Τα πρωτοχρονιάτικα έθιμα της Ρόδου από τον λαογράφο Αναστάσιο Βρόντη

21 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΡΧΙΖΕΙ ΓΥΡΙΣΜΑ ΔΙΑ ΤΟ «ΝΑΒΑΡΟΝΕ
Κατ’ εγκύρους πληροφορίας μας από της 21ης Φεβρουαρίου θα αρχίση υπό συνεργείων της «Κολούμπια» το γύρισμα των εξωτερικών σκηνών της ταινίας τα «Κανόνια του Ναβαρόνε». Το κανονικόν γύρισμα της ταινίας θα αρχίση μετά την 14ην Μαρτίου οπότε θα αφιχθούν οι μετέχοντες ηθοποιοί Γκρέγκορυ Πεκ και Άντονυ Κουήν. Κατά τας αυτάς πληροφορίας εξετάζεται το θέμα όπως αι αποβάσεις αι οποίαι προβλέπονται εις το φιλμ λάβουν χώραν εις τας παραλίας Λίνδου και Αρχαγγέλου. Επίσης μελετώνται υπό τεχνικών διάφορα «μικροφιλμ» τα οποία εγυρίσθησαν εις διαφόρους τοποθεσίας δια την των πλέον καταλλήλων θέσεων.

ΟΙ ΚΑΛΥΤΕΡΟΙ ΑΘΛΗΤΑΙ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΥ
Ο καλύτερος Δωδεκανήσιος αθλητής κατά το έτος 1959 εις άπαντα τα αθλήματα είναι ο 18ετής Σταμάτιος Φωτούλης όστις εχάρισε εις την Δωδεκάνησον δύο πρώτως Πανελληνίας νίκας εις την πυγμαχίαν. Κατά σπορ οι καλύτεροι αθληταί είναι οι εξής:

Πυγμαχία: Φωτούλης, Ποδόσφαιρον: Παπαδιός, Καλαθόσφαιρα: Μαυράκης, Στίβος: Γιαλλουράκης, Τένις: Παπαγαπητός, Α Κωπηλασία: Κελετζιάν, Ιστιοπλοΐα: Γκίκας και Ποδηλασία: Τηλιακός.

ΤΟ ΣΥΝΤΟΜΩΤΕΡΟΝ ΘΑ ΕΠΕΚΤΕΙΝΗ Η ΔΕΗ ΤΟΝ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΝ ΕΙΣ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΝ
ΚΑΛΥΜΝΟΣ (Του ανταποκριτού μας): Εις συγκέντρωσιν του Προσωπικού της ΔΕΗ Καλύμνου ωμίλησεν ο Διευθυντής μηχανολόγος κ. Κυπραίος ο οποίος συνέστησε πιστήν εφαρμογήν του κανονισμού και ανέπτυξε το θέμα της προσηλώσεως εις το καθήκον. Ο κ. Κυπραίος υπογράμμισε κατά την ομιλίαν του ότι το πρόγραμμα της ΔΕΗ η οποία επεξετάθη προσφάτως εις Δωδεκάνησον, προβλέπει την παροχήν ηλεκτροφωτισμού εις όλους τους δήμους και τας κοινότητας της περιφέρειας.

ΠΑΛΙΑ ΚΑΙ ΝΕΩΤΕΡΑ
Τα πρωτοχρονιάτικα έθιμα της Ρόδου - Το σπάσιμο του ροδιού, το ποδαρικό κ.λ.π.

ΤΟΥ ΛΑΟΓΡΑΦΟΥ Κ. ΑΝΑΣΤ. ΒΡΟΝΤΗ


Η πρώτη ημέρα κάθε χρόνου, η πρώτη Ιανουαρίου ως αρχή του νέου έτους, η πρωτοχρονιά, εορτάζεται με μεγάλην ευθυμίαν και διάθεσιν. Πλείστα είναι τα έθιμα, οι δοξασίες και προλήψεις που συνδέονται με την διανομήν δώρων και γλυκισμάτων που κατασκευάζονται από τις νοικοκυρές.

Από την πρωίαν της παραμονής όμιλοι μικρών παιδιών περιέρχονται τις οικίες και τα καταστήματα και ψάλλοντας τα κάλαντα. «Αρχιμηνιά και Αρχιχρονιά» παίρνουν φιλοδωρήματα. Το βράδυ της Παραμονής σβήνονται τα φώτα για λίγα δευτερόλεπτα προ του μεσονυχτίου και μόλις χτυπήση η δωδεκάτη ανάπτονται προς υποδοχήν του νέου χρόνου αν και τούτο είναι νέον και εφαρμόζεται στις πολιτείες.

Το πρωί μετά την εκκλησίαν κόπτεται η βασιλόπιτα και θεωρείται τυχερός εκείνος του οποίου το τεμάχιον θα τύχη το εντός αυτής τοποθετούμενον νόμισμα. Το έθιμο εκείνο στο οποίον δίδουν μεγάλη σημασία στη Ρόδο είναι το ρόδι που σπουν στο κατώφλι της οικίας για να σκορπίση η ευτυχία.

Το ποδαρικό είναι ότι προσέχουν το πρόσωπο που θα μπη πρώτο στο σπίτι που θεωρείται ως καλότυχος η κακότυχος. Αν είναι καλοπόδαρος εκείνος που θα μπη πρώτος στο σπίτι, οι υποθέσεις της οικογενείας θα πάνε καλά όλον τον χρόνο και αν είναι κακοπόδαρος θα πάνε άσχημα. Γι’ αυτό άμα τύχη κανένα δυστύχημα πάνω στο χρόνο λένε «κακό ποδαρικό μας έκαμαν». Στο παιδί προπάντων που θα κάμη το ποδαρικό του δίνη η νοικοκυρά γλυκίσματα και ο νοικοκύρης χρήματα.

Επίσης συνηθίζεται σε μερικά χωριά εκείνος που κάμνει το ποδαρικό να ρίπτη στο κέντρον του σπιτιού μια πέτρα λέγοντας «όσο βάρος έχει η πέτρα τόσο βάρος νά’χουν τα καλά στο σπίτι σας».

Στο χωριό μου στα Σιάννα στον εσπερινό του Αγίου Βασίλειου δηλαδή την παραμονή της Πρωτοχρονιάς το βράδυ τρώγουν μέσα στην εκκλησία όλα τα παιδάκια του χωριού όσα εκκλησιασθούν μύρτα γιατί κατόπιν δεν μπορούν να φάγουν τοιούτα διότι τα κατουρούν οι Κάοι (Καλικάντζαροι) όπως πιστεύουν.

Τέλος συνηθίζουν οι τσοπάνισσες στα χωριά να τοποθετηθούν στην πόρτα της μάντρας το φυτόν σκύλλα (σκελλαρούα) που θεωρείται ευοίωνον όταν ανοίξη.