Μία τραγωδία του πολέμου  που ξεπερνά τον «Τιτανικό»

Με αφορμή τον εορτασμό της επετείου της 7ης Μαρτίου, τα Εκπαιδευτήρια «ΡΟΔΙΩΝ ΠΑΙΔΕΙΑ» τολμούν και διοργανώνουν μία πρωτότυπη εκδήλωση, στην οποία αναδεικνύεται μία άγνωστη πλευρά της Ιστορίας. Ανασύρεται από τη λήθη ένα ναυάγιο, το μεγαλύτερο στη λεκάνη της Μεσογείου, με θύματα που ξεπερνούν τις απώλειες του “Τιτανικού” το 1912.

Το ναυάγιο του τραγικού ατμόπλοιου ORIA, με θύματα περισσότερους από 4.000 Ιταλούς στρατιώτες, αιχμαλώτους της ναζιστικής Γερμανίας, είναι μία πτυχή των γεγονότων της ξενικής κατοχής στα Δωδεκάνησα, η οποία φωτίζει τις εύθραυστες σχέσεις των κρατών κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και αποκαλύπτει το αδυσώπητο πρόσωπο του πολέμου.

Οι πρώην σύμμαχοι, Γερμανοί και Ιταλοί, βρέθηκαν σε αντίπαλα στρατόπεδα, ήδη πριν τη λήξη του πολέμου, με αποτέλεσμα οι Ιταλοί στρατιώτες της ανίσχυρης Ιταλίας του 1943, να αναμετρηθούν με δυσανάλογες, για τις δικές τους επιλογές και ευθύνες, πολιτικές αποφάσεις.

Η συγκλονιστική ιστορία του “ORIA” είχε για χρόνια χαθεί μέσα στις τόσες υποσημειώσεις της τοπικής μας ιστορίας.
Οι τότε ναζιστικές αρχές είχαν αποσιωπήσει τη ναυτική τραγωδία, η οποία, ωστόσο, άρχισε να κινεί το  ερευνητικό ενδιαφέρον επαγγελματιών δυτών αλλά και ιστορικών, ήδη από τη δεκαετία του ‘50. Η γνωστοποίηση των αποτελεσμάτων της έρευνας ευαισθητοποίησε την ιταλική πολιτεία και σταδιακά συγκροτήθηκε ένα Δίκτυο από τους συγγενείς των θυμάτων, με σκοπό τη δικαίωση της μνήμης τους.
Τα Εκπαιδευτήρια «ΡΟΔΙΩΝ ΠΑΙΔΕΙΑ», επιθυμούν να φωτίσουν αυτή την ανεπίτρεπτα ξεχασμένη ναυτική τραγωδία της Ιστορίας του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η οποία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την τοπική μας ιστορία.

Για τον σκοπό αυτό, προετοίμασαν μία ξεχωριστή εκδήλωση, που θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή, 6 Μαρτίου 2020, και ώρα 10:30 στην αίθουσα «Καλλιπάτειρα» των Εκπαιδευτηρίων. Την εκδήλωση θα παρακολουθήσουν μαθητές του Γυμνασίου και του Λυκείου του σχολείου αλλά και εκλεκτοί προσκεκλημένοι από την κοινωνία της Ρόδου, μεταξύ των οποίων ο κ. Γρηγόρης Τσιόγκας, εκπαιδευτικός φιλόλογος, ο οποίος θα συνοδεύσει στον χώρο της εκδήλωσης ομάδα μαθητών από το Βενετόκλειο Γυμνάσιο. Επίσης, την εκδήλωση θα τιμήσουν με την παρουσία τους ο κ. Γιώργος Ιατρού και ο κ. Γιώργος Ζαχαριάδης. Ο κ. Ιατρού, εκλεκτός προσκεκλημένος των Εκπαιδευτηρίων από την Αθήνα, εκπαιδευτικός μαθηματικός, συγγραφέας και ιστορικός ερευνητής, έχει ασχοληθεί επισταμένως με την ιστορία του “ORIA” και μάλιστα έχει σκηνοθετήσει σχετικό ντοκιμαντέρ για το τραγικό συμβάν, το οποίο θα προβληθεί κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης.

Από την πλευρά του ο κ. Ζαχαριάδης, Ροδίτης δημοσιογράφος και δεινός γνώστης της τοπικής ιστορίας, θα μοιραστεί πολύτιμες πληροφορίες, που φωτίζουν το πλαίσιο μέσα στο οποίο συνέβη το ναυάγιο του “ORIA” και συμπληρώνουν την εικόνα μας για τα γεγονότα που προηγήθηκαν της ενσωμάτωσης της Δωδεκανήσου στην ελληνική επικράτεια.
Πριν την προβολή του ντοκιμαντέρ, το κοινό θα παρακολουθήσει ένα θεατρικό δρώμενο με δύο μαθήτριες της Β΄ Γυμνασίου και έναν μαθητή της Β΄ Λυκείου.

Ο διάλογος των μαθητών  θα πλαισιωθεί από τις παρεμβάσεις του κ. Γιώργου Ιατρού και του κ. Γιώργου Ζαχαριάδη, οι οποίες έχουν στόχο την καλύτερη δυνατή κατανόηση γνωστών και άγνωστων πτυχών της Ιστορίας μας.  Παράλληλα, κατά τη διάρκεια της συζήτησης των κ. Ιατρού και κ. Ζαχαριάδη με τους μαθητές, θα προβληθεί στο κοινό η καταγεγραμμένη διαδικτυακή σύνδεση με τον κ. Salvatore Criniti, η οποία πραγματοποιήθηκε στον χώρο των Εκπαιδευτηρίων, την Παρασκευή 21 Φεβρουαρίου. Ο κ. Criniti είναι απόγονος ενός από τους νεκρούς του “ORIA” και είχε την ευγενή καλοσύνη να απαντήσει σε ερωτήσεις των μαθητών και να τους ευαισθητοποιήσει με τη δική του οπτική για τις επιπτώσεις του πολέμου σε Ελλάδα και Ιταλία.  

Τα Εκπαιδευτήρια “ΡΟΔΙΩΝ ΠΑΙΔΕΙΑ” προσεγγίζουν την ιστορία του «Τιτανικού της Μεσογείου» με σεβασμό στη μνήμη των θυμάτων αλλά και με ευαισθησία στα θέματα της ιστορικής αλήθειας, επιδιώκοντας να γιορτάσουν την επέτειο της ενσωμάτωσης των Δωδεκανήσων μ’ ένα ηχηρό αντιπολεμικό μήνυμα. Στον ανοίκειο και βάρβαρο κόσμο του πολέμου, δεν υπάρχουν τελικά ποτέ νικητές και νικημένοι. Οι βίαιες ανατροπές στις μεταβλητές ισορροπίες των κρατών, σφραγίζουν, πολύ συχνά, με τα πιο μελανά χρώματα την ιστορία αυτών που από κατακτητές ζητούν τη δικαίωσή τους και ως τραγικά θύματα. Από την εποχή της κλασικής Αρχαιότητας, ο Ευριπίδης, ορκισμένος εχθρός του πολέμου,  γράφει στην τραγωδία του Τρωάδες: «φεύγειν μέν οὖν χρή πόλεμον ὅστις εὖ φρονεῖ», δηλαδή, «πρέπει ο συνετός να αποφεύγει τον πόλεμο».

Η φωνή του επαληθεύεται όσο ποτέ, όταν καλούμαστε να προσεγγίσουμε την οδύνη γεγονότων που μας ξεπερνούν, όποια εθνική ταυτότητα και αν έχουμε. Η ευθύνη μας είναι, αν όχι να νιώσουμε πλήρως τα γεγονότα αυτά, τουλάχιστον να μην τα υποτιμήσουμε και να μην επιτρέψουμε τη συγκάλυψη ή την αποσιώπησή τους…