεχνία. Επίσης, είναι πολλοί πλέον οι φοιτητές και οι φοιτήτριες του Πανεπιστημίου Αιγαίου στη Ρόδο που θέλουν να παραμείνουν στο νησί και να ''βγούν'' στην  αγορά με πλατφόρμες e-learning ή/και άλλες τεχνολογικές εφαρμογές πάνω στο αντικείμενό τους (κυρίως στις παιδαγωγικές επιστήμες και στα περιβάλλοντα μάθησης, εξέλιξης, ανάπτυξης δεξιοτήτων)

Ο ντόπιος δε μικροεπιχειρηματικός πληθυσμός (δηλαδή υφιστάμενοι μικρομεσαίοι, ελεύθεροι επαγγελματίες και επιστήμονες που βλέπουν ότι τουρισμός δεν είναι η γνωστή απλή ακολουθία σημαινόντων: δωμάτιο-ήλιος-θάλασσα) θέλουν επίσης να αξιοποιήσουν την τεράστια διαδικτυακή αγορά και δεν ξέρουν πώς να αξιοποιήσουν ρεαλιστικά το internet και τα social media. Δεν ξέρουν πώς να χτυπήσουν τις  πόρτες διάφορων επενδυτικών φορέων για χρηματοδότηση- αφού το τραπεζικό σύστημα έχει σχεδόν κατεβάσει τα ρολά.

Η ίδια όμως η Ρόδος μπορεί να γίνει νησί-θερμοκοιτίδα για start ups (νεοφυείς επιχειρήσεις) και κόμβος (hub) καινοτομίας και επιχειρηματικότητας. Τα χρηματοδοτικά εργαλεία σε Ελλάδα και Ευρώπη (ΕquiFund, ΕτΕπ, κ.α) υπάρχουν αρκεί οι φορείς του τόπου να πάνε με σχέδιο και προοπτική να ζητήσουν τα απολύτως ρεαλιστικά και αποδοτικά δεδομένα μέσα παραγωγής (κεφάλαια, τεχνογνωσία).

Κανείς δεν διαφωνεί ότι πρώτα απ’ όλα χρειαζόμαστε μια Ακαδημία Τουρισμού. Κανείς δεν διαφωνεί ότι πρέπει να τονώσουμε την Οικονομική και Πολιτισμική μας Διπλωματία. Να ανοίξουμε νέες αγορές τουρισμού διεθνώς. Ας αρχίσουμε όμως να ενώνουμε τις δυνάμεις μας (φορείς, πολίτες, αρχές) ώστε να ιδρυθεί και μια Ακαδημία Επιχειρηματικότητας και Καινοτομίας ώστε να ''κατευθύνουμε'' την παιδεία και τους νέους μας σε νέους ορίζοντες που θα οδηγήσουν στην πράξη και όχι στη θεωρία το νησί στη βιώσιμη ανάπτυξη. Με σύμμαχο την πλουτοπαραγωγική πηγή του τουρισμού μπορούμε να εξάγουμε τεχνογνωσία, υψηλού επιπέδου υπηρεσίες και προϊόντα παντού στον κόσμο.
Μόνο έτσι θα δημιουργηθεί ισχυρή τοπική αγοραστική δύναμη, δηλαδή τόνωση της ζήτησης, που δεν θα εξαρτάται μόνο απο το εισαγόμενο τουριστικό προϊόν. Μόνο έτσι θα στελεχώσουν αύριο τον ιδιωτικό και τον δημόσιο τομέα άτομα με καινοτόμο σκέψη και πρακτικές λύσεις σε προβλήματα και ευκαιρίες...