Το σιωπηρό έμφραγμα

Γράφει ο Δημήτρης Κρεμαστινός
Καθηγητής*


Το σιωπηρό ή «βουβό» έμφραγμα, είναι το έμφραγμα του μυοκαρδίου χωρίς εμφανή συμπτώματα και το οποίο ο άρρωστος κατά κανόνα δεν αντιλαμβάνεται.

Ο ορισμός του εμφράγματος αναφέρεται σε νέκρωση,  δηλαδή καταστροφή του μυοκαρδίου που επέρχεται όταν αιφνίδια αποφραχθεί μια αρτηρία της καρδιάς από θρόμβο που δημιουργείται είτε από ρήξη αθηρωματικής πλάκας που βρίσκεται στο τοίχωμα της αρτηρίας, είτε από διάβρωση του εσωτερικού χιτώνα της αρτηρίας, είτε από παρατεταμένο σπασμό της αρτηρίας.

Το σιωπηρό έμφραγμα γίνεται όταν το οξυγόνο που φτάνει στο μυοκάρδιο είναι λιγότερο του απαιτούμενου, οπότε με την πάροδο του χρόνου προκαλείται καταστροφή του μυοκαρδίου.

Κλασικά αυτό συμβαίνει στους δρομείς του μαραθώνιου δρόμου αλλά και σε μια σειρά άλλων περιπτώσεων. Σε περιπτώσεις π.χ., καρδιακής ανακοπής, καρδιακής ανεπάρκειας, σε καρδιοχειρουργικές επεμβάσεις ή γενικότερα σοβαρές επεμβάσεις, σε θρομβώσεις εμφυτευμένων stents  (μπαλόνι, σε παρατεταμένη υπόταση, σε νεφρική ανεπάρκεια, στο έντονο stress και στον σακχαρώδη διαβήτη.

Το ιδιαίτερο ενδιαφέρον είναι ότι η θνησιμότητα στην πενταετία είναι μεγαλύτερη στους ασθενείς με σιωπηρό έμφραγμα συγκριτικά με τους ασθενείς με το γνωστό έμφραγμα. Αυτό αποδίδεται στο γεγονός ότι οι συνυπάρχουσες νόσοι επιβαρύνουν αυτούς τους αρρώστους. Η κλασική εικόνα του εμφράγματος είναι ανάλογη με την κλινική εικόνα της στηθάγχης,  δηλαδή δυνατό και σφυκτικό πόνο στο κέντρο του στήθους με αντανάκλαση στο αριστερό χέρι ή το λαιμό, το κάτω σαγόνι ή την ωμοπλάτη ή το στομάχι. Ο πόνος αυτός διαρκεί πάνω από είκοσι λεπτά και δεν σταματά με τη χορήγηση φαρμάκων που σταματούν τη στηθάγχη όπως είναι τα νιτρώδη.

Το σιωπηρό έμφραγμα του μυοκαρδίου ανέδειξαν οι νέες τεχνικές που χρησιμοποιούνται στην Καρδιολογία.

Οι μεταβολές π.χ., των τιμών της Τροπονίνης Τ που είναι ένα ένζυμο που απελευθερώνεται από την καταστροφή του μυοκαρδίου σε συνδυασμό με την εικόνα της νεκρώσεως του μυοκαρδίου που φαίνεται στη μαγνητική τομογραφία αποδεικνύουν την ύπαρξη του εμφράγματος χωρίς την κλασική κλινική του εικόνα. Τα νέα αυτά δεδομένα οδήγησαν την Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία (ΑΗΑ), την αντίστοιχη Ευρωπαϊκή και το Αμερικανικό Κολλέγιο Καρδιολογίας να αποδεχθούν την οντότητα του σιωπηρού εμφράγματος το οποίο ονόμασαν έμφραγμα «τύπου 2». Έτσι το έμφραγμα «τύπου 2» είναι εξίσου,   αν όχι περισσότερο,  επικίνδυνο από το έμφραγμα με τα κλασικά του συμπτώματα.

*Το άρθρο του καθηγητή Δημήτρη Κρεμαστινού δημοσιεύθηκε στα “ΝΕΑ”