Έκαναν κατάληψη, έστησαν  ράντζα και πήραν το Ακταίον!

«Έλα στο σπίτι το απόγευμα  να τα πούμε, Ροδούλα μου…», μου είπε όταν του τηλεφώνησα να μάθω περισσότερα για την κατάληψη που ως δήμαρχος έκανε -περπατώντας με δεκανίκια λόγω τραυματισμού του- το 1991, διεκδικώντας και πετυχαίνοντας μ’ αυτό τον τρόπο την παραχώρηση  του Ακταίον, από τους καρεκλοκένταυρους των Αθηνών, όπως τους έλεγαν τότε, και σταματώντας τη δημοπρασία που θα γινόταν τις επόμενες μέρες προκειμένου να δοθεί σε ιδιώτη-μισθωτή.

Άλλα χρόνια, άλλοι καιροί. Τότε, που αντί για την επικοινωνία και τις φωτογραφίες, έκαναν ντου, έμπαιναν ετσιθελικά και καταλάμβαναν κτήρια κενά, έθεταν τις παραιτήσεις τους στο τραπέζι - πάνω στα ράντζα, πιο σωστά,  στην προκειμένη περίπτωση- που είχαν στήσει επί 20ήμερο στο Ακταίον!

«Ήταν η κυβέρνηση του Κώστα Μητσοτάκη τότε, μου λέει ο πρώην δήμαρχος Μάνος Κόκκινος, με υπουργό Τουρισμού τον Γιάννη Κεφαλογιάννη. Στη Ρόδο, δήμαρχος από το 1982 και για δύο τετραετίες ήταν ο Σάββας Καραγιάννης, τον οποίο διαδέχτηκα με αντίπαλο στις εκλογές  τον Αντώνη Γεωργιάδη που έγινε επικεφαλής της μείζονος μειοψηφίας και τις  παρατάξεις του  Σάββα Καραγιάννη και του αείμνηστου  Δημήτρη Βενετοκλή. Εξελέγην δήμαρχος τον Οκτώβριο του 1990 και ορκίστηκα τον Ιανουάριο του 1991. Ξεκινήσαμε την  κατάληψη για τη διεκδίκηση του Ακταίον στις  7 Μαΐου 1991…».

 

Δηλαδή, ενώ ήσασταν μόλις ούτε πέντε μηνών δήμαρχος! Κι ενώ ήσασταν και τραυματίας, λόγος για τον οποίο δεν παρευρεθήκατε καν στην ορκωμοσία του νέου Δημοτικού Συμβουλίου που προέκυψε από τις εκλογές του Οκτωβρίου 1990  αφού  η δική σας ορκωμοσία έγινε στο νοσοκομείο! Θυμίστε μας, επί τη ευκαιρία το ασυνήθιστο γεγονός του σοβαρού τραυματισμού ενός δημάρχου ενώ βρισκόσασταν επί το έργον;
 Πέντε μέρες πριν την 1η Ιανουαρίου  του 1991 που ορκιζόταν το νέο Δημοτικό Συμβούλιο, είχα χειρουργηθεί, λόγω του γνωστού ατυχήματος που μου συνέβη στις 17 Δεκεμβρίου 1990. Ενώ βρισκόμουν όρθιος, μπροστά στο Δημοτικό Σχολείο των Αγίων Αποστόλων, μαζί με μέλη της παράταξής μου  και τους επικεφαλής της υπηρεσίας Πρασίνου του Δήμου προκειμένου να προγραμματίσουμε την έναρξη των εργασιών, έπεσε πάνω μου  ένα αυτοκίνητο που βγήκε από την πορεία του. Ο τραυματισμός μου ήταν πολύ σοβαρός, δεν μπορούσε να αντιμετωπιστεί χειρουργικά αποτελεσματικά εδώ στην Ελλάδα. Το χειρουργείο έγινε στο Παρίσι και η ορκωμοσία μου στη συνέχεια ως δημάρχου έγινε στο νοσοκομείο της Ρόδου όπου και συνέχισα να νοσηλεύομαι.

Για τραυματίας δήμαρχος βαρύ λάβαρο σηκώσατε ξεκινώντας κατάληψη στο Ακταίον!
Πέντε μηνών δήμαρχος και κινούμενος σχεδόν με δεκανίκια, ξαπλώνοντας σε  ράντζο, μέσα στο Ακταίον, φύλαγα κι εγώ σκοπιά και παράλληλα ασκούσα τα καθήκοντά μου. Εκεί δεχόμουν το κοινό, εκεί μετέφερα το γραφείο μου μέχρι που η αντίστασή μας επί εικοσαήμερο, προκάλεσε τη ματαίωση του πλειστηριασμού του Ακταίον σε ιδιώτη μισθωτή, για να γίνει φαστφουντάδικο.

Ο πρώην δήμαρχος  Μάνος Κόκκινος
Ο πρώην δήμαρχος Μάνος Κόκκινος

Να τα πάρουμε από την αρχή, κ. Δήμαρχε! Γιατί ήταν  τόσο σημαντικό να ανήκει το Ακταίον στο Δήμο, ώστε να απειλείται ακόμα και με τις παραιτήσεις σας;
Να σου πω πρώτα, ένα μεγάλο ευχαριστώ, Ροδούλα μου, για την επίσκεψή σου στο σπίτι μου γιατί μου δίνεις την αφορμή να αναδείξουμε μαζί με τη «Ροδιακή» ένα μεγάλο ιστορικό γεγονός για την τότε αυτοδιοίκηση της Ρόδου, που τάραξε τα στάσιμα νερά για το δημοκρατικό αυτό θεσμό εκείνης της εποχής και πυροδότησε προσπάθειες, κι άλλες για διεκδικήσεις από τη δημοτική αρχή. Εκπροσωπούσαμε την κεντροαριστερά κομματική διαστρωμάτωση στο Δήμο της Ρόδου. Αυτή ακριβώς η πολιτική ταυτότητα της παράταξης εξέφραζε και την πολιτική και κοινωνική της ιδεολογία και φιλοσοφία για την τοπική αυτοδιοίκηση που υπαγόρευε  διοικητική αυτοτέλεια,  οικονομική ανεξαρτησία, κι ένα Δήμο αφέντη και εκπρόσωπο της τοπικής κοινωνίας που να είναι  ιδιοκτήτης και διαχειριστής της τοπικής δημόσιας ακίνητης περιουσίας. Ξεκινήσαμε με τη διεκδίκηση του Ακταίον, κι εκείνα τα χρόνια της θητείας μας ζητήσαμε ακόμα 30 ακίνητα και μπήκαμε ετσιθελικά και κάναμε δικά μας πολλά ακόμα.

Γιατί ήταν τόσο επείγον να προχωρήσετε σε κατάληψη εκείνη τη στιγμή; Σε ποιον ανήκε έως τότε;
Το Ακταίον ανήκε για πολλά χρόνια στη διαχείριση του ΕΟΤ ο οποίος το λειτουργούσε ως καφετέρια και χώρο εκδηλώσεων, χωρίς οι παροχές του να είναι αντάξιες του μνημείου. Από την αρχή της θητείας μας υψώσαμε τη σημαία της διεκδίκησης ολόκληρης της ακίνητης περιουσίας, μια σημαία που τη συνδέσαμε με τις προγραμματικές μας εξαγγελίες και υποσχέσεις. Η κατάληψη του Ακταίον προέκυψε μέσα από τη χρονική εκείνη συγκυρία που ο ΕΟΤ με τη θυγατρική του εταιρεία «Αστέρας», είχε εξαγγείλει τη δημοπράτηση εκμίσθωσης του ακινήτου σε ιδιώτη για 15ετή διάρκεια, γεγονός που μας ανάγκασε να επέμβουμε άμεσα και να προλάβουμε το μεγάλο αυτό κακό που θα εμπόδιζε τη διεκδίκηση στη συνέχεια. Είχε προηγηθεί ομόφωνη απόφαση της παράταξής μας, σε συνεδρίαση που κάναμε και κρατήσαμε κρυφή ώστε να πετύχουμε το στοιχείο του αιφνιδιασμού. Κοντά μας ήταν και ο Σάββας Καραγιάννης και ο Δημήτρης Βενετοκλής.

 

Ποιο είναι το χρονικό της κατάληψης που πήρε αμέσως μεγάλη δημοσιότητα, μιας και δεν ήταν συνηθισμένο να φυλάει σκοπιά δήμαρχος και δημοτικοί σύμβουλοι;
Ήταν πρωί της 7ης Μαΐου, καθημερινή ήταν, απ’ όσο θυμάμαι, όταν ένας-ένας για να μη δώσουμε στόχο, οι 15 της πλειοψηφίας και ένας εγώ 16, βρεθήκαμε έξω από το Ακταίον, μπήκαμε μέσα, κλείσαμε τις πόρτες και καλέσαμε το προσωπικό που ήταν σε ώρα εργασίας να του δηλώσουμε την κατάληψη και να το διαβεβαιώσουμε ότι ερχόμαστε για να κρατήσουμε το Ακταίον ροδίτικο, κι αυτό χωρίς να επηρεαστούν οι εργασιακές τους σχέσεις. Το προσωπικό δεν προέβαλε καμία αντίσταση και καθ’ όλες τις μέρες της κατάληψης, μας  εφέρετο φιλικά. Από εκείνη την ώρα κλείσαμε το Ακταίον, και χρησιμοποιήσαμε προσωπικό του Δήμου για να δυναμώσουμε τα μέτρα φύλαξης. Το γεγονός πήρε μεγάλη δημοσιότητα, με δεδομένο και το ότι η επόμενη κίνησή μας θα ήταν να υποβληθούν οι παραιτήσεις μας.

Ποια ήταν η αντίδραση του  ΕΟΤ και του επικεφαλής του υπουργού Τουρισμού, στην άσκηση τόσο μεγάλης πίεσης από πλευράς σας;
Ο ΕΟΤ υπέβαλε αγωγή εξώσεως προς το Δήμο για να μπορέσει, αν πετύχαινε θετική απόφαση, να μας αποβάλει, δια της βίας από το Ακταίον. Υποχώρησαν ωστόσο μέρες μετά, μπροστά στον παρωδιακό συναγερμό και το δυναμισμό της τοπικής αυτοδιοίκησης που αντιστάθηκε ακόμα και όταν ο υπουργός Τουρισμού Γιάννης Κεφαλογιάννης, κατέθεσε τη μεσοβέζικη λύση να μας παραχωρήσει μέρος του μισθώματος που θα κατέβαλε ο ιδιώτης. Αναγκάστηκε ο ΕΟΤ να αναβάλει καταρχήν τον πλειστηριασμό, και  να τον ματαιώσει αργότερα ενώ μας ζήτησε να του υποβάλλουμε μελέτη αξιοποίηση του Ακταίον προκειμένου να επανασυζητήσει το αίτημά μας. Υπεβλήθη πραγματικά από εμάς εμπεριστατωμένη μελέτη που προέβαλε τις χρήσεις και ιδιαίτερα τις κοινωνικές δραστηριότητες που θα ανέπτυσσε ο Δήμος.

Φωτογραφία - ντοκουμέντο από τότε που κανείς δεν ενδιαφερόταν να βγάλει φωτογραφίες…
Φωτογραφία - ντοκουμέντο από τότε που κανείς δεν ενδιαφερόταν να βγάλει φωτογραφίες…

Κι έτσι 20 μέρες μετά διαλύσατε την κατάληψη και γυρίσατε στα σπίτια σας;
Φύγαμε όταν πήραμε την υπόσχεση της ματαίωσης της δημοπρασίας, με τη δήλωση ότι δεν υποστείλαμε τη σημαία της διεκδίκησης κι ότι θα επανέλθουμε εξίσου δυναμικά, εάν χρειαστεί.

Συνεχίσατε τις διεκδικήσεις, ζητήσατε κι άλλα, κάποια από τα αιτήματά σας δικαιώθηκαν αργότερα όπως η παραχώρηση του Ήχος και Φως το 1999, η Ροδιακή Έπαυλη παραχωρήθηκε μόλις πρόσφατα ενώ  κάποια άλλα ποτέ!
Το Ακταίον ήταν η κορύφωση, αλλά και το ξεκίνημα διεκδίκησης και  άλλων ακινήτων τα οποία καταλάβαμε ετσιθελικά, για να καλύψουμε στεγαστικές ανάγκες του Δήμου όπως   ήταν το σημερινό κτήριο «Κλεόβουλος» στο πανεπιστήμιο, μαζί με το σημερινό κτήριο όπου στεγάζεται το Τμήμα Μεσογειακών Σπουδών, καθώς και δύο ακίνητα στην οδό Καποδιστρίου, που κάλυψαν στεγαστικές ανάγκες  αποθήκης και του ηλεκτρολογικού τμήματος, του Δήμου μας. Ζητήσαμε τότε 30 ακίνητα, με σκοπό να συσταθεί ένας δημοτικός φορέας αξιοποίησης για να καλύψουμε ανάγκες κοινωνικές και πολιτιστικές, του ροδιακού λαού. Να σημειώσω εδώ ότι σχετική προσπάθεια έγινε και  μεταγενέστερα με επίσκεψή μας στον υφυπουργό Αλέκο Παπαδόπουλο στον οποίο καταθέσαμε υπόμνημα σχετικής μελέτης αξιοποίησής τους. Επί δημαρχίας Σάββα Καραγιάννη, τα προηγούμενα έτη δηλαδή, εξεδόθη υπουργική απόφαση που απέδιδε στο Δήμο κάποια ακίνητα του Δημοσίου η οποία όμως δυστυχώς μετά από κάποιο διάστημα, ανεκλήθη. Μεταξύ αυτών περιελάμβανε την απόδοση της Ροδιακής Έπαυλης, του παλιού Γηροκομείου στο Νιοχώρι, ακίνητα στις οδούς Γρίβα και Ορφανίδου, άλλα επί της οδού Πίνδου…


Η αυτοδιοίκηση διεκδικεί και σήμερα. Ίσως οι τρόποι διεκδίκησης άλλαξαν, κι έγιναν πιο… πολιτισμένοι.

Ο Μάνος Κόκκινος, κλείνει τα αρχεία του, κι αφήνει στην άκρη το βιβλίο του από το οποίο μου διάβασε αποσπάσματα όπου αναφέρονται με λεπτομέρειες γεγονότα και καταστάσεις, μέρους της ιστορίας αυτού του τόπου.

Μια συνάντηση γλυκόπικρη ήταν αυτή όπως η γεύση του γλυκού του κουταλιού με το κρύο νερό που μου προσέφεραν στο σπίτι που λαμπύριζαν τα φώτα, βράδυ, στην πλατεία Αγίου Νικολάου, όπου χρειάστηκε να περάσω για να μπω και να βγω, μέσα από τους κήπους που κλείνει η συρόμενη καγκελόπορτα με το μηχανισμό.