Ποια είναι τα όριά σου;

Γράφει η Μαρία Καρίκη
Ψυχολόγος, Msc

Τρέχεις συνεχώς, βιάζεσαι να προλάβεις, να χωρέσεις όλο και περισσότερα στην καθημερινότητά σου. Προθεσμίες, εκκρεμότητες, αγγαρίες, υποχρεώσεις… «Κουρδίζεις» όπως μπορείς τον εαυτό σου για να αντεπεξέλθεις, για να αντέξεις τα καθήκοντα που έχεις επωμιστεί. Στο τέλος της ημέρας, όμως, ακόμα και αν τα κατάφερες, νιώθεις ωστόσο «άδειος», εξαντλημένος, μόνος… Αναρωτιέσαι αν αξίζει όλο αυτό… Αναρωτιέσαι αν ζεις πραγματικά ή μόνο διεκπεραιώνεις…

Δυσανασχετείς μερικές φορές, αλλά και πάλι νιώθεις ότι δεν έχεις άλλη επιλογή (ή μήπως έχεις). Νιώθεις πως χάνεις στιγμές, πως χάνεις ανθρώπους από τη ζωή σου… Σαν να έχεις ξεχάσει να απολαμβάνεις. Σαν να έχεις ξεχάσει να νιάζεσαι για το «εδώ και τώρα». Όλα μοιάζουν γκρίζα και απειλητικά. Αν δεν τα «τακτοποιήσεις», αν δεν τα βάλεις σε μια σειρά θα αθροίζονται και εσύ δεν θα μπορείς μετά να τα «μαζέψεις». Έτσι, υπό τον κίνδυνο της συσσώρευσης των «ατακτοποίητων» ζητημάτων που μόνο άγχος θα σου προκαλέσουν, κάνεις ότι μπορείς να μην παραμελήσεις κάτι «σημαντικό». Μέσα σου, όμως, νιώθεις ότι με αυτό τον τρόπο προσπερνάς όλα αυτά που δεν διεκπεραιώνονται, αλλά μόνο βιώνονται. Σου λείπει η ξεκούραση, η διασκέδαση, η επαφή με τον εαυτό σου, οι ανθρώπινες σχέσεις. Όλο και αποξενώνεσαι από τις πραγματικές επιθυμίες και ανάγκες σου. Όλο και αλλοτριώνεσαι…

Τα όριά σου καταπατώνται…προσπερνιούνται σαν να μην έχουν και πολύ σημασία. Αισθάνεσαι έντονα ότι κάπου παρακάτω μπορεί και να καταρρεύσεις…Κάποιες φορές καταφέρνεις να βάζεις τον «αυτόματο πιλότο» και να προχωράς. Κάποιες άλλες, πάλι, νιώθεις ότι πνίγεσαι, ότι θες να παραιτηθείς, ότι γίνεσαι κάτι άλλο από αυτό που πραγματικά είσαι. Κάπου εκεί διαπιστώνεις ότι έχεις «αγγίξει» ή και ξεπεράσει τα όριά σου εδώ και καιρό. Αλλά αναγνωρίζεις ότι δεν τα υπερασπίζεσαι όπως πρέπει.

Θυμώνεις με τον εαυτό σου που δεν κάνει τίποτα… που απλώς ανέχεται και υπομένει… Ψάχνεις για σημάδια προκειμένου να καταλάβεις τις «κόκκινες γραμμές» σου, τις υπερβολές σου, τα λάθη σου. Συνειδητοποιείς πως αν εσύ δεν σέβεσαι τα όριά σου , κανείς άλλο δεν πρόκειται να το κάνει. Κάνεις δεν θα καταλάβει αν δεν μιλήσεις, αν δεν υπερασπιστείς τα όρια αυτά, αν δεν διεκδικήσεις  αυτό που αξίζεις και αυτό που έχεις τόσο επιθυμήσει. Συνειδητοποιείς ότι δεν μπορείς να συνεχίσεις άλλο έτσι. Χωρίς μέτρο, χωρίς αυτοπροστασία. Δεν μπορείς άλλο να σκέφτεσαι μόνο τους άλλους και μόνο τις ευθύνες. Έχεις ανάγκη να ξαναβρείς την ισορροπία σου, ένα νόημα στη ζωή σου πιο ουσιαστικό, πιο βαθύ που να μην εξαντλείται στις υποχρεώσεις και στις διευθετήσεις. Έχεις κουραστεί να νιώθεις συνεχώς πίεση και να αναλώνεσαι ατέρμονα.

Όταν κάποιος για παρατεταμένο διάστημα αντιλαμβάνεται ότι έχει ξεπεράσει τα όριά του, τις αντοχές του και την υπομονή του, αναγνωρίζει ότι υποφέρει από έντονες συναισθηματικές διακυμάνσεις, ότι έχει συχνά ξεσπάσματα (προς λάθος κατευθύνσεις ίσως), ένα αίσθημα κενού, αλλά και αγανάκτησης μερικές φορές.

Ακροβατεί ανάμεσα στη θλίψη και τον θυμό, νιώθει εγκλωβισμένος σε μια ρουτίνα που τον καταβάλλει, πιάνει τον εαυτό του να είναι πιο επιρρεπής σε τυχόν καταχρήσεις, έχει τάσεις φυγής και παραίτησης, αισθάνεται συχνά ψυχικά εξαντλημένος. Φτάνει πολλές φορές στο σημείο να του φταίνε όλοι και όλα, γιατί δεν έχει το κουράγιο πια να διαχειριστεί άλλο εντάσεις, προβλήματα και απρόοπτα.
Χωρίς σεβασμό, λοιπόν, στα προσωπικά μας όρια, η ψυχική μας ισορροπία κινδυνεύει να αποσυντονιστεί και να αποδιοργανωθεί. Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε πότε πρέπει να πούμε τα «όχι» μας, πότε να σταματήσουμε κάτι που δεν είναι πια λειτουργικό, πότε να αφήσουμε κάτι που δεν μας προσφέρει τίποτα πια, πότε να φύγουμε από εκεί που δεν νιώθουμε πλέον καλά…

Μέχρι εκεί που αντιλαμβανόμαστε ότι και θέλουμε και μπορούμε να προσφέρουμε και να διεκπεραιώνουμε καλώς. Από εκεί και πέρα όλα μεταφράζονται ως ανάλωση δυνάμεων, ως καταπίεση και άγχος… Από εκεί και πέρα δεν είσαι πια εσύ, αλλά τα «πρέπει» σου και οι τυχόν ενοχές σου που κυριαρχούν και σε ελέγχουν…